NHNN yêu cầu rà soát nhóm khách hàng dư nợ lớn, định giá tài sản bảo đảm sát thị trường

Ngày 18/10, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ban hành Văn bản số 9608/NHNN-CSTT về việc triển khai các giải pháp hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Bên cạnh yêu cầu giảm mặt bằng lãi suất, cơ quan quản lý đưa ra loạt chỉ đạo nhằm kiểm soát chất lượng tín dụng, hạn chế rủi ro tập trung và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản bảo đảm.

Rà soát nhóm khách hàng có dư nợ lớn

NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng kiểm soát chặt việc cấp tín dụng đối với những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, khách hàng và nhóm khách hàng có dư nợ lớn. Trong đó, các ngân hàng cần đánh giá mức độ tập trung tín dụng tại những nhóm khách hàng và người có liên quan, cơ cấu tín dụng theo khách hàng cũng như các dự án quy mô lớn.

Việc rà soát cần chú trọng các nhóm khách hàng có dấu hiệu liên quan như cùng người quản lý, người đại diện theo pháp luật hoặc người sở hữu trên 5% vốn điều lệ; sử dụng chung tài sản bảo đảm, có chung chủ sở hữu tài sản bảo đảm; tập trung vốn vào cùng một dự án hoặc có chung nguồn trả nợ.

Các ngân hàng cũng được yêu cầu đa dạng hóa danh mục tín dụng, đồng thời theo dõi những chỉ báo về diễn biến giá bất động sản, thanh khoản thị trường, lượng hàng tồn kho tại các dự án và tình hình phát hành trái phiếu doanh nghiệp để nhận diện sớm rủi ro.

Siết cho vay góp vốn, mua cổ phần

Một nội dung đáng chú ý khác là yêu cầu kiểm soát chặt các khoản vay phục vụ mục đích góp vốn, mua cổ phần và bù đắp tài chính.

Cụ thể, các tổ chức tín dụng phải kiểm soát khoản vay dùng để thanh toán tiền góp vốn, mua hoặc nhận chuyển nhượng phần vốn góp tại công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh; mua hoặc nhận chuyển nhượng cổ phần tại công ty cổ phần chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch trên hệ thống UPCoM.

Việc cho vay để thanh toán tiền góp vốn theo hợp đồng góp vốn, hợp đồng hợp tác đầu tư hoặc hợp đồng hợp tác kinh doanh nhằm thực hiện dự án đầu tư cũng phải được kiểm soát chặt, đặc biệt với các dự án chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh theo quy định tại thời điểm ngân hàng quyết định cho vay.

Đối với các khoản vay bù đắp tài chính, NHNN yêu cầu chỉ xem xét những trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện. Trong đó, khách hàng phải sử dụng vốn tự có để thanh toán chi phí thực hiện dự án hoặc hoạt động kinh doanh, với thời điểm phát sinh chi phí không quá 12 tháng tính đến ngày ngân hàng quyết định cho vay. Các khoản chi phí này đồng thời phải thuộc phương án sử dụng vốn vay trung, dài hạn đã gửi ngân hàng để thực hiện chính dự án hoặc hoạt động kinh doanh đó.

NHNN nghiêm cấm việc lập hồ sơ cấp tín dụng đối với các nhu cầu vốn nêu trên nhằm rút vốn vay sử dụng sai mục đích, lách quy định về giới hạn cho vay một khách hàng hoặc nhóm khách hàng liên quan, né tránh điều kiện cấp tín dụng hay tránh sự kiểm soát dòng tiền.

Yêu cầu định giá tài sản bảo đảm sát thị trường

Về quản lý tài sản bảo đảm, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng nâng cao chất lượng thẩm định, phê duyệt tín dụng, đặc biệt đối với việc thẩm định, đánh giá lại làm tăng giá trị tài sản bảo đảm trong giai đoạn hiện nay.

Các ngân hàng phải rà soát, bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật và quy định nội bộ về nhận, định giá, quản lý và xử lý tài sản bảo đảm. Việc định giá phải sát với giá trị thị trường; giá trị tài sản cần được cập nhật, đánh giá lại thường xuyên.

Tỷ lệ cấp tín dụng trên giá trị tài sản bảo đảm cũng phải được xác định phù hợp với mức độ rủi ro, đặc điểm và khả năng thanh khoản của từng loại tài sản.

Cùng với đó, NHNN yêu cầu các ngân hàng theo dõi sát diễn biến các nhóm nợ, đặc biệt là nợ nhóm 2 và nợ xấu; tăng cường quản lý các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro, nợ ngoại bảng và các khoản nợ đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ.

Các tổ chức tín dụng phải phân loại nợ, trích lập dự phòng đầy đủ, phản ánh trung thực chất lượng tín dụng, không che giấu nợ xấu hoặc chậm ghi nhận rủi ro.

NHNN yêu cầu lãnh đạo các tổ chức tín dụng cùng các bộ phận kiểm tra, kiểm toán, kiểm soát và tuân thủ chịu trách nhiệm trong việc thực hiện các chỉ đạo, bảo đảm an toàn và hiệu quả hoạt động ngân hàng.