Lãi vay tăng gấp đôi lên 13%, doanh nghiệp kiến nghị khẩn về vốn

Cụ thể, tại Diễn đàn “Doanh nghiệp trước cú sốc địa chính trị toàn cầu”, ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP HCM (HAWA) cho biết lãi suất cho vay kinh doanh đã tăng từ mức 6–7% lên 11–13%, trong khi lãi suất huy động ở mức khoảng 8,7%, còn lãi vay bất động sản có thể lên tới 15%.

“Doanh nghiệp làm sao gánh nổi khi lãi suất vay vọt lên gấp đôi trong thời gian ngắn như vậy?”, ông Mẫn nhấn mạnh, đồng thời kiến nghị các cơ quan quản lý tài chính cần có giải pháp để ổn định chi phí vốn, giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Không chỉ chịu áp lực từ lãi vay, doanh nghiệp còn đối mặt chi phí đầu vào gia tăng. Theo ông Phùng Quốc Mẫn, giá nguyên vật liệu như sơn, keo, bao bì tăng theo biến động giá năng lượng, trong khi chi phí logistics duy trì ở mức cao, tạo ra “cú đấm kép” lên biên lợi nhuận, dù đơn hàng của ngành gỗ vẫn ổn định.

Thực tế, ngành gỗ Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng tích cực. Theo ông Mẫn, sau 25 năm, kim ngạch xuất khẩu ngành đã tăng từ 200 triệu USD năm 2000 lên 17,26 tỷ USD năm 2025. Riêng TP.HCM đóng góp khoảng 8,1 tỷ USD, chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.

Dữ liệu từ Tổng cục Hải quan cho thấy trong hai tháng đầu năm 2026, ngành gỗ đạt kim ngạch 2,9 tỷ USD, tăng 5% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, ông Phùng Quốc Mẫn cho rằng “ngành không thiếu đơn hàng, mà đang chịu cú sốc chi phí”, trong đó chi phí vốn là yếu tố đáng lo ngại nhất.

Trước bối cảnh này, chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP HCM (HAWA) đề xuất loạt giải pháp nhằm giúp doanh nghiệp thích ứng. Thứ nhất, tối ưu cấu trúc sản phẩm bằng cách chuyển sang hàng tháo rời (RTA), qua đó nâng giá trị mỗi container từ khoảng 25.000 USD lên 40.000 USD để giảm áp lực chi phí logistics.

Thứ hai, doanh nghiệp cần chuyển từ mô hình gia công (OEM) sang tự thiết kế (ODM) nhằm nâng cao biên lợi nhuận, giảm phụ thuộc vào đơn hàng gia công truyền thống.

Thứ ba, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Hiện thị trường Mỹ chiếm hơn 50% kim ngạch ngành gỗ, do đó cần mở rộng sang Trung Đông, Ấn Độ và củng cố các thị trường như Nhật Bản, Trung Quốc để giảm rủi ro.

Thứ tư, doanh nghiệp cần đẩy mạnh số hóa, tận dụng các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới như Amazon, Wayfair để tiếp cận trực tiếp khách hàng, cắt giảm chi phí trung gian.

Cuối cùng, việc chủ động nguồn nguyên liệu trong nước – hiện đã đạt tỷ lệ khoảng 60–65% sẽ giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào biến động thị trường quốc tế, từ đó ổn định chi phí sản xuất.

“Đây không chỉ là thách thức, mà còn là cơ hội để ngành gỗ tái cấu trúc và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Phùng Quốc Mẫn nhận định.