Phí qua kênh đào Panama tăng hơn 30 lần, doanh nghiệp trả tới 4 triệu USD để “mua đường”

Xung đột tại Trung Đông đang làm gián đoạn dòng chảy năng lượng qua Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu và khí toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu châu Á phải tìm nguồn cung thay thế. Trong bối cảnh đó, các nhà máy lọc dầu chuyển sang tăng mua dầu và LNG từ Mỹ, kéo theo nhu cầu vận chuyển xuyên Đại Tây Dương sang châu Á tăng mạnh. Tuyến qua Kênh đào Panama vì vậy trở thành lựa chọn nhanh nhất, dù chi phí cao hơn đáng kể.

Áp lực nhu cầu đã đẩy chi phí qua kênh lên mức chưa từng có. Theo dữ liệu từ Panama Canal Authority, một tàu LNG gần đây đã trả tới 4 triệu USD/lượt, trong khi trước đó giá đấu chỉ quanh 130.000 USD. Mức tăng này tương đương hơn 30 lần chỉ trong vài tháng, cao hơn nhiều so với mức khoảng 385.000 USD ghi nhận trong tháng 3 và đầu tháng 4/202. Điều này phản ánh sự mất cân đối nghiêm trọng giữa cung – cầu vận tải.

Cơ chế đấu giá suất đi nhanh của kênh đào Panama là yếu tố trực tiếp đẩy giá tăng vọt, khi các doanh nghiệp sẵn sàng trả chi phí rất cao để rút ngắn thời gian vận chuyển và tránh gián đoạn chuỗi cung ứng. Lưu lượng tàu cũng tăng nhanh, từ 34 chuyến/ngày tháng 1 lên 37 chuyến/ngày tháng 3, có ngày chạm 40 chuyến. Điều này cho thấy áp lực vận tải đang dồn về tuyến Panama.

Hiện khoảng 5% thương mại hàng hải toàn cầu đi qua kênh đào này, với hai khách hàng lớn nhất là Mỹ và Trung Quốc. Việc chi phí tăng đột biến có thể lan sang giá năng lượng và hàng hóa trên diện rộng. Với nhà đầu tư, diễn biến này cho thấy chi phí logistics đang trở thành biến số lớn, tác động trực tiếp tới biên lợi nhuận doanh nghiệp vận tải, năng lượng và sản xuất, đồng thời phản ánh xu hướng tái cấu trúc thương mại toàn cầu dưới áp lực địa chính trị.