Phó Chủ tịch UBCKNN: Dư địa để doanh nghiệp FDI lên sàn chứng khoán còn rất lớn

Sáng 17/9, tại hội thảo “Lộ trình Niêm yết cho Doanh nghiệp FDI tại Việt Nam”, ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết số lượng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hiện diện trên thị trường chứng khoán Việt Nam còn rất hạn chế, trong khi khu vực này đang đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế.

Theo ông Hoàng Văn Thu, trong bối cảnh nhu cầu vốn cho nền kinh tế ngày càng lớn, thị trường vốn cần được phát triển theo hướng trở thành một kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương bình quân 7,7 triệu tỷ đồng mỗi năm, gấp hơn hai lần giai đoạn 2021-2025.

“Thị trường vốn không chỉ dừng lại ở vai trò cung ứng vốn thụ động mà cần phải trở thành một hệ sinh thái hiện đại, có tính dẫn dắt và điều tiết nguồn lực xã hội một cách hiệu quả”, ông Thu nói.

Trong định hướng này, việc mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp FDI được xem là một trong những giải pháp để tăng nguồn cung hàng hóa, đa dạng hóa cơ cấu thị trường và mở rộng các kênh huy động vốn.

Dòng vốn FDI tăng mạnh, hiện diện trên sàn vẫn hạn chế

Theo ông Thu, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một cấu phần quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Năm 2025, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần đạt trên 38,4 tỷ USD, tăng 0,5% so với năm trước. Vốn thực hiện đạt trên 27,6 tỷ USD, tăng 9,4%.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ năm 2025. Vốn thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12% và là mức cao nhất trong cùng kỳ 5 năm. Đáng chú ý, vốn đăng ký mới tăng 96,8%, trong khi giá trị góp vốn, mua cổ phần tăng 50,1%.

Tuy nhiên, quy mô dòng vốn FDI vào nền kinh tế chưa đi kèm với sự hiện diện tương xứng của các doanh nghiệp FDI trên thị trường chứng khoán.

Theo số liệu UBCKNN được ông Thu trình bày, từ khi thị trường chứng khoán Việt Nam vận hành đến nay mới có 11 doanh nghiệp FDI từng thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên các sở giao dịch chứng khoán. Hiện còn 10 doanh nghiệp FDI đang niêm yết, đăng ký giao dịch, trong tổng số khoảng 1.600 doanh nghiệp trên toàn thị trường.

Quy mô của nhóm này cũng còn khiêm tốn. Tính đến cuối năm 2025, tổng vốn điều lệ của các doanh nghiệp FDI được thống kê đạt khoảng 12.629 tỷ đồng, tổng tài sản khoảng 44.696 tỷ đồng. Theo số liệu được công bố tại một hội thảo trước đó, các con số này lần lượt chỉ tương đương khoảng 0,15% vốn điều lệ và 0,48% tổng tài sản toàn thị trường.

Phó Chủ tịch UBCKNN cho rằng đây là con số khá khiêm tốn nếu đặt cạnh quy mô và vai trò của khu vực FDI trong nền kinh tế.

“Chúng tôi cũng hy vọng trong thời gian sắp tới, với chính sách, với Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị, thị trường chứng khoán sẽ sớm đón nhận được các doanh nghiệp mới tham gia thị trường, cải thiện tình hình này”, ông Thu nói.

Thị trường vốn cần thêm nguồn hàng

Từ thực tế trên, việc thúc đẩy doanh nghiệp FDI tham gia thị trường diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đặt mục tiêu mở rộng quy mô và nâng chất lượng thị trường vốn.

Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu giá trị tài sản đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường vốn, thị trường chứng khoán đạt khoảng 15% GDP. Cùng với đó, cơ quan quản lý đặt mục tiêu hiện đại hóa hạ tầng, thúc đẩy chuyển đổi số, triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào năm 2027, vận hành các sản phẩm mới và đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường.

Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030 xác định thị trường chứng khoán cần từng bước trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế. Trong định hướng này, sự tham gia của doanh nghiệp FDI không chỉ được nhìn từ góc độ thu hút thêm vốn nước ngoài, mà còn từ yêu cầu tăng nguồn cung hàng hóa và đa dạng hóa cơ cấu thị trường.

Với một khu vực có quy mô vốn đầu tư lớn nhưng hiện mới có khoảng 10 doanh nghiệp hiện diện trên sàn, dư địa để doanh nghiệp FDI tham gia thị trường chứng khoán vẫn còn đáng kể.