Lào Cai: Nhiều mô hình hiệu quả giúp nông dân tăng cao thu nhập
Nông dân chuyển ruộng thiếu nước sang rau màu
Tại bản Cu Vai (xã Hạnh Phúc), nhiều diện tích ruộng bậc thang gặp khó khăn về nguồn nước, đặc biệt trong mùa khô. Điều kiện tưới tiêu hạn chế khiến một số chân ruộng chỉ có thể sản xuất một vụ lúa với năng suất thấp.
Thay vì tiếp tục duy trì cây lúa trên diện tích khó chủ động nước tưới, một mô hình tại địa phương đã chuyển khoảng 1.000 m² ruộng sang trồng cà chua từ cuối tháng 7/2026.

Sau gần ba tháng chăm sóc, cây bắt đầu cho thu hoạch. Tính đến đầu tháng 11, mô hình đã tiêu thụ ước gần 2 tấn cà chua với giá bán lẻ khoảng 20.000 đồng/kg, tương ứng giá trị bán hàng khoảng 40 triệu đồng, chưa trừ chi phí sản xuất.
Sản phẩm chủ yếu được bán tại chợ trung tâm xã và trực tiếp cho khách du lịch đến Cu Vai. Việc có thêm kênh tiêu thụ tại chỗ giúp mô hình bước đầu khai thác được nhu cầu thị trường, dù chưa hình thành liên kết bao tiêu ổn định.
Theo đánh giá từ mô hình, giá trị kinh tế trên cùng diện tích có thể cao gấp 3–5 lần so với trồng lúa truyền thống. Tuy nhiên, đây mới là kết quả thử nghiệm tại một hộ, cần tiếp tục theo dõi qua nhiều vụ để xác định hiệu quả thực tế và khả năng mở rộng.
Không chỉ tại những vùng ruộng thiếu nước, hoạt động chuyển đổi cây trồng còn được Lào Cai đẩy mạnh trong sản xuất vụ đông. Tại phường Cầu Thia, cây ớt phục vụ xuất khẩu được phát triển theo hình thức liên kết trên diện tích 8,11 ha, với năng suất khoảng 95 tạ/ha. Sản lượng ghi nhận khoảng 77 tấn, giá thu mua 15.000 đồng/kg, tương ứng giá trị sản xuất bình quân 142,5 triệu đồng/ha.
Trong khi đó, mô hình bí đỏ lấy hạt tại xã Sơn Lương và phường Cầu Thia có tổng diện tích 18,69 ha, giá trị sản xuất khoảng 240 triệu đồng/ha.
Điểm chung của các mô hình là có sự tham gia của doanh nghiệp hoặc hợp tác xã trong tổ chức sản xuất và thu mua. Người dân được hướng dẫn lựa chọn giống, áp dụng kỹ thuật và bố trí thời vụ phù hợp với yêu cầu của đơn vị tiêu thụ.
Từ bán nông sản thô đến liên kết sơ chế, tiêu thụ theo nhu cầu thị trường
Tại thôn Tộc Cài (xã Gia Hội), hoạt động trồng tre lấy măng được tổ chức gắn với hợp tác xã sơ chế và tiêu thụ sản phẩm. Thay vì từng hộ tự tìm thương lái, nông sản được tập hợp, xử lý và kết nối với các doanh nghiệp tại Phú Thọ, Hà Nội.
Hợp tác xã được thành lập năm 2023 với 9 thành viên. Đến nay, sản lượng măng tươi đạt khoảng 70–80 tấn/năm, mang lại tổng thu nhập hơn 1,25 tỷ đồng/năm cho hoạt động của đơn vị.
Cơ sở sơ chế còn tạo việc làm cho khoảng 10–15 lao động địa phương, với mức thu nhập được ghi nhận từ 200.000–500.000 đồng/người/ngày tùy công việc. Đây là nguồn thu bổ sung cho người dân, nhất là trong thời gian nông nhàn.
Hiện thôn Tộc Cài có hơn 200 ha tre măng, tạo vùng nguyên liệu phục vụ hoạt động thu mua, sơ chế và tiêu thụ.
Cũng tại xã Gia Hội, người nông dân trồng chè ở thôn Nậm Búng đang thay đổi cách tổ chức thu hoạch. Cùng với chuyển dần sang giống chè Shan tuyết, các hộ sử dụng nhóm Zalo để thống nhất lịch hái, tránh tập trung thu hoạch đồng loạt vượt khả năng tiếp nhận của cơ sở chế biến.
Ở phạm vi rộng hơn, theo số liệu công bố cuối tháng 10/2026, Lào Cai có 15 doanh nghiệp, hợp tác xã và nhóm tổ hợp tác tham gia liên kết sản xuất cây vụ đông tại 12 xã, phường, với tổng diện tích 377,2 ha. Các mô hình liên kết ghi nhận sản lượng hơn 7.390 tấn nông sản, giá trị sản xuất hơn 83,5 tỷ đồng, bình quân khoảng 221,5 triệu đồng/ha.
Đối với vụ đông 2026–2027, toàn tỉnh đặt mục tiêu gieo trồng khoảng 14.500 ha, với sản lượng dự kiến hơn 112.000 tấn và giá trị sản xuất ước trên 1.094 tỷ đồng.
Văn Mạnh














