29 xã của TP.HCM tiến gần hơn tới việc trở thành phường

29 xã đáp ứng các tiêu chí, hồ sơ vẫn cần hoàn thiện

Chiều 26/10, đoàn công tác do Thứ trưởng Bộ Nội vụ - ông Trương Hải Long dẫn đầu làm việc với UBND TP.HCM sau khi khảo sát thực tế tại nhiều xã trong ngày 25/10. Theo Bộ Nội vụ, TP.HCM đang đề nghị thành lập 29 phường trên cơ sở giữ nguyên toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số và tên gọi của 29 xã hiện hữu. Việc chuyển đổi không làm thay đổi địa giới hành chính cũng như tổng số đơn vị hành chính cấp xã của thành phố.

Nếu đề án được cấp có thẩm quyền thông qua, TP.HCM sẽ có 142 phường, 25 xã và một đặc khu, thay cho cơ cấu hiện nay gồm 113 phường, 54 xã và một đặc khu.

Danh sách 29 xã được đề xuất chuyển thành phường gồm An Nhơn Tây, Bình Hưng, Bình Chánh, Bà Điểm, Bình Lợi, Bình Mỹ, Đông Thạnh, Hóc Môn, Hưng Long, Long Hải, Long Điền, Nhà Bè, Hồ Tràm, Ngãi Giao, Tân An Hội, Tân Nhựt, Tân Vĩnh Lộc, Vĩnh Lộc, Xuân Thới Sơn, Thái Mỹ, Củ Chi, Đất Đỏ, Cần Giờ, Hiệp Phước, Phú Hòa Đông, Châu Pha, Long Sơn, Bàu Bàng và Bắc Tân Uyên.

Trước đó, ngày 27/8, HĐND TP.HCM đã thông qua nghị quyết tán thành đề án thành lập các phường trên cơ sở nguyên trạng các xã này. Thành phố cũng đã tổ chức lấy ý kiến người dân và HĐND các cấp. Qua rà soát, 29 xã được thành phố xác định đáp ứng đầy đủ 9/9 tiêu chí theo quy định để xem xét thành lập đơn vị hành chính đô thị.

Tuy nhiên, tại buổi làm việc ngày 26/10, đoàn công tác Bộ Nội vụ yêu cầu tiếp tục hoàn thiện một số nội dung trước khi tổ chức thẩm định chính thức. Trong đó, hồ sơ cần bổ sung văn bản của Công an TP.HCM xác nhận số người thường trú, tạm trú tại từng xã vào thời điểm 31/12/2025, đồng thời tính lại quy mô dân số và tỷ lệ dân số đô thị trên cơ sở số liệu này.

Các căn cứ về phân loại đô thị, quy hoạch, vị trí, chức năng và một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội cũng cần được làm rõ hơn. Với những trường hợp chưa đáp ứng đầy đủ một tiêu chuẩn cụ thể, thành phố phải xác định phương án xử lý trong hồ sơ.

Sau khi hoàn thiện, đề án sẽ được gửi Bộ Nội vụ để tổ chức họp thẩm định, trước khi trình Chính phủ xem xét và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định.

Chuyển đổi đơn vị hành chính gắn với quy hoạch siêu đô thị

Việc đề xuất chuyển 29 xã thành phường diễn ra cùng thời điểm TP.HCM đang hoàn thiện Quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. Ngày 26/10, Ban Đô thị HĐND TP.HCM đã thẩm tra dự thảo nghị quyết thông qua quy hoạch. Theo hồ sơ UBND thành phố trình ngày 22/10, TP.HCM được định hướng phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, gồm 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển.

Đáng chú ý, nhiều xã nằm trong danh sách dự kiến lên phường cũng xuất hiện tại các cực động lực và trung tâm vệ tinh của cấu trúc mới.

Hóc Môn - Củ Chi được xác định là một trung tâm vệ tinh; Bàu Bàng và Bắc Tân Uyên là hai trung tâm vệ tinh khác ở phía Bắc. Long Hải - Hồ Tràm giữ vai trò trung tâm vệ tinh ven biển.

Trong khi đó, các khu vực phía Nam như Nhà Bè, Hiệp Phước, Cần Giờ và Long Sơn nằm trong không gian phát triển gắn với cảng biển, logistics, thương mại tự do, kinh tế biển và hệ sinh thái ven biển.

Quy hoạch mới vì vậy đặt nhiều địa bàn hiện vẫn mang tên “xã” vào những không gian có chức năng đô thị, công nghiệp, logistics hoặc dịch vụ ngày càng rõ.

Đáng chú ý, dân số cũng được dự báo tăng mạnh. Theo hồ sơ đang trình HĐND thành phố, TP.HCM dự kiến có khoảng 18 triệu người vào năm 2030, 20,5 triệu người năm 2035, 25 triệu người năm 2045 và khoảng 27 triệu người vào năm 2050.

Con số này cao hơn phương án 22-23 triệu người vào năm 2050 từng xuất hiện trong một số tài liệu dự thảo trước đó. Hiệp hội Bất động sản TP.HCM từng đề nghị thành phố tính toán thận trọng các kịch bản dân số, xét tới mức sinh thấp, già hóa và thay đổi của dòng người nhập cư.

Cùng với dân số, quy hoạch dự kiến phát triển mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị dài khoảng 961 km và khoảng 450 km đường sắt nhẹ, tàu điện mặt đất đến năm 2050, đồng thời mở rộng các khu vực phát triển theo mô hình TOD.