M&A tháng 5: Sản xuất công nghiệp chiếm 77% giá trị thị trường

Thị trường mua bán và sáp nhập (M&A) tại Việt Nam tiếp tục duy trì nhịp giao dịch sôi động trong tháng 5/2026, với sự áp đảo rõ rệt của lĩnh vực sản xuất công nghiệp. Theo báo cáo mới công bố của Grant Thornton, tổng cộng 24 thương vụ đã được ghi nhận trong tháng, với tổng giá trị các giao dịch có thể xác định đạt khoảng 700,6 triệu USD.

Xét về số lượng, lĩnh vực sản xuất công nghiệp dẫn đầu với 4 thương vụ, chiếm 17% tổng số giao dịch trong tháng. Công nghệ đứng thứ hai với 3 thương vụ, trong khi các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, tài chính, năng lượng và tiện ích công cộng ghi nhận 2 thương vụ mỗi ngành.

Tuy nhiên, xét về giá trị giao dịch, sản xuất công nghiệp gần như chi phối toàn bộ thị trường. Tổng giá trị M&A trong lĩnh vực này đạt khoảng 542,8 triệu USD, tương đương 77% tổng giá trị các thương vụ trong tháng 5.

Động lực chính đến từ kế hoạch chuyển nhượng vốn tại CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinFast (VFTP), với giá trị ước tính khoảng 530 triệu USD. Theo kế hoạch, VinFast Auto sẽ chuyển nhượng toàn bộ phần vốn sở hữu tại VFTP cho nhóm nhà đầu tư gồm CTCP Nghiên cứu và Phát triển Đầu tư Tương Lai, Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thương mại Ngọc Quý và ông Phạm Nhật Vượng.

Sau các bước tái cấu trúc tiếp theo, Công ty Tương Lai có thể nâng tỷ lệ sở hữu lên 95,5% và trở thành cổ đông kiểm soát tại doanh nghiệp này. Thương vụ được xem là một phần trong chiến lược tái cấu trúc của VinFast nhằm tách bạch hoạt động sản xuất khỏi các mảng kinh doanh cốt lõi khác, hướng đến mô hình vận hành tinh gọn hơn.

Ngoài VinFast, lĩnh vực sản xuất công nghiệp còn ghi nhận thương vụ CTCP Thương mại Thái Hưng mua thêm 11,5 triệu cổ phiếu BCA của CTCP B.C.H, nâng tỷ lệ sở hữu từ 25,97% lên 49,07%. Giá trị giao dịch ước tính khoảng 12,1 triệu USD. Bên cạnh sản xuất công nghiệp, chăm sóc sức khỏe là lĩnh vực thu hút lượng vốn M&A lớn thứ hai với tổng giá trị khoảng 87,7 triệu USD, chiếm 13% thị trường.

Điểm nhấn đáng chú ý là thương vụ Pharmacity huy động thành công từ 50-80 triệu USD từ LeapFrog Investments, quỹ đầu tư tác động chuyên về chăm sóc sức khỏe và dịch vụ tài chính tại các thị trường mới nổi. Khoản đầu tư được thực hiện dưới hình thức cổ phần ưu đãi chuyển đổi và được kỳ vọng sẽ giúp chuỗi nhà thuốc củng cố năng lực tài chính cũng như mở rộng hoạt động kinh doanh.

Cùng lĩnh vực, Tasco Pharma đã chi khoảng 7,7 triệu USD để mua gần 1,5 triệu cổ phiếu của CTCP Dược phẩm Dược liệu Pharmedic, qua đó nâng tỷ lệ sở hữu lên gần 16% và trở thành cổ đông lớn thứ ba tại doanh nghiệp này.

Ở lĩnh vực năng lượng, Stride – doanh nghiệp hoạt động trong mảng tài chính cho điện mặt trời áp mái và lưu trữ năng lượng – đã hoàn tất vòng gọi vốn Series B trị giá 15 triệu USD. Vòng đầu tư được đồng dẫn dắt bởi Lightrock và TRIREC, cùng sự tham gia của Clime Capital Management và UOB Venture Management.

Trong khi đó, lĩnh vực tiện ích công cộng ghi nhận thương vụ đáng chú ý khi CTCP Nước Thủ Dầu Một và CTCP Đầu tư và Xây dựng Biwelco cùng mua lại tổng cộng 48% vốn tại CTCP Cấp thoát nước Phú Yên với giá trị ước tính khoảng 23,6 triệu USD.

Ở nhóm công nghệ, nền tảng quản lý bán hàng SoBanHang huy động thành công 3,8 triệu USD trong vòng gọi vốn pre-Series A do Hong Leong Bank dẫn dắt. Nguồn vốn mới sẽ được sử dụng để mở rộng hệ sinh thái dịch vụ số dành cho nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ tại Đông Nam Á.

Theo Grant Thornton, cơ cấu nhà đầu tư trong tháng 5 cho thấy các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong nước tiếp tục đóng vai trò chủ đạo tại những thương vụ quy mô lớn và mang tính tái cấu trúc. Trong khi đó, nhà đầu tư nước ngoài tập trung nhiều hơn vào các khoản đầu tư tăng trưởng, đầu tư tác động và đầu tư mạo hiểm.

Đáng chú ý, dòng vốn ngoại hiện chủ yếu đến từ Singapore và Vương quốc Anh, tập trung vào các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, công nghệ và năng lượng sạch. Điều này cho thấy xu hướng đầu tư đang dịch chuyển từ các thương vụ thâu tóm quy mô lớn sang những doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng dài hạn và mô hình phát triển bền vững.

Báo cáo cũng cho thấy sự hiện diện của các thương vụ đầu tư vốn cổ phần tư nhân quy mô lớn đến từ Nhật Bản và Hàn Quốc đã giảm nhiệt đáng kể so với các năm trước.

Bên cạnh hoạt động M&A, thị trường vốn còn ghi nhận một diễn biến đáng chú ý khi CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh được cấp phép chào bán cổ phiếu ra công chúng. Nếu hoàn tất đợt phát hành gần 180 triệu cổ phiếu với giá 80.000 đồng/cổ phiếu, doanh nghiệp có thể huy động khoảng 552 triệu USD, trở thành thương vụ IPO lớn nhất tại Việt Nam trong vòng 5 năm trở lại đây.

Nhìn tổng thể, bức tranh M&A tháng 5 cho thấy dòng vốn vẫn đang tìm đến những lĩnh vực gắn với sản xuất, tiêu dùng thiết yếu, chăm sóc sức khỏe, năng lượng và công nghệ. Trong đó, thương vụ tái cấu trúc của VinFast đã tạo ra dấu ấn đặc biệt, góp phần đưa sản xuất công nghiệp trở thành tâm điểm của thị trường M&A Việt Nam trong tháng vừa qua.