Hệ sinh thái TH của doanh nhân Thái Hương thâu tóm Mía đường Cao Bằng
Nasu, thành viên hệ sinh thái Tập đoàn TH của doanh nhân Thái Hương, chuẩn bị nhận chuyển nhượng 50,66% vốn Mía đường Cao Bằng (CBS), mở ra bước ngoặt mới với doanh nghiệp từng duy trì cổ tức tiền mặt 25-30%/năm.
Sau gần 30 năm hoạt động, CTCP Mía đường Cao Bằng (UPCoM: CBS) đang đứng trước bước ngoặt lớn khi nhóm cổ đông liên quan Chủ tịch HĐQT đăng ký chuyển nhượng hơn 50% vốn cho Công ty TNHH Mía đường Nghệ An (Nasu), một thành viên trong hệ sinh thái Tập đoàn TH của doanh nhân Thái Hương.
Theo công bố mới nhất, ông Nông Văn Sơn, Chủ tịch HĐQT CBS, đăng ký bán toàn bộ gần 2,5 triệu cổ phiếu, tương đương 46,69% vốn điều lệ, theo phương thức thỏa thuận. Cùng thời điểm, bà Nông Thị Thu Hà, chị ruột ông Sơn, cũng đăng ký bán toàn bộ 210.048 cổ phiếu, tương ứng 3,97% vốn.
Như vậy, tổng lượng cổ phiếu mà nhóm cổ đông này dự kiến chuyển nhượng lên gần 2,7 triệu đơn vị, tương đương 50,66% vốn CBS. Giao dịch dự kiến thực hiện trong giai đoạn từ ngày 11 đến 28/8, qua đó mở đường cho Nasu trở thành cổ đông chi phối tại doanh nghiệp mía đường Cao Bằng.
Động thái này diễn ra ngay sau khi ĐHCĐ bất thường năm 2026 của CBS thông qua việc cho phép Nasu nhận chuyển nhượng lượng cổ phần chi phối mà không phải thực hiện thủ tục chào mua công khai.
Nasu hiện là một trong những doanh nghiệp sản xuất đường quy mô lớn tại Việt Nam và thuộc hệ sinh thái Tập đoàn TH do nữ doanh nhân Thái Hương sáng lập. Việc Nasu tham gia được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực cho CBS trong bối cảnh ngành mía đường đang chịu áp lực ngày càng lớn về cạnh tranh vùng nguyên liệu.
Theo ông Nông Văn Sơn, sự tham gia của Nasu có thể giúp CBS giải quyết bài toán vùng nguyên liệu nhờ năng lực tài chính cũng như hệ sinh thái rộng lớn của TH. Đây cũng là yếu tố đáng chú ý bởi với doanh nghiệp mía đường, vùng nguyên liệu không chỉ quyết định công suất nhà máy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất.
Ở chiều ngược lại, Nasu cho biết sau khi trở thành cổ đông chi phối, doanh nghiệp dự kiến sử dụng nguồn tiền mặt hiện có của CBS cho một số mục tiêu, trong đó có chi trả cổ tức, đầu tư máy móc thiết bị và dự phòng rủi ro sản xuất kinh doanh. Nasu đồng thời cam kết duy trì việc làm và quyền lợi của người lao động trong ít nhất một năm đầu tiên.
Thương vụ cũng được đặt trong câu chuyện lớn hơn về khả năng kết nối chuỗi giá trị trong hệ sinh thái TH. Đường sản xuất từ CBS có thể phục vụ hoạt động sản xuất thực phẩm và sữa; mật rỉ đường có thể được sử dụng trong chăn nuôi, trong khi phân hữu cơ từ các trang trại bò sữa có thể hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu mía.
Điểm đáng chú ý là CBS hiện có quy mô vốn hóa khá nhỏ so với các doanh nghiệp cùng ngành. Sau nhịp giảm kéo dài từ cuối tháng 2/2025, cổ phiếu CBS đã lùi từ vùng trên 36.000 đồng xuống khoảng 23.000 đồng/cổ phiếu, tương đương mức giảm khoảng 37%. Vốn hóa doanh nghiệp theo đó chỉ còn khoảng 122 tỷ đồng.
Tuy nhiên, quy mô nhỏ không đồng nghĩa với việc CBS thiếu sức hút về mặt dòng tiền đối với cổ đông. Theo dữ liệu VNDirect, trong giai đoạn 2022-2025, doanh nghiệp duy trì mức cổ tức tiền mặt từ 25-30%/năm. Riêng năm 2023, CBS còn thực hiện chia cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ 50%.
Lịch sử này khiến việc Nasu dự kiến tiếp quản quyền chi phối trở thành một diễn biến đáng chú ý đối với cổ đông hiện hữu, nhất là khi bên nhận chuyển nhượng đã đề cập trực tiếp đến việc sử dụng nguồn tiền mặt của CBS cho mục tiêu chi trả cổ tức bên cạnh đầu tư và dự phòng.
Dù vậy, giá trị của thương vụ không chỉ nằm ở lượng cổ phần chi phối được chuyển giao. Với Nasu, việc tiếp quản CBS còn có thể mở rộng vùng nguyên liệu, bổ sung năng lực sản xuất và tạo thêm điểm kết nối giữa mía đường với các mảng thực phẩm, sữa và chăn nuôi trong hệ sinh thái TH.
Ngày 14/8 tới, CBS sẽ chốt danh sách cổ đông để tổ chức ĐHCĐ thường niên năm 2026. Đại hội diễn ra đúng thời điểm doanh nghiệp chuẩn bị thay đổi cổ đông chi phối, qua đó có thể trở thành dấu mốc quan trọng nhất của Mía đường Cao Bằng kể từ khi lên sàn.
Với một doanh nghiệp vốn hóa chỉ khoảng 122 tỷ đồng nhưng sở hữu lịch sử cổ tức tiền mặt cao, việc chuyển giao quyền chi phối cho một thành viên thuộc hệ sinh thái TH có thể mở ra một giai đoạn hoàn toàn khác cho CBS. Trọng tâm lúc này không còn chỉ là câu chuyện cổ tức, mà là khả năng nguồn lực mới biến một doanh nghiệp mía đường quy mô nhỏ thành mắt xích trong một chuỗi giá trị lớn hơn.
Mạnh Huyền
