BSC cảnh báo khả năng hấp thụ lực bán của thị trường suy yếu

Nửa đầu năm 2026 được Công ty Chứng khoán BIDV (BSC) đánh giá là giai đoạn thử thách khả năng chống chịu của thị trường chứng khoán Việt Nam trước các biến động từ bên ngoài. Dù VN-Index vẫn duy trì trên vùng 1.860 điểm, cơ hội đầu tư khá hạn chế và mang tính chọn lọc, phản ánh tâm lý ưu tiên bảo toàn vốn thay vì tìm kiếm lợi nhuận cao của nhà đầu tư.

Theo BSC, điều đáng chú ý không nằm ở mức điểm của VN-Index mà ở chất lượng của nhịp tăng. Thị trường đang vận hành trong trạng thái "phân kỳ cấu trúc", khi chỉ số tiếp tục đi lên nhưng độ rộng ngày càng thu hẹp. Nhóm VN30 giảm ít hơn phần còn lại của thị trường, trong khi nhóm vốn hóa nhỏ chịu áp lực điều chỉnh mạnh và nhiều cổ phiếu đã quay đầu giảm vào cuối kỳ.

Sự phân hóa này còn thể hiện qua mức độ đóng góp vào chỉ số. Từ đầu năm, riêng nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup đã đóng góp khoảng 104 điểm, trong khi VN-Index chỉ tăng khoảng 69 điểm. Theo BSC, điều này cho thấy động lực của thị trường đang phụ thuộc vào số ít cổ phiếu vốn hóa lớn, thay vì đến từ sự cải thiện đồng đều của toàn bộ mặt bằng cổ phiếu.

Dòng tiền tập trung vào nhóm vốn hóa lớn không phải hiện tượng riêng của thị trường Việt Nam. BSC dẫn chứng nhóm Magnificent 7 đóng góp khoảng 60% mức tăng của chỉ số S&P 500 trong năm 2025, trong khi TSMC chiếm khoảng 22% mức tăng của thị trường chứng khoán Đài Loan. Tuy nhiên, khác với các thị trường này, thanh khoản của chứng khoán Việt Nam vẫn đang thấp hơn mức trung bình lịch sử.

Đây cũng là lý do BSC tỏ ra thận trọng với triển vọng những tháng cuối năm. Theo công ty chứng khoán này, sự lệch pha giữa điểm số và thanh khoản là tín hiệu cảnh báo sớm về rủi ro. Khi dòng tiền không còn dồi dào, đặc biệt từ các nhà đầu tư tổ chức, khả năng hấp thụ những đợt bán mạnh sẽ suy giảm đáng kể. Việc thiếu vắng dòng tiền mới có thể khiến thị trường thiếu động lực để hình thành một xu hướng tăng bền vững.

Dù vậy, BSC cho rằng mặt bằng định giá hiện nay vẫn là điểm tựa của thị trường. Có 16/18 nhóm ngành đang giao dịch với hệ số P/E thấp hơn mức bình quân 5 năm, cho thấy phần lớn cổ phiếu vẫn ở vùng định giá hấp dẫn. Điều này mở ra dư địa cho dòng vốn trung và dài hạn nếu thanh khoản được cải thiện và môi trường vĩ mô tiếp tục ổn định.

Ở góc độ dòng vốn ngoại, BSC cho biết khối ngoại đã bán ròng khoảng 11,5 tỷ USD trong bốn năm qua, chủ yếu do chu kỳ thắt chặt tiền tệ toàn cầu và hoạt động chốt lời sau giai đoạn thị trường tăng mạnh. Tuy nhiên, việc VN-Index vẫn giữ được vùng điểm cao trong bối cảnh đó cho thấy dòng vốn trong nước đã từng bước đóng vai trò lực đỡ quan trọng đối với thị trường.

Theo BSC, nếu Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng trong kỳ đánh giá sắp tới, dòng vốn ngoại nhiều khả năng sẽ quay trở lại nhưng không phân bổ đồng đều. Dựa trên các tiêu chí của bộ chỉ số FTSE Global All-Cap gồm vốn hóa, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, thanh khoản và giới hạn sở hữu nước ngoài, công ty chứng khoán này mô phỏng khoảng 30 cổ phiếu có khả năng được lựa chọn, trong đó có VIC, VHM, HPG, SHB, SSI, MSN, FPT, VNM, STB, VND và VCI.

Trên cơ sở đó, BSC dự báo VN-Index có thể dao động trong vùng 1.770-1.850 điểm vào cuối năm 2026, cao hơn dự báo trước đây nhờ triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện tại các nhóm dầu khí, vật liệu xây dựng, bất động sản dân cư và bất động sản khu công nghiệp. Tuy nhiên, trong bối cảnh lãi suất có xu hướng tăng, công ty vẫn ưu tiên các doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng, ROE cải thiện, nền tảng tài chính vững chắc và định giá còn ở mức hấp dẫn.