Giá dầu và xuất nhập khẩu đang chia đôi bức tranh lợi nhuận ngành logistics quý II/2026

Theo báo cáo mới công bố của Chứng khoán MB (MBS), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm tăng 25% so với cùng kỳ, kéo sản lượng container thông qua hệ thống cảng biển tăng khoảng 10,5%. Động lực tiếp tục đến từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng theo chiến lược "Trung Quốc +1" và xu hướng các nhà bán lẻ Mỹ, EU đẩy sớm kế hoạch nhập hàng trước những biến động về thuế và chi phí vận chuyển.

MBS cho rằng môi trường thương mại thuận lợi sẽ giúp nhóm cảng biển duy trì đà tăng trưởng tích cực trong quý II. Những doanh nghiệp sở hữu cảng nước sâu như Gemadept (GMD) và Cảng Hải Phòng (PHP) được kỳ vọng ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận nổi bật nhờ đóng góp từ cảng Gemalink và bến số 3, 4 Lạch Huyện - các cảng có hiệu suất khai thác cao hơn đáng kể so với hệ thống cảng sông.

Ở chiều ngược lại, triển vọng của nhóm khai thác cảng sông kém tích cực hơn. Container Việt Nam (VSC) được dự báo chịu áp lực từ cạnh tranh ngày càng lớn, khiến chi phí bán hàng gia tăng, đồng thời doanh nghiệp phải tiếp tục đầu tư nâng cấp luồng hàng hải. Điều này khiến tốc độ tăng trưởng lợi nhuận được dự báo chậm hơn đáng kể so với nhóm cảng nước sâu.

Nhóm vận tải biển cũng không còn duy trì mức tăng trưởng mạnh như giai đoạn trước. MBS dự báo lợi nhuận của Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HAH) sẽ giảm nhẹ so với cùng kỳ do phần lớn hợp đồng cho thuê tàu đã được ký từ năm 2025, trong khi chi phí nhiên liệu tăng làm thu hẹp biên lợi nhuận khai thác.

Sự phân hóa còn rõ nét hơn ở nhóm bưu chính - chuyển phát. Dù tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 11,8% trong 5 tháng đầu năm, tạo điều kiện để sản lượng bưu kiện tiếp tục mở rộng nhờ thương mại điện tử phát triển, nhưng lợi ích này chưa đủ bù đắp áp lực chi phí đầu vào.

Theo MBS, giá nhiên liệu trong quý II được dự báo tăng 52,6% so với quý I và cao hơn gần 60% so với cùng kỳ năm trước. Với đặc thù nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí, lợi nhuận của các doanh nghiệp chuyển phát truyền thống vì vậy chịu áp lực đáng kể.

Tổng công ty Bưu chính Viettel (Viettel Post - VTP) được đánh giá có khả năng chống chịu tốt hơn mặt bằng chung nhờ quy mô lớn, áp dụng phụ phí nhiên liệu và đẩy mạnh tự động hóa trong hoạt động chia chọn, giao nhận. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn được MBS dự báo chỉ đạt khoảng 46 tỷ đồng lợi nhuận quý II, giảm 53,9% so với cùng kỳ. Lợi nhuận cả năm 2026 cũng được ước tính giảm 6,1%, xuống khoảng 383 tỷ đồng.

Theo MBS, nguyên nhân không chỉ đến từ giá nhiên liệu bình quân tăng khoảng 34% so với cùng kỳ, mà còn do sức mua suy yếu dưới tác động của lạm phát, khiến sản lượng chuyển phát tăng chậm hơn kỳ vọng.

Có thể thấy, triển vọng ngành logistics trong quý II không còn được quyết định bởi một biến số chung. Khi xuất nhập khẩu tiếp tục mở rộng, nhóm cảng biển đang hưởng lợi trực tiếp từ sản lượng hàng hóa gia tăng. Trong khi đó, các doanh nghiệp bưu chính và chuyển phát lại phải đối mặt với bài toán chi phí nhiên liệu, khiến lợi nhuận chịu áp lực ngay cả khi nhu cầu vận chuyển vẫn tăng. Bức tranh của ngành vì thế đang chuyển từ tăng trưởng đồng đều sang giai đoạn phân hóa rõ rệt giữa từng mắt xích trong chuỗi logistics.