Hồ Tây 526 ha trước cuộc "đại phẫu" 30.151 tỷ đồng

Không khó để nhận ra vì sao Hồ Tây cần một cuộc "đại phẫu". Nhiều đoạn đường quanh hồ hiện có mặt cắt hẹp, thường xuyên ùn ứ vào giờ cao điểm và dịp cuối tuần, khi lượng người đổ về dạo hồ, ngắm cảnh tăng vọt. Hạ tầng nhiều nơi đã xuống cấp, ảnh hưởng đến khả năng kết nối các không gian công cộng ven hồ.

Đáng lo hơn, mặt nước hồ - vốn là một hệ sinh thái đô thị đa dạng với hàng chục loài tảo, động vật nổi, động vật đáy và cá - đang phải hứng chịu tình trạng ô nhiễm ngày càng rõ. Nhiều đoạn ven hồ, rác thải dạt vào bờ, nước chuyển màu đen, cá chết và bốc mùi hôi tanh, đặc biệt mỗi khi thời tiết thay đổi. Đây chính là lý do khiến bài toán cải tạo Hồ Tây không chỉ dừng ở chuyện làm đường, mà còn phải giải quyết cả vấn đề môi trường nước và cảnh quan xung quanh.

Theo định hướng quy hoạch, khu vực Hồ Tây sẽ được chỉnh trang để trở thành trung tâm văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo của Thủ đô, gắn kết với không gian sông Hồng, khu phố cổ và phố cũ. Các tuyến đường được đưa vào diện nghiên cứu mở rộng gồm Trích Sài, Nguyễn Đình Thi, Nhật Chiêu, Vệ Hồ, Quảng An và Quảng Bá - đều là những cung đường "huyết mạch" bao quanh hồ.

Sun Group chính thức khởi công, dân được hỏi ý kiến

Từ định hướng trên giấy, dự án đã bước sang giai đoạn hiện thực hóa. Ngày 28/8/2026, Hà Nội tổ chức lễ khởi công dự án đầu tư, cải tạo, phát huy giá trị khu vực Hồ Tây gắn với xây dựng tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ, cùng loạt công trình hạ tầng trọng điểm khác. Dự án có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 30.151 tỷ đồng, triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT), do Công ty TNHH Thành phố Mặt Trời - thành viên Tập đoàn Sun Group - làm chủ đầu tư.

Ít ngày sau lễ khởi công, ngày 7/9/2026, UBND phường Tây Hồ tổ chức hội nghị báo cáo, xin ý kiến cộng đồng dân cư về phương án tuyến, vị trí công trình và quy hoạch chi tiết 1/500 của dự án. Đại diện đơn vị tư vấn trình bày cụ thể phương án để người dân theo dõi, góp ý; lãnh đạo phường đề nghị các bên liên quan tiếp thu đầy đủ, khách quan ý kiến, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng. Trọng tâm của dự án là cải tạo, mở rộng tuyến đường ven hồ dài khoảng 13,5 km - đúng con đường mà người Hà Nội vẫn ví như "cung đường lãng mạn" bậc nhất Thủ đô.

Hình dung diện mạo mới: cầu cạn, quảng trường nổi và mùa sen trở lại

Điểm khác biệt lớn nhất của phương án lần này là cách người ta "né" khu dân cư. Việc mở rộng đường được nghiên cứu để không lấn vào nhà dân, không phải giải phóng mặt bằng; thay vào đó, các đoạn cầu cạn sẽ vươn ra phía mặt hồ. Theo phương án đề xuất, cầu cạn mở rộng về phía Hồ Tây được thiết kế theo hướng không làm giảm diện tích mặt nước, đồng thời bổ sung hệ thống thu gom, ngăn rác thải dưới lòng hồ - giải quyết đúng vấn đề ô nhiễm đang tồn tại. Những đoạn đi qua vườn hoa hiện hữu sẽ giữ tối đa cây xanh, còn tuyến mở rộng bố trí lệch về phía hồ để hạn chế ảnh hưởng cảnh quan.

Không phải mọi con đường đều bị "động". Đường Thanh Niên, phố Quảng Khánh và Lạc Long Quân được giữ nguyên mặt cắt hiện trạng, chỉ chỉnh trang vỉa hè, vườn hoa, công viên. Trong khi đó, những cái tên như chùa Trấn Quốc, chùa Võng Thị, phủ Tây Hồ vẫn được giữ nguyên vị thế là điểm nhấn văn hóa - tín ngưỡng của toàn khu vực.

Phần hấp dẫn nhất có lẽ nằm ở những hạng mục hoàn toàn mới: hai quảng trường nổi tại khu Văn Cao và bến Kim Ngưu, các bến thuyền phục vụ du lịch đường thủy, sàn ngắm cảnh, bãi đỗ xe ngầm và công viên hoa tôn vinh nghề ướp trà sen, giống sen trăm cánh trứ danh của làng Quảng An. Riêng khu vực hồ Thủy Sứ đang được khôi phục để phát triển lại vùng sen Tây Hồ, hứa hẹn trở thành điểm nhấn cảnh quan mới cho bán đảo Quảng An.

Theo kế hoạch, giai đoạn một của dự án - tập trung tại khu vực Quảng An - dự kiến hoàn thành vào quý III/2027, các hạng mục còn lại tiếp tục đến quý IV/2028, và toàn bộ dự án về đích vào năm 2030. Nếu đúng tiến độ, đây sẽ là cuộc chuyển mình lớn nhất của Hồ Tây trong nhiều thập kỷ - nơi bài toán giao thông, môi trường và bảo tồn cảnh quan cùng được giải trong một lời giải duy nhất.