Giá dầu lao dốc 5% khi tín hiệu hạ nhiệt Trung Đông xuất hiện
Giá dầu lao dốc sau khi xuất hiện tín hiệu Mỹ đạt tiến triển trong đàm phán với Iran. Thị trường nhanh chóng điều chỉnh kỳ vọng, kéo theo sự đảo chiều của rủi ro nguồn cung toàn cầu.
Giá dầu thế giới giảm mạnh trong phiên 25/3, đảo chiều hoàn toàn so với đà tăng trước đó chỉ một ngày. Dầu WTI mất khoảng 4%, lùi về 88,5 USD/thùng, có thời điểm xuống 87,8 USD. Dầu Brent giảm 5% còn 99 USD/thùng, sau khi vừa vượt 104 USD ở phiên liền trước với mức tăng hơn 4,5%.
Diễn biến này không xuất phát từ thay đổi về cung – cầu thực tế, mà chủ yếu đến từ kỳ vọng chính sách. Thị trường phản ứng nhanh với thông tin Mỹ đang đạt tiến triển trong đàm phán nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông. Tổng thống Donald Trump cho biết Washington đã nhận được những nhượng bộ quan trọng từ Tehran, trong khi Reuters dẫn nguồn tin cho biết một bản kế hoạch 15 điểm đã được gửi đi như nền tảng cho một thỏa thuận tiềm năng.
Các tín hiệu ngoại giao, dù chưa được xác nhận hoàn toàn, vẫn đủ để thay đổi định giá rủi ro. Kênh Channel 12 của Israel thậm chí cho rằng một lệnh ngừng bắn kéo dài một tháng có thể được công bố, dựa trên cơ chế do các đặc phái viên Mỹ như Steve Witkoff và Jared Kushner xây dựng. Tuy nhiên, phía Iran ngay sau đó phủ nhận mọi thông tin về đàm phán trực tiếp, khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei khẳng định không có liên hệ nào với Washington.
Sự trái chiều trong thông tin cho thấy bản chất của đợt điều chỉnh này: thị trường đang giao dịch trên kỳ vọng hơn là thực tế. Trước đó, chính xung đột leo thang đã đẩy giá dầu lên vùng cao nhất kể từ năm 2022, khi có thời điểm tiệm cận 120 USD/thùng. Nguyên nhân cốt lõi đến từ nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược của khoảng 20% lượng dầu toàn cầu.
Sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28/2, Tehran đã phản ứng bằng cách siết chặt hoạt động tại khu vực này, buộc nhiều quốc gia phải tìm tuyến vận chuyển thay thế và tăng cường sử dụng dự trữ. Dù Iran cho phép một số tàu đi qua, các cảnh báo nhằm vào tàu Mỹ và đồng minh vẫn khiến rủi ro địa chính trị duy trì ở mức cao. Mỹ cũng đã tăng cường hiện diện quân sự để bảo vệ tuyến hàng hải, cho thấy căng thẳng chưa thực sự hạ nhiệt.
Trong bối cảnh đó, việc giá dầu giảm mạnh chỉ sau một tín hiệu ngoại giao cho thấy thị trường đang ở trạng thái nhạy cảm cao với thông tin. Rủi ro nguồn cung chưa biến mất, nhưng đang được “chiết khấu” tạm thời nếu khả năng ngừng bắn trở nên khả thi hơn. Đây thường là đặc điểm của các giai đoạn biến động địa chính trị: giá không chỉ phản ánh hiện tại, mà còn phản ánh xác suất của các kịch bản tương lai.
Diễn biến của vàng cho thấy một lớp kỳ vọng khác đang hình thành. Giá kim loại quý tăng trở lại lên 4.473 USD/ounce trong phiên 24/3 và tiếp tục lên 4.554 USD khi mở cửa ngày 25/3, chấm dứt chuỗi giảm trước đó. Điều này phần nào phản ánh sự dịch chuyển trong kỳ vọng chính sách tiền tệ: nếu căng thẳng hạ nhiệt và giá dầu giảm, áp lực lạm phát toàn cầu có thể dịu lại, từ đó mở ra dư địa để các ngân hàng trung ương cân nhắc nới lỏng.
Tuy nhiên, sự đồng pha giữa dầu giảm và vàng tăng cũng cho thấy thị trường chưa thực sự “tin” vào một kịch bản ổn định. Vàng không chỉ phản ánh kỳ vọng lãi suất, mà còn là tài sản phòng thủ trước bất định. Khi cả hai yếu tố – lạm phát và rủi ro địa chính trị – cùng tồn tại, dòng tiền có xu hướng phân bổ lại thay vì rời bỏ hoàn toàn trạng thái phòng vệ.
Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ biên độ biến động của giá dầu đang ngày càng phụ thuộc vào thông tin chính trị hơn là yếu tố cơ bản. Khi nguồn cung thực tế vẫn đối mặt với gián đoạn, nhưng giá lại phản ứng mạnh với các tín hiệu đàm phán chưa xác nhận, thị trường đang bước vào giai đoạn mà kỳ vọng có thể tạo ra biến động lớn hơn cả dữ liệu thực.
Trong ngắn hạn, nếu các tín hiệu ngoại giao được củng cố, giá dầu có thể tiếp tục điều chỉnh về vùng thấp hơn. Ngược lại, bất kỳ dấu hiệu đổ vỡ nào trong đàm phán đều có thể nhanh chóng kéo giá quay lại vùng ba chữ số, đặc biệt khi eo biển Hormuz vẫn là điểm nghẽn chưa được giải quyết triệt để.
Ở thời điểm hiện tại, điều quan trọng không nằm ở mức giá tuyệt đối của dầu, mà ở việc thị trường đang định giá một dải kịch bản ngày càng rộng. Khi biến số địa chính trị chiếm ưu thế, xu hướng không còn tuyến tính, và mỗi thông tin mới đều có khả năng tái thiết lập mặt bằng giá trong thời gian rất ngắn.
Vương Anh
