Việt Nam – Trung Quốc thúc đẩy chuỗi cung ứng, hướng tới 500 tỷ USD thương mại

Việt Nam và Trung Quốc đang đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 500 tỷ USD, gần gấp đôi mức 256,5 tỷ USD của năm 2025, trong bối cảnh hai bên ký kết các thỏa thuận quan trọng về chuỗi cung ứng và kinh tế biên giới. Đây được xem là bước đi mang tính cấu trúc, có thể định hình lại vai trò của Việt Nam trong chuỗi sản xuất khu vực.

Tại cuộc hội đàm ngày 15/4, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng và Bộ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào đã thống nhất thành lập nhóm công tác về hợp tác chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng. Động thái này diễn ra trong bối cảnh xu hướng “Trung Quốc +1” đang tái cấu trúc mạng lưới sản xuất châu Á, mở ra cơ hội để Việt Nam nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị.

Nền tảng hợp tác được xây dựng trên quy mô thương mại song phương đạt 256,5 tỷ USD trong năm 2025, tăng 24,8% so với năm trước. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này đi kèm với thách thức lớn khi Việt Nam vẫn duy trì nhập siêu cao, phản ánh mức độ phụ thuộc vào nguyên liệu và linh kiện từ Trung Quốc.

Trong bối cảnh đó, phía Việt Nam đề xuất tái cơ cấu chuỗi cung ứng theo hướng cân bằng hơn, đồng thời thúc đẩy Trung Quốc mở rộng nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt là nông lâm thủy sản. Việc công nhận lẫn nhau về kiểm dịch được xem là bước then chốt để tháo gỡ rào cản phi thuế quan, vốn đang hạn chế khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp Việt.

Một điểm đáng chú ý là hợp tác thương mại điện tử xuyên biên giới được đưa vào trọng tâm triển khai. Trung Quốc khuyến khích Việt Nam mở rộng hiện diện trên các nền tảng số nhằm đưa hàng hóa trực tiếp đến người tiêu dùng, qua đó rút ngắn chuỗi phân phối và cải thiện biên lợi nhuận.

Về mặt thể chế, hai bên đã ký kết hai bản ghi nhớ quan trọng, bao gồm việc thành lập nhóm công tác phát triển khu hợp tác kinh tế qua biên giới và nhóm công tác chuỗi cung ứng. Đây được xem là nền tảng để hiện thực hóa các cam kết hợp tác, đồng thời tạo cơ chế điều phối trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang dịch chuyển.

Ở góc độ đầu tư, hợp tác chuỗi cung ứng và mục tiêu 500 tỷ USD thương mại mở ra dư địa tăng trưởng cho nhiều lĩnh vực như logistics, khu công nghiệp, sản xuất xuất khẩu và nông sản. Tuy nhiên, bài toán cân bằng cán cân thương mại và giảm phụ thuộc vào đầu vào nhập khẩu vẫn là yếu tố quyết định tính bền vững của quá trình này.

Việc chuyển từ mở rộng quy mô thương mại sang tái cấu trúc chuỗi giá trị cho thấy quan hệ kinh tế Việt Nam – Trung Quốc đang bước sang giai đoạn mới. Trong đó, năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực sẽ là yếu tố then chốt quyết định mức độ hưởng lợi của doanh nghiệp Việt trong giai đoạn tới.