Chỉ số hàng triệu điểm, thị trường chứng khoán Iran có gì đặc biệt?
Chỉ số TEDPIX trên Sở Giao dịch Chứng khoán Tehran hiện duy trì ở mức khoảng 3,65 triệu điểm - con số cao gấp nhiều lần các thị trường khu vực - phản ánh những đặc thù riêng về cấu trúc thị trường, lạm phát và tỷ giá trong nền kinh tế Iran.
Khởi đầu từ năm 1967, Sàn Giao dịch Chứng khoán Tehran (TSE) có quy mô phát triển tăng dần trong hai thập kỷ trở lại đây với gần 400 doanh nghiệp niêm yết tính đến cuối 2024 và có kế hoạch mở rộng thêm số lượng công ty lên 700-1.000 nhờ làn sóng IPO. Việc quy mô chỉ số được tính bằng hàng triệu điểm khiến nhiều nhà đầu tư quốc tế bất ngờ, nhưng đây chủ yếu là hệ quả của sự kết hợp giữa nhiều cổ phiếu lưu hành và điều chỉnh danh nghĩa theo thị trường nội địa.
Thị trường chứng khoán Iran tăng 46% năm 2025. Ảnh minh họa
Năm 2025, TEDPIX ghi nhận mức tăng gần 46% so với năm trước đó, bất chấp tình trạng lạm phát cao liên tục - thường xuyên duy trì trên 40% - và biến động tỷ giá của đồng rial. Việc đồng nội tệ mất giá nhanh có thể làm giá cổ phiếu tính theo rial tăng mạnh về mặt danh nghĩa, tạo hiệu ứng thị trường tăng nhưng không nhất thiết phản ánh tăng trưởng giá trị thực của doanh nghiệp.
Mức điểm triệu điểm như TEDPIX có thể khác biệt rất xa so với VN-Index của Việt Nam, nơi chỉ số cao nhất từng chạm mức khoảng 1.900 điểm trong hơn 25 năm lịch sử, nhưng điều này không mang ý nghĩa so sánh trực tiếp do hai thị trường có cơ cấu, số lượng cổ phiếu niêm yết và nền kinh tế vĩ mô rất khác nhau.
Trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu và những diễn biến địa chính trị tại Trung Đông, chỉ số TEDPIX và thị trường chứng khoán Iran tiếp tục nhận được sự quan tâm, cho thấy đây là một trong những thị trường đặc thù, nơi các yếu tố tiền tệ và kinh tế nội địa có thể chi phối biểu hiện chỉ số nhiều hơn các yếu tố tăng trưởng doanh nghiệp thông thường.
Long Giang
