Việt Nam bất ngờ dẫn đầu ASEAN về tăng trưởng ô tô

Theo báo cáo thị trường ô tô cập nhật đến tháng 3/2026 của PwC, doanh số ô tô tại Việt Nam tăng 20,3% trong năm 2025 – mức cao nhất ASEAN. Trong khi đó, Indonesia giảm 7,2%, Thái Lan gần như đi ngang với mức giảm nhẹ 0,1%, còn Malaysia chỉ tăng 0,2%.

Điểm đáng chú ý là tăng trưởng của Việt Nam không đến từ sự phục hồi đồng đều của toàn ngành mà chủ yếu được thúc đẩy bởi xe điện và VinFast. PwC cho biết riêng VinFast đã đóng góp thêm khoảng 88.000 xe vào tăng trưởng chung của thị trường Việt Nam trong năm 2025.

Theo báo cáo mới nhất, VinFast đã bán ra 78.458 xe chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026 và hiện đã lọt vào top 5 thương hiệu có doanh số lớn nhất ASEAN-6. Đây được xem là diễn biến đáng chú ý khi động lực tăng trưởng của thị trường Việt Nam đến từ một hãng xe nội địa thay vì các liên doanh nước ngoài như mô hình truyền thống của khu vực.

Trong nhiều năm, Thái Lan được xem là “Detroit của châu Á” nhờ năng lực sản xuất và xuất khẩu xe xăng quy mô lớn, còn Indonesia nổi lên nhờ dân số đông và lợi thế tài nguyên nickel phục vụ pin EV. Tuy nhiên, cả hai thị trường này đều phụ thuộc lớn vào các OEM Nhật Bản và đang chịu áp lực khi quá trình chuyển đổi sang xe điện diễn ra nhanh hơn dự kiến.

Theo PwC, các hãng xe Trung Quốc như BYD, MG hay GWM đang mở rộng mạnh hiện diện tại Thái Lan, khiến thị phần của các OEM Nhật bị thu hẹp. Trong khi đó, Indonesia dù sở hữu lợi thế chuỗi cung ứng pin vẫn chưa tạo được cú hích tiêu dùng EV đủ lớn để bù đắp sự suy giảm của xe động cơ đốt trong.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam đang bước vào giai đoạn mà thu nhập bình quân đầu người bắt đầu hỗ trợ mạnh hơn cho tiêu dùng ô tô. Năm 2025, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đạt khoảng 5.026 USD – ngưỡng mà nhiều nghiên cứu xem là điểm khởi đầu cho chu kỳ phổ cập ô tô đại chúng.

Theo giới phân tích, quá trình này đang diễn ra đồng thời với sự mở rộng của hạ tầng cao tốc, tín dụng tiêu dùng và các dòng xe điện có chi phí vận hành thấp hơn xe xăng truyền thống. Đây được xem là lợi thế giúp thị trường Việt Nam thích nghi nhanh hơn với xu hướng EV.

PwC cũng cho rằng ngành ô tô toàn cầu đang thay đổi mạnh dưới tác động của địa chính trị và tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Từ năm 2025, các hãng xe toàn cầu đã phải gánh ít nhất 35 tỷ USD chi phí liên quan đến thuế quan, trong khi giá lithium, cobalt và nickel liên tục biến động mạnh.

Trong bối cảnh chiến lược “China+1” ngày càng được đẩy mạnh, Việt Nam đang nổi lên nhờ vị trí gần Trung Quốc, chi phí cạnh tranh và mạng lưới FTA rộng. Quan trọng hơn, Việt Nam không còn chỉ được nhìn như thị trường tiêu thụ, mà bắt đầu tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị EV khu vực.

Dù chưa thể thay thế vai trò sản xuất của Thái Lan hay Indonesia trong ngắn hạn, PwC cho rằng Việt Nam đang trở thành một biến số đáng chú ý của ngành ô tô ASEAN, đặc biệt trong giai đoạn chuyển đổi sang xe điện và tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu.