Cú sốc hơn 100 điểm của VN-Index: Khi địa chính trị kích hoạt bán tháo
Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và làn sóng call margin đã kích hoạt đợt bán tháo hiếm thấy trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Chỉ trong phiên sáng 9/3, VN-Index “bốc hơi” hơn 100 điểm khi sắc đỏ phủ kín bảng điện.
Cú giảm hiếm thấy của thị trường
Phiên giao dịch sáng 9/3 ghi dấu một trong những nhịp điều chỉnh mạnh nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam trong nhiều năm gần đây. Chỉ số VN-Index giảm hơn 114 điểm, tương đương 6,35%, trong khi sắc đỏ gần như bao phủ toàn bộ bảng điện.
Trên sàn HoSE, 357 cổ phiếu giảm giá, trong đó có 219 mã giảm sàn, áp đảo hoàn toàn so với số ít cổ phiếu tăng điểm. Diễn biến này phản ánh tâm lý hoảng loạn lan rộng trong giới đầu tư khi thị trường đồng loạt bị bán tháo.
Theo ông Trần Quốc Toàn, Giám đốc chi nhánh 2 – hội sở Công ty Chứng khoán Mirae Asset, cú giảm mạnh lần này chủ yếu xuất phát từ yếu tố tâm lý trước rủi ro địa chính trị. Căng thẳng leo thang tại Trung Đông khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại cuộc xung đột có thể kéo dài và gây ra những cú sốc mới cho thị trường năng lượng cũng như kinh tế toàn cầu.
Thực tế cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam không ít lần phản ứng mạnh trước các biến động quốc tế. Trong khoảng bốn năm qua, VN-Index đã có nhiều đợt điều chỉnh đáng kể khi xuất hiện các sự kiện địa chính trị liên quan đến Ukraine, Trung Đông hay Venezuela.
Khi tâm lý thị trường bị kích hoạt
Một yếu tố khác khiến đà giảm trở nên mạnh hơn là làn sóng call margin từ các công ty chứng khoán.
Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc cấp cao Nghiên cứu chiến lược thị trường tại Công ty Chứng khoán HSC, cho rằng việc các lệnh gọi ký quỹ tăng đột biến đã tạo hiệu ứng dây chuyền. Khi giá cổ phiếu giảm nhanh, nhiều tài khoản buộc phải bán ra để đáp ứng yêu cầu ký quỹ, từ đó khiến áp lực bán càng lớn.
Theo số liệu đến cuối năm 2025, dư nợ margin trên toàn thị trường đã vượt 400.000 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay. Con số này phản ánh quy mô thị trường ngày càng lớn, nhưng cũng đồng thời làm gia tăng rủi ro khi thị trường xuất hiện biến động mạnh.
Ông Lê Vũ Kim Tinh, Giám đốc chi nhánh Công ty Chứng khoán Phú Hưng, nhận định nhịp giảm sáng 9/3 gần như không xuất phát từ yếu tố cơ bản hay kỹ thuật, mà chủ yếu do thông tin tiêu cực dồn dập và tâm lý bi quan của nhà đầu tư.
Cú sốc dầu mỏ và nỗi lo lạm phát
Căng thẳng tại Trung Đông đang khiến giá dầu thế giới tăng mạnh. Giá dầu Brent đã vọt lên 116 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 7/2022.
Diễn biến này làm dấy lên lo ngại rằng giá xăng dầu trong nước có thể tiếp tục tăng, sau khi đã tăng khoảng 30% trong tuần trước. Với việc nhiên liệu là mặt hàng quan trọng trong rổ tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI), biến động mạnh của giá dầu có thể làm gia tăng áp lực lạm phát trong ngắn hạn.
Đây cũng là yếu tố khiến giới đầu tư trở nên thận trọng hơn, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu đang chịu nhiều tác động từ địa chính trị.
Triển vọng thị trường sau cú sốc
Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng đợt điều chỉnh này có thể không kéo dài quá lâu.
Ông Trần Quốc Toàn cho rằng nền tảng kinh tế vĩ mô trong nước vẫn ổn định, với mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%. Ngoài ra, thanh khoản trong phiên giảm mạnh vẫn ở mức cao, hơn 26.000 tỷ đồng, cho thấy dòng tiền chưa rời bỏ thị trường.
Từ góc độ kỹ thuật, mốc 1.600 điểm được xem là ngưỡng tâm lý quan trọng của VN-Index. Nếu áp lực bán suy yếu, thị trường có thể sớm tìm được điểm cân bằng và phục hồi. Tuy nhiên, trong kịch bản tiêu cực hơn, chỉ số có thể lùi về vùng 1.400–1.500 điểm.
Trong bối cảnh biến động mạnh, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên giảm sử dụng đòn bẩy tài chính, ưu tiên quản trị rủi ro và giải ngân từng phần thay vì mua vào ồ ạt. Bởi lịch sử thị trường cho thấy sau những nhịp giảm sâu và bất ngờ, chứng khoán thường có khả năng phục hồi khi tâm lý dần ổn định trở lại.
Vương Anh
