Trung Quốc cam kết nới kiểm soát đất hiếm, mua thêm 17 tỷ USD nông sản Mỹ

Theo bản tóm tắt do Nhà Trắng công bố, Bắc Kinh sẽ xử lý các vấn đề liên quan đến chuỗi cung ứng đất hiếm mà Washington nhiều lần phàn nàn trong thời gian qua. Các nguyên tố được nhắc tới gồm yttrium, scandium, neodymium và indium – nhóm vật liệu quan trọng trong sản xuất chip, quốc phòng, hàng không vũ trụ và công nghệ cao.

Trước đó, Trung Quốc đã áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm từ tháng 4/2025 nhằm đáp trả các gói thuế quan của Mỹ. Dù hai bên từng đạt một số thỏa thuận giảm căng thẳng vào cuối năm ngoái, việc xuất khẩu nhiều loại đất hiếm chiến lược vẫn bị siết chặt.

Giới phân tích cho rằng vấn đề đất hiếm trở thành “đòn bẩy” lớn của Bắc Kinh khi Trung Quốc hiện tinh chế hơn 90% sản lượng đất hiếm toàn cầu và nắm lợi thế áp đảo về công nghệ xử lý. Đây cũng là lĩnh vực mà Mỹ phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Trung Quốc trong nhiều năm qua.

Ngoài đất hiếm, Trung Quốc còn cam kết mua tối thiểu 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm trong ba năm tới. Con số này chưa bao gồm các cam kết mua đậu nành mà Bắc Kinh từng đưa ra vào tháng 10/2025.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc trong năm 2025 đã giảm tới 65,7% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn khoảng 8,4 tỷ USD do tác động từ các vòng áp thuế trả đũa giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Trung Quốc cũng đã giảm đáng kể mức độ phụ thuộc vào nông sản Mỹ trong những năm gần đây. Tỷ trọng đậu nành nhập khẩu từ Mỹ của nước này giảm từ 41% năm 2016 xuống còn khoảng 20% vào năm 2024, cho thấy Bắc Kinh đã đa dạng hóa mạnh nguồn cung sang Brazil và nhiều quốc gia khác.

Theo Nhà Trắng, Bắc Kinh cũng sẽ phối hợp với phía Mỹ để dỡ bỏ lệnh đình chỉ đối với các cơ sở chế biến thịt bò Mỹ và nối lại nhập khẩu gia cầm từ các bang không có dịch cúm gia cầm.

Đáng chú ý, hai bên còn thống nhất thành lập Hội đồng Thương mại Mỹ - Trung và Hội đồng Đầu tư Mỹ - Trung nhằm xử lý các vấn đề tiếp cận thị trường và mở rộng thương mại song phương trong thời gian tới. Theo giới quan sát, động thái này cho thấy Washington và Bắc Kinh đang tìm cách thiết lập cơ chế đối thoại ổn định hơn sau giai đoạn căng thẳng thương mại kéo dài nhiều năm.