Khởi nghiệp từ 3 con chồn hương, người đàn ông miền Tây thu lãi hơn 200 triệu đồng mỗi năm
Từ cuộc sống khó khăn đến quyết định khởi nghiệp với 50 triệu đồng
Sau nhiều năm làm đủ nghề để trang trải cuộc sống, ông Nguyễn Văn Tám (56 tuổi, ngụ xã Mỹ Thuận, tỉnh Vĩnh Long) đã tìm được hướng phát triển kinh tế gia đình nhờ mô hình nuôi chồn hương. Từ ba con giống ban đầu được mua bằng tiền vay ngân hàng, ông từng bước mở rộng quy mô chăn nuôi lên gần 100 con, mang lại khoản lợi nhuận hơn 200 triệu đồng mỗi năm.
Ít ai biết rằng, trước khi có được nguồn thu nhập ổn định từ mô hình này, gia đình ông Tám từng trải qua nhiều năm chật vật mưu sinh. Sau khi xuất ngũ năm 1992, ông trở về quê hương nhưng không có đất sản xuất, trong khi điều kiện kinh tế gia đình còn nhiều hạn chế. Để nuôi hai người con ăn học, vợ chồng ông phải làm nhiều công việc khác nhau, thu nhập bấp bênh và gần như không có khoản tích lũy đáng kể. Dù luôn mong muốn tìm được một nghề có thể gắn bó lâu dài, ông vẫn chưa có điều kiện để đầu tư phát triển sản xuất.

Bước ngoặt xuất hiện vào năm 2020, khi một người em họ biết hoàn cảnh gia đình đã gợi ý ông tìm hiểu nghề nuôi chồn hương. Ban đầu, ông Tám khá e ngại bởi đây là loài vật ông chưa từng có kinh nghiệm chăm sóc, trong khi chi phí mua con giống tương đối cao. Tuy nhiên, sau khi dành thời gian tìm hiểu và trực tiếp tham quan những mô hình chăn nuôi có hiệu quả, ông nhận thấy đây có thể là hướng đi phù hợp để cải thiện thu nhập. Đặc biệt, chồn hương có thể mang lại nguồn thu từ cả con giống và chồn thương phẩm, tạo điều kiện để người nuôi chủ động phát triển đàn nếu nắm vững kỹ thuật.
Dẫu vậy, quyết định chuyển sang nghề mới không nhận được sự đồng thuận ngay từ đầu. Vợ ông lo ngại việc vay tiền đầu tư khi gia đình chưa có nguồn thu ổn định sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là khi cả hai chưa có kinh nghiệm chăn nuôi chồn hương. Sau nhiều lần cân nhắc, ông Tám vẫn quyết định vay ngân hàng 50 triệu đồng để bắt đầu khởi nghiệp, đồng thời lựa chọn phương án đầu tư thận trọng nhằm hạn chế áp lực tài chính.
Thay vì mua số lượng lớn, ông chỉ chọn ba con giống để nuôi thử nghiệm, vừa chăm sóc vừa học hỏi thêm kinh nghiệm thực tế. Trong quá trình đó, ông đặc biệt chú ý đến tập tính sinh trưởng, khẩu phần ăn và điều kiện chuồng trại để điều chỉnh cách chăm sóc cho phù hợp. Sau hơn 10 tháng, khi đàn chồn bắt đầu phát triển, ông lựa chọn những con khỏe mạnh để giữ lại nhân giống, còn những con không phù hợp với mục tiêu phát triển đàn được nuôi theo hướng thương phẩm.
Nhờ kiên trì học hỏi và từng bước tích lũy kinh nghiệm, mô hình chăn nuôi dần cho thấy triển vọng. Những kết quả ban đầu cũng khiến vợ ông thay đổi suy nghĩ, từ chỗ lo ngại rủi ro trở thành người đồng hành cùng chồng trong công việc chăm sóc và quản lý đàn chồn.
Sau giai đoạn thử nghiệm, nhận thấy đàn chồn sinh trưởng tương đối tốt và có khả năng mang lại nguồn thu, ông Nguyễn Văn Tám tiếp tục đầu tư mở rộng mô hình. Khu vực chăn nuôi được bố trí phía sau nhà, trong khuôn viên rộng khoảng 4.000 m², kết hợp giữa xây dựng chuồng trại và tận dụng diện tích đất để trồng cây. Trong đó, chuối xiêm được ông lựa chọn trồng xen trong vườn nhằm tạo bóng mát, đồng thời cung cấp thêm nguồn thức ăn cho đàn chồn, góp phần giảm bớt một phần chi phí chăn nuôi.
Để thuận tiện cho việc chăm sóc và quản lý, hệ thống chuồng trại được ông thiết kế thành các khu vực riêng biệt, phân chia theo từng giai đoạn phát triển của vật nuôi, gồm chồn hậu bị, chồn sinh sản và chồn thương phẩm. Việc bố trí này giúp ông dễ dàng theo dõi tình trạng sức khỏe, kiểm soát quá trình sinh sản và lựa chọn những cá thể phù hợp để duy trì chất lượng đàn. Theo kinh nghiệm của ông Tám, nuôi chồn hương không chỉ đòi hỏi nguồn vốn mà còn cần sự tỉ mỉ, bởi chế độ chăm sóc và điều kiện sinh hoạt có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát triển của vật nuôi.
Khi đã có thêm kinh nghiệm và nguồn thu từ những lứa chồn đầu tiên, ông mạnh dạn đầu tư thêm khoảng 100 triệu đồng để xây dựng 65 chuồng mới, qua đó nâng tổng đàn lên gần 100 con. So với thời điểm khởi nghiệp chỉ với ba con giống, quy mô chăn nuôi đã tăng lên đáng kể, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về quản lý chi phí, nguồn thức ăn và phòng ngừa dịch bệnh.
Một trong những yếu tố được ông Tám đặc biệt quan tâm là chế độ dinh dưỡng. Khẩu phần ăn của đàn chồn khá đa dạng, gồm cá, ếch, cua đồng, chuối và mít, được điều chỉnh tùy theo từng giai đoạn sinh trưởng. Để chủ động nguồn thức ăn, ông thường dự trữ cá đông lạnh và sử dụng thêm men tiêu hóa trong quá trình chăm sóc nhằm hỗ trợ khả năng hấp thụ dinh dưỡng. Bên cạnh đó, việc vệ sinh chuồng trại, theo dõi sức khỏe và thực hiện các biện pháp phòng bệnh phù hợp cũng được duy trì thường xuyên nhằm hạn chế rủi ro trong chăn nuôi.
Theo ông Tám, kinh nghiệm quan trọng nhất là không nên nóng vội mở rộng quy mô khi chưa nắm chắc kỹ thuật. Việc bắt đầu từ số lượng nhỏ giúp ông có thời gian quan sát tập tính, hiểu rõ đặc điểm sinh sản và từng bước hoàn thiện cách chăm sóc. Khi đã chủ động hơn về kỹ thuật và có đầu ra tương đối ổn định, ông mới tiếp tục đầu tư thêm chuồng trại để phát triển đàn.
Thu lãi hơn 200 triệu đồng mỗi năm, trở thành mô hình kinh tế hiệu quả tại địa phương
Sau nhiều năm kiên trì phát triển, mô hình nuôi chồn hương đã trở thành nguồn thu nhập chính, góp phần cải thiện đáng kể đời sống gia đình ông Nguyễn Văn Tám. Theo thông tin được ông chia sẻ, chồn giống có giá bán dao động từ 4 triệu đồng đến hơn 30 triệu đồng mỗi con, tùy chất lượng, độ tuổi và khả năng sinh sản. Trong khi đó, chồn thương phẩm có trọng lượng trên 2 kg được bán với giá khoảng 1,3 triệu đồng/kg. Đây là mức giá được ghi nhận tại thời điểm mô hình được phản ánh, không phải giá cố định trên thị trường.

Lợi thế của gia đình ông Tám là đã xây dựng được những mối tiêu thụ quen thuộc, nhờ đó việc bán chồn giống và chồn thương phẩm tương đối thuận lợi. Khi đầu ra được duy trì, ông có thể chủ động hơn trong việc lựa chọn số lượng con giống giữ lại để phát triển đàn cũng như tính toán kế hoạch chăn nuôi cho những lứa tiếp theo. Sau khi trừ các khoản chi phí, mô hình mang lại lợi nhuận hơn 200 triệu đồng mỗi năm, giúp gia đình từng bước ổn định kinh tế sau quãng thời gian dài phải làm nhiều nghề để mưu sinh.
Tuy nhiên, theo thực tế chăn nuôi, hiệu quả kinh tế từ chồn hương không chỉ phụ thuộc vào giá bán mà còn chịu tác động bởi chất lượng con giống, tỷ lệ sinh sản, chi phí thức ăn và khả năng phòng bệnh. Việc mở rộng đàn quá nhanh khi chưa có thị trường tiêu thụ hoặc chưa bảo đảm điều kiện chăm sóc có thể khiến người nuôi gặp khó khăn. Vì vậy, những hộ có ý định phát triển mô hình cần cân nhắc khả năng tài chính, tìm hiểu kỹ thuật và đặc biệt chú ý các quy định pháp luật về nguồn gốc, quản lý và chăn nuôi động vật hoang dã.
Đánh giá về hiệu quả mô hình, ông Nguyễn Thanh Vũ, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Mỹ Thuận, cho biết cách làm của ông Tám không chỉ giúp gia đình cải thiện thu nhập mà còn tạo động lực để nhiều hộ dân khác mạnh dạn tìm kiếm hướng phát triển kinh tế phù hợp. Chính quyền và các cơ quan chức năng tại địa phương cũng quan tâm hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn, hướng dẫn thực hiện các thủ tục cần thiết để phát triển chăn nuôi theo quy định.
Từ một cựu chiến binh không có đất sản xuất, phải bươn chải nhiều nghề để nuôi con ăn học, ông Nguyễn Văn Tám đã từng bước tạo dựng được mô hình kinh tế gia đình nhờ quyết định vay vốn khởi nghiệp ở tuổi ngoài 50. Thành quả hơn 200 triệu đồng lợi nhuận mỗi năm không đến từ việc đầu tư ồ ạt, mà là kết quả của quá trình tìm hiểu, thử nghiệm, tích lũy kinh nghiệm và mở rộng quy mô theo điều kiện thực tế.
Câu chuyện của ông Tám cho thấy, với người lao động ở khu vực nông thôn, cơ hội khởi nghiệp có thể bắt đầu từ những mô hình chăn nuôi phù hợp với điều kiện gia đình. Khi có sự chuẩn bị về kỹ thuật, nguồn vốn và thị trường tiêu thụ, những hướng đi mới có thể trở thành nền tảng để cải thiện thu nhập và phát triển kinh tế bền vững.
Nguyễn Huyền















