Xuất khẩu gỗ Việt Nam vượt 10 tỷ USD, Trung Quốc trở thành điểm sáng

Theo số liệu của Cục Hải quan, trong tháng 7/2026, xuất khẩu gỗ và sản phẩm từ gỗ đạt khoảng 1,6 tỷ USD, tăng 3,9% so với tháng trước và tăng 8,5% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đạt hơn 10 tỷ USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, cơ cấu thị trường xuất khẩu đang có sự dịch chuyển. Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm khoảng 50% tổng kim ngạch, nhưng xuất khẩu sang thị trường này chỉ đạt hơn 5 tỷ USD, giảm khoảng 6% so với cùng kỳ. Tỷ trọng của Mỹ cũng giảm từ 56% xuống còn khoảng 50%.

Ngược lại, Trung Quốc ghi nhận mức tăng trưởng mạnh. Trong 7 tháng, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang thị trường này đạt hơn 1,5 tỷ USD, tăng 46,4%. Nhờ tốc độ tăng cao, tỷ trọng của Trung Quốc tăng lên khoảng 15%, cao hơn hơn 4 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025.

Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhưng gia tăng rào cản

Diễn biến xuất khẩu sang Mỹ chịu tác động đáng kể từ các biện pháp phòng vệ thương mại đối với sản phẩm gỗ Việt Nam.

Theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, ngày 16/7/2026, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) ban hành kết luận cuối cùng trong vụ điều tra chống bán phá giá (AD) và chống trợ cấp (CVD) đối với gỗ dán cứng và gỗ dán trang trí nhập khẩu từ Việt Nam.

So với kết luận sơ bộ, mức thuế chống bán phá giá cuối cùng đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, mức áp dụng vẫn ở mức cao. Cụ thể, DOC áp dụng mức thuế AD chung 84,95% đối với các doanh nghiệp Việt Nam, thấp hơn đáng kể so với mức 196,14-199,69% trong kết luận sơ bộ.

Mức ký quỹ tiền mặt 84,95%, có hiệu lực từ ngày 21/7/2026, vẫn được xem là rào cản lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu. DOC đồng thời tiếp tục duy trì quan điểm chặt chẽ đối với phạm vi điều tra và các hành vi bị cho là lẩn tránh thuế.

Nếu Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (USITC) kết luận ngành sản xuất trong nước của Mỹ chịu thiệt hại, vụ việc có thể tiếp tục tác động đáng kể đến các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu gỗ dán của Việt Nam.

Không chỉ gỗ dán, một số doanh nghiệp xuất khẩu linh kiện, cấu kiện tủ bếp sang Mỹ cũng chịu ảnh hưởng. Theo kết luận của DOC, chỉ những bộ tủ lắp ráp hoàn chỉnh, được đóng gói đầy đủ cấu kiện, phụ kiện và hướng dẫn sử dụng để bán trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng mới có thể được loại trừ khỏi phạm vi điều tra.

Trong khi đó, những lô hàng chỉ gồm từng bộ phận hoặc linh kiện riêng lẻ vẫn có nguy cơ bị xem là gỗ dán thuộc diện áp dụng thuế AD/CVD.

Doanh nghiệp vì vậy cần rà soát cấu trúc sản phẩm, phương thức đóng gói và hồ sơ xuất khẩu để hạn chế rủi ro liên quan đến các biện pháp phòng vệ thương mại.

Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cũng lưu ý, những công đoạn gia công đơn giản như cắt theo kích thước, khoan lỗ hoặc tạo rãnh không nhất thiết làm thay đổi bản chất sản phẩm nếu hàng hóa vẫn đáp ứng mô tả thuộc phạm vi điều tra.

Trung Quốc trở thành điểm sáng

Trái với diễn biến tại Mỹ, Trung Quốc đang đóng góp đáng kể vào tăng trưởng xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam, đặc biệt đối với mặt hàng dăm gỗ.

Theo báo cáo của Forest Trends dẫn số liệu Cục Hải quan, trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu gần 7,8 triệu tấn dăm gỗ, trị giá khoảng 1,3 tỷ USD, tăng lần lượt 9,4% về lượng và 9,9% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ dăm gỗ lớn nhất của Việt Nam, chiếm 68,6% tổng lượng xuất khẩu. Giá dăm gỗ xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 173,9 USD/tấn, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm trước.

Theo Forest Trends, nhu cầu dăm gỗ tại Trung Quốc có dấu hiệu phục hồi trong bối cảnh ngành giấy châu Á cạnh tranh mạnh và nhiều dự án sản xuất bột giấy mới được công bố hoặc đưa vào hoạt động.

Tuy nhiên, triển vọng đối với nhóm gỗ và đồ nội thất tại Trung Quốc vẫn có những thách thức. Việt Nam hiện đứng thứ ba về thị phần cung cấp đồ nội thất bằng gỗ tại thị trường Trung Quốc, với khoảng 7%. Nhu cầu nhập khẩu đồ nội thất bằng gỗ của Trung Quốc có xu hướng giảm, trong khi cạnh tranh giữa các quốc gia cung cấp ngày càng gia tăng.

Một số nhóm hàng chủ lực của Việt Nam như ghế khung gỗ, đồ nội thất phòng khách và phòng ăn ghi nhận sự sụt giảm cả về trị giá và thị phần. Dù vậy, doanh nghiệp Việt Nam vẫn có lợi thế ở một số phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn, trong đó có đồ nội thất văn phòng.

Ngành gỗ đối mặt nhiều thách thức cuối năm

Về triển vọng những tháng cuối năm, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dự báo xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ có thể tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khi nhu cầu tại nhiều thị trường lớn từng bước cải thiện, đặc biệt ở khu vực châu Á và châu Âu.

Các hiệp định thương mại tự do tiếp tục tạo lợi thế để doanh nghiệp mở rộng thị phần tại những thị trường có yêu cầu cao.

Tuy nhiên, ngành gỗ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, từ các biện pháp phòng vệ thương mại đến yêu cầu ngày càng khắt khe về môi trường, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, những biến động của kinh tế và chính sách thương mại toàn cầu tiếp tục tạo áp lực lên hoạt động xuất khẩu.

Trong bối cảnh xuất khẩu sang Mỹ giảm trong khi Trung Quốc tăng mạnh, việc đa dạng hóa thị trường, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, nâng cao giá trị sản phẩm và chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế sẽ là những yếu tố quan trọng đối với ngành gỗ trong thời gian tới.