Khối ngoại bất ngờ trở lại gom cổ phiếu trụ, giả thuyết P-Notes quay lại xuất hiện

Sau hai tháng thị trường điều chỉnh, dòng tiền ngoại đang cho thấy tín hiệu thay đổi đáng chú ý. Theo số liệu được MBS dẫn lại, phiên 28/7 ghi nhận khối ngoại mua ròng khoảng 922 tỷ đồng qua khớp lệnh trên HOSE, trong khi hoạt động mua ròng tiếp tục xuất hiện trong những phiên sau đó.

Tính trong 6 phiên gần nhất theo thống kê của MBS, khối ngoại có 5 phiên mua ròng với tổng giá trị khoảng 3.400 tỷ đồng, tương đương khoảng 130 triệu USD. Đáng chú ý, lực mua không phân bổ dàn trải mà tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, những mã có khả năng tác động đáng kể đến diễn biến chỉ số.

Đây là điểm khác biệt so với giai đoạn trước, khi khối ngoại liên tục duy trì trạng thái bán ròng. Theo số liệu được MBS công bố, từ đầu năm đến hết tháng 7, khối ngoại bán ròng khoảng 92.280 tỷ đồng, tương đương 3,54 tỷ USD.

Sự đảo chiều của dòng tiền diễn ra sau khi VN-Index trải qua nhịp điều chỉnh mạnh, đặc biệt trong tháng 7. Mặt bằng giá của nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn đã giảm đáng kể so với vùng đỉnh, qua đó tạo điều kiện để dòng tiền nước ngoài quay trở lại tìm kiếm cơ hội.

Điểm đáng chú ý là dòng vốn ETF chưa cho thấy sự gia tăng tương ứng. Theo MBS, dòng vốn qua các quỹ ETF trong giai đoạn này ở mức khá hạn chế, trong khi lực mua trực tiếp của khối ngoại lại tập trung vào các cổ phiếu trụ.

Sự lệch pha giữa hai kênh dòng vốn là cơ sở để MBS đặt ra giả thuyết về khả năng có sự tham gia của Participatory Notes (P-Notes). Tuy nhiên, đây mới là một khả năng được đặt ra từ diễn biến dòng tiền, chưa phải bằng chứng xác nhận P-Notes đang quay trở lại thị trường Việt Nam.

P-Notes là công cụ do các tổ chức tài chính phát hành, cho phép nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận một danh mục chứng khoán cơ sở thông qua tổ chức phát hành thay vì trực tiếp sở hữu các cổ phiếu đó. Cấu trúc này giúp nhà đầu tư giảm bớt một số thủ tục khi tiếp cận thị trường nước ngoài.

Với thị trường Việt Nam, P-Notes có thể sử dụng các cổ phiếu cơ sở để tạo ra mức sinh lời cho người nắm giữ chứng chỉ. Do đó, nếu dòng vốn này thực sự xuất hiện, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và có thanh khoản cao sẽ là những tài sản phù hợp hơn để tổ chức phát hành xây dựng danh mục.

Tuy nhiên, không thể xác định P-Notes chỉ từ dữ liệu mua ròng của khối ngoại. Việc FPT, VIC, HPG hay các cổ phiếu trụ được mua mạnh chỉ cho thấy dòng tiền nước ngoài đang tập trung vào nhóm này; dữ liệu công khai không cho phép xác định người mua cuối cùng có phải là nhà đầu tư sử dụng P-Notes hay không.

Vì vậy, thay vì xem đây là sự xác nhận về một dòng vốn “ẩn danh” đang quay trở lại, diễn biến hiện tại nên được nhìn nhận trước hết như một sự thay đổi trong hành vi của dòng tiền ngoại sau giai đoạn bán ròng kéo dài.

Ở góc độ thị trường, sự trở lại của khối ngoại có thể tạo thêm lực đỡ cho nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt khi dòng tiền tập trung vào những cổ phiếu có ảnh hưởng lớn đến chỉ số. Nếu duy trì đủ lâu, đây cũng là yếu tố có thể hỗ trợ thanh khoản và tâm lý sau nhịp điều chỉnh mạnh.

Nhưng mặt còn lại nằm ở độ bền của dòng tiền. Nếu lực mua chỉ mang tính ngắn hạn, việc tập trung vào một số cổ phiếu trụ có thể khiến biến động giá tại chính những mã này trở nên rõ hơn khi dòng vốn đảo chiều.

Do đó, điều đáng theo dõi không chỉ là khối ngoại đã mua bao nhiêu, mà còn là dòng tiền này có tiếp tục duy trì trong những tuần tới hay không. Nếu hoạt động mua ròng mở rộng sang nhiều nhóm ngành và đi cùng thanh khoản thị trường cải thiện, tín hiệu sẽ đáng chú ý hơn so với một vài phiên mua mạnh tập trung vào cổ phiếu trụ.

Ở thời điểm hiện tại, P-Notes mới dừng ở giả thuyết, còn dữ liệu chắc chắn hơn là khối ngoại đang có dấu hiệu trở lại sau chuỗi bán ròng lớn. Với thị trường vừa trải qua nhịp điều chỉnh mạnh, sự thay đổi này tạo thêm một biến số đáng theo dõi đối với diễn biến VN-Index trong giai đoạn tới.