Thương vụ 14,5 tỷ USD châm ngòi cuộc đua thâu tóm ngành sơn toàn cầu

Một thương vụ trị giá 14,5 tỷ USD đang làm nóng ngành vật liệu xây dựng toàn cầu khi ba tên tuổi lớn đến từ Mỹ, Nhật Bản và Hà Lan bất ngờ xuất hiện trong cùng một bàn cờ M&A. Không chỉ phản ánh cuộc đua giành thị phần trong ngành sơn và chất phủ, diễn biến mới còn cho thấy làn sóng tái cấu trúc đang quay trở lại mạnh mẽ trong lĩnh vực vật liệu công nghiệp sau nhiều năm trầm lắng.

Tâm điểm của câu chuyện là AkzoNobel, tập đoàn sơn và chất phủ hàng đầu Hà Lan, chủ sở hữu nhiều thương hiệu nổi tiếng trong lĩnh vực sơn dân dụng và công nghiệp. Công ty vừa xác nhận đã từ chối đề nghị mua lại trị giá khoảng 12,5 tỷ euro, tương đương hơn 14,5 tỷ USD, từ hai đối thủ lớn là Sherwin-Williams của Mỹ và Nippon Paint Holdings của Nhật Bản.

Thông tin ngay lập tức tạo hiệu ứng mạnh trên thị trường khi cổ phiếu AkzoNobel tăng gần 20% trong phiên giao dịch tại châu Âu. Phản ứng này cho thấy giới đầu tư đang đặt cược vào khả năng xuất hiện một cuộc cạnh tranh thâu tóm mới hoặc ít nhất là một đề nghị với mức giá cao hơn trong thời gian tới.

Theo đề xuất, Sherwin-Williams và Nippon Paint dự kiến sẽ chia nhau các mảng kinh doanh của AkzoNobel sau khi hoàn tất thương vụ. Trong đó, Nippon Paint tiếp quản mảng sơn trang trí và chất phủ công nghiệp, còn Sherwin-Williams nhận các mảng chất phủ ô tô, hàng hải, sơn bột và các dòng sản phẩm bảo vệ chuyên dụng.

Tuy nhiên, ban lãnh đạo AkzoNobel cho rằng mức giá 73 euro/cổ phiếu vẫn chưa phản ánh đầy đủ giá trị doanh nghiệp. Công ty cũng bày tỏ lo ngại kế hoạch chia tách tài sản giữa hai bên mua có thể đối mặt với những rào cản pháp lý và chống độc quyền đáng kể. Đáng chú ý, việc từ chối đề nghị từ Sherwin-Williams và Nippon Paint không đồng nghĩa AkzoNobel muốn đứng ngoài cuộc chơi M&A. Trái lại, doanh nghiệp Hà Lan đang theo đuổi một kế hoạch lớn khác: sáp nhập với Axalta Coating Systems.

Thỏa thuận giữa hai bên được ký kết từ cuối năm ngoái và nếu hoàn tất sẽ tạo ra một tập đoàn chất phủ xuyên Đại Tây Dương với giá trị vốn hóa khoảng 17 tỷ USD. Đây được xem là nước cờ chiến lược nhằm mở rộng quy mô, gia tăng sức cạnh tranh và cải thiện hiệu quả hoạt động trong bối cảnh ngành sơn toàn cầu đang chịu áp lực từ chi phí nguyên liệu cao, cạnh tranh gay gắt và nhu cầu công nghiệp tăng trưởng chậm lại.

Diễn biến hiện nay cũng gợi nhớ tới làn sóng hợp nhất từng diễn ra mạnh mẽ trong ngành sơn gần một thập kỷ trước. Khi đó, AkzoNobel từng là mục tiêu thâu tóm của PPG Industries, đồng thời cũng theo đuổi Axalta nhưng thương vụ cuối cùng không thành công.

Lần này, sự xuất hiện đồng thời của Sherwin-Williams và Nippon Paint cho thấy AkzoNobel vẫn là tài sản chiến lược được săn đón bậc nhất trong ngành. Với mạng lưới hoạt động trải rộng hơn 150 quốc gia, vị thế dẫn đầu tại nhiều thị trường và danh mục thương hiệu mạnh, AkzoNobel mang lại cơ hội hiếm có để các đối thủ nhanh chóng mở rộng quy mô toàn cầu.

Một yếu tố khác khiến giới đầu tư đặc biệt quan tâm là vai trò của quỹ đầu tư chủ động Cevian, cổ đông lớn nhất hiện nay của AkzoNobel với tỷ lệ sở hữu hơn 10%. Dù chưa đưa ra bình luận về khả năng thúc đẩy một thương vụ mới, sự hiện diện của Cevian được xem là nhân tố có thể ảnh hưởng đáng kể tới các quyết định chiến lược trong tương lai.

Theo giới phân tích, việc AkzoNobel từ chối đề nghị hiện tại chưa có nghĩa cánh cửa đàm phán đã khép lại. Nếu áp lực từ cổ đông gia tăng hoặc mức giá được nâng lên hấp dẫn hơn, khả năng xuất hiện một vòng thương lượng mới vẫn hoàn toàn có thể xảy ra.

Trong bối cảnh ngành vật liệu công nghiệp toàn cầu bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng, các thương vụ M&A quy mô lớn đang trở thành công cụ quan trọng để doanh nghiệp mở rộng thị phần, tối ưu chuỗi cung ứng và củng cố sức mạnh cạnh tranh. Và với những gì đang diễn ra quanh AkzoNobel, cuộc đua giành quyền sở hữu một trong những "đế chế sơn" lớn nhất thế giới có lẽ vẫn chưa đi đến hồi kết.