Việt Nam dẫn đầu tăng trưởng ô tô ASEAN, duy trì đà tăng hai chữ số

Các thị trường lớn đang mất động lực. Indonesia và Thái Lan gần như đi ngang khi tín dụng bị siết và sức mua suy yếu. Malaysia giữ quy mô lớn nhưng tăng trưởng thấp do tỷ lệ sở hữu xe đã cao. Bài toán chung là chi tiêu thận trọng và lãi suất cao bóp nghẹt nhu cầu.

Việt Nam tăng trưởng không chỉ nhờ cầu, mà nhờ “đúng thời điểm”. GDP bình quân đầu người vượt 5.000 USD – ngưỡng kích hoạt nhu cầu ô tô đại chúng. Tầng lớp trung lưu mở rộng nhanh tạo lực kéo tiêu dùng bền vững, điều mà nhiều thị trường ASEAN đã đi qua.

Điểm khác biệt lớn nằm ở cấu trúc thị trường. Việt Nam không còn là “sân chơi” của riêng hãng ngoại. Doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào sản xuất, phân phối và công nghệ, giúp thị trường ít phụ thuộc hơn và linh hoạt hơn trước biến động khu vực.

Cú xoay trục lớn nhất đến từ xe điện. Năm 2025, ASEAN tiêu thụ 752.000 xe điện hóa, tăng 69% – tốc độ hiếm thấy trong ngành ô tô. Theo các tổ chức nghiên cứu thị trường, đây không còn là xu hướng, mà là giai đoạn tăng trưởng bùng nổ.

Việt Nam đi nhanh hơn mặt bằng chung. Tỷ lệ điện hóa đạt 36%, cao hơn mức trung bình 26% của ASEAN. Chính sách miễn lệ phí trước bạ, ưu đãi thuế và sự xuất hiện của các mẫu xe giá hợp lý đã kéo xe điện từ “sản phẩm mới” thành “lựa chọn phổ thông”.

Cục diện cạnh tranh đang đảo chiều. Hãng Nhật mất dần lợi thế do chuyển đổi chậm. Ngược lại, doanh nghiệp Trung Quốc tăng tốc nhờ giá rẻ và công nghệ pin. Các hãng Hàn, Mỹ, châu Âu buộc phải giảm giá, tung sản phẩm mới, khiến biên lợi nhuận toàn ngành co lại.

Theo giới phân tích, giai đoạn 2026–2027 sẽ là cuộc đua về công nghệ và chuỗi cung ứng, không còn là cuộc đua doanh số. Việt Nam có cơ hội dẫn dắt khu vực, nhưng chỉ bền vững nếu giải được bài toán lõi: công nghiệp phụ trợ, hạ tầng năng lượng và năng lực sản xuất trong nước.