Doanh nghiệp được đề xuất giảm thuế khi sử dụng nhân tài

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về công tác nhân tài đề xuất hai ưu đãi thuế. Cá nhân được miễn thuế đối với tiền lương, tiền thưởng trong 5 năm. Doanh nghiệp sử dụng nhân tài thực hiện nhiệm vụ chiến lược được tính thêm chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế.

Chi 10 tỷ đồng tiền lương có thể giảm thêm 1 tỷ đồng tiền thuế

Điều 13 dự thảo đề xuất doanh nghiệp được trừ thêm một khoản chi phí. Khoản này bằng 50% tiền lương, tiền thưởng thực trả cho nhân tài và cộng sự thực hiện nhiệm vụ chiến lược.

Giả sử doanh nghiệp trả 10 tỷ đồng lương, thưởng đủ điều kiện. Toàn bộ khoản tiền này đã được tính vào chi phí được trừ theo quy định thông thường. Theo đề xuất, doanh nghiệp được trừ thêm 5 tỷ đồng. Khi đó, chi phí được trừ để tính thuế đạt 15 tỷ đồng. Số tiền doanh nghiệp thực trả vẫn là 10 tỷ đồng.

Nếu áp dụng thuế suất 20%, khoản trừ thêm 5 tỷ đồng giúp giảm 1 tỷ đồng tiền thuế. Phép tính giả định doanh nghiệp có đủ thu nhập chịu thuế. Mức tiết kiệm bổ sung tương đương 10% tiền lương, thưởng đã trả. Thuế suất 20% là mức phổ thông theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.

Lợi ích thực tế phụ thuộc tình trạng thuế của doanh nghiệp. Với cùng khoản chi, doanh nghiệp chịu thuế suất thấp hơn sẽ tiết kiệm ít hơn. Doanh nghiệp đang lỗ chưa có ngay khoản giảm thuế trong kỳ.

Ở phía người lao động, lợi ích phụ thuộc cách ký hợp đồng. Nếu nhận lương trước thuế, cá nhân tự chịu thuế. Khi được miễn thuế, tiền thực nhận tăng nếu các khoản khấu trừ khác giữ nguyên.

Nếu hợp đồng cam kết lương thực nhận, doanh nghiệp chịu thuế thay. Việc miễn thuế có thể giảm chi phí của doanh nghiệp. Tiền người lao động nhận về vẫn theo mức đã thỏa thuận.

Hồ sơ giao nhiệm vụ quyết định quyền hưởng ưu đãi

Pháp luật hiện hành đã có cơ chế miễn thuế 5 năm cho một số nhóm nhân lực công nghệ. Các nhóm này phải đáp ứng điều kiện về chuyên môn và hoạt động được hưởng ưu đãi.

Dự thảo lần này gắn ưu đãi với nhiệm vụ chiến lược. Đối tượng hưởng gồm nhân tài và cộng sự cùng thực hiện nhiệm vụ. Phạm vi tác động vì thế có thể bao gồm cả một nhóm chuyên môn.

Theo dự thảo, cấp có thẩm quyền quyết định danh mục nhiệm vụ. Mỗi nhiệm vụ phải có mục tiêu, sản phẩm, thời hạn và nguồn lực. Việc giao nhiệm vụ được xác lập bằng quyết định hoặc hợp đồng.

Các hồ sơ này là cơ sở xác định người được hưởng ưu đãi. Chức danh chuyên gia hoặc mức lương cao chưa đủ để xác lập quyền miễn thuế.

Dự thảo cũng thay đổi cách lựa chọn nhân sự. Năng lực và khả năng tạo ra kết quả là căn cứ tuyển chọn. Học hàm, học vị và thâm niên được bỏ khỏi điều kiện bắt buộc, trừ yêu cầu hành nghề theo pháp luật.

Người chủ trì được chọn cộng sự và quyết định lương, thưởng trong kinh phí được giao. Do đó, hướng dẫn thực hiện cần làm rõ cách xác nhận cộng sự. Khoản lương, thưởng được ưu đãi cũng cần gắn với công việc cụ thể.

Với doanh nghiệp, điều kiện rõ ngay từ đầu giúp tính được ngân sách nhân sự. Nếu chỉ xác định được quyền hưởng khi quyết toán, doanh nghiệp khó tính ưu đãi vào mức lương tuyển dụng.

Làm việc tại nhiều nơi cần tách rõ thu nhập

Dự thảo cho phép nhân tài thực hiện nhiệm vụ tại nhiều cơ quan và doanh nghiệp. Một cá nhân có thể đồng thời nhận lương, thù lao và tiền thưởng từ nhiều đơn vị.

Trường hợp này cần hướng dẫn riêng về thuế. Nếu một chuyên gia vừa làm công việc thường xuyên, vừa tham gia nhiệm vụ chiến lược. Phải xác định khoản thu nhập nào thuộc diện miễn thuế.

Nếu một hợp đồng bao gồm nhiều công việc, cần có cách phân bổ tiền lương tương ứng. Đơn vị trả tiền cần căn cứ này để khấu trừ và kê khai thuế.

Thời hạn 5 năm cũng cần được theo dõi thống nhất. Khi cá nhân chuyển đơn vị hoặc nhận thêm nhiệm vụ, phải xác định được thời gian ưu đãi còn lại.

Dự thảo đã quy định tránh hưởng trùng ưu đãi trên cùng khoản thu nhập. Việc thực hiện cần thống nhất ba thông tin: người hưởng, khoản tiền và thời gian áp dụng.

Hiệu quả chính sách cần được đánh giá qua kết quả tuyển dụng và thực hiện nhiệm vụ. Số thuế được giảm là một chỉ tiêu. Số nhân sự tuyển thêm, khả năng duy trì nhóm và sản phẩm hoàn thành là những chỉ tiêu tiếp theo. Qua đó, có thể xác định ưu đãi đã giúp doanh nghiệp đầu tư thêm cho nhân lực hay chủ yếu giảm thuế cho đội ngũ hiện có.