NHNN kéo dài kỳ hạn hoán đổi USD lên 6 tháng, ngân hàng nào được tham gia?

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) dự kiến triển khai giao dịch hoán đổi USD/VND kỳ hạn 182 ngày vào ngày 6/11, với hạn mức tối đa 2 tỷ USD. So với những đợt can thiệp trước, phương án lần này kéo dài đáng kể thời hạn giao dịch, đồng thời bổ sung điều kiện về cơ cấu dư nợ ngoại tệ đối với các tổ chức tín dụng tham gia.

Theo phương án, NHNN mua USD giao ngay với tỷ giá 24.399 đồng/USD và bán lại USD kỳ hạn với tỷ giá 24.704 đồng/USD. Chênh lệch giữa hai mức tỷ giá là 305 đồng/USD. Ngày giá trị giao dịch dự kiến là 9/11/2026.

Với cơ chế này, các ngân hàng bán USD cho NHNN để nhận VND ngay tại thời điểm giao dịch, đồng thời cam kết mua lại lượng ngoại tệ tương ứng sau 182 ngày.

Nếu toàn bộ hạn mức 2 tỷ USD được sử dụng, lượng VND cung ứng ban đầu có thể đạt gần 48.800 tỷ đồng. Tuy nhiên, đây là quy mô tối đa, không phải số tiền chắc chắn được đưa vào hệ thống.

Điều kiện nào để ngân hàng được tham gia?

Điểm đáng chú ý trong phương án lần này là NHNN không mở giao dịch cho tất cả tổ chức tín dụng có nhu cầu bổ sung VND.

Cụ thể, đối tượng tham gia là các tổ chức tín dụng có dư nợ vay nước ngoài trung, dài hạn hoặc trái phiếu phát hành trên thị trường quốc tế với kỳ hạn còn lại từ 12 tháng trở lên.

Bên cạnh điều kiện về đối tượng, khối lượng đăng ký của mỗi ngân hàng cũng bị giới hạn. Mức đăng ký không được vượt quá số thấp hơn giữa 80% hạn mức phiên can thiệp và tổng dư nợ ngoại tệ đủ điều kiện của tổ chức tín dụng.

Với hạn mức toàn phiên 2 tỷ USD, mỗi ngân hàng được đăng ký tối đa 1,6 tỷ USD. Tuy nhiên, mức đăng ký thực tế còn phụ thuộc vào quy mô dư nợ ngoại tệ đáp ứng tiêu chí của từng tổ chức.

Quy định giới hạn đăng ký ở mức 80% từng được áp dụng trong đợt hoán đổi tháng 9. Điểm mới lần này nằm ở việc gắn khối lượng được tham gia với dư nợ vay nước ngoài trung, dài hạn hoặc trái phiếu quốc tế còn thời hạn từ 12 tháng trở lên.

Điều kiện này khiến nhóm ngân hàng có nghĩa vụ ngoại tệ trung, dài hạn trở thành đối tượng trọng tâm của phương án. Không thể xác định ngân hàng nào được tham gia hoặc được phân bổ bao nhiêu USD nếu chưa có danh sách đăng ký và kết quả giao dịch.

Kỳ hạn 182 ngày khác gì các đợt can thiệp trước?

Bên cạnh điều kiện tham gia, thời hạn hoán đổi là thay đổi lớn nhất trong phương án mới.

Trong năm 2026, NHNN từng triển khai hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 21 ngày vào tháng 2, 14 ngày vào tháng 6 và 7 ngày vào tháng 9, với quy mô tối đa từ 1-2 tỷ USD.

Như vậy, so với đợt gần nhất, kỳ hạn lần này tăng từ 7 ngày lên 182 ngày, tương đương gần 6 tháng, trong khi hạn mức tối đa vẫn giữ ở mức 2 tỷ USD.

Việc kéo dài thời hạn giao dịch giúp các ngân hàng đủ điều kiện có thể tiếp cận nguồn VND ổn định hơn trong khoảng thời gian dài, thay vì phải liên tục tìm kiếm nguồn vốn thay thế khi các hợp đồng ngắn hạn đáo hạn.

Nếu được sử dụng hết, lượng VND cung ứng qua giao dịch có thể hỗ trợ nhu cầu cân đối vốn của các ngân hàng trong giai đoạn cuối năm 2026 và nửa đầu năm 2027. Tuy nhiên, mức độ hỗ trợ phụ thuộc vào lượng ngoại tệ thực tế được hoán đổi và nhu cầu sử dụng VND của từng tổ chức tín dụng.

Động thái này được đưa ra khi lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng có sự phân hóa giữa các kỳ hạn.

Phiên 3/11, lãi suất qua đêm giảm 1,1 điểm phần trăm xuống 3,7%/năm. Lãi suất kỳ hạn một tuần và một tháng lần lượt ở mức 4,3%/năm và 5,5%/năm.

Trong khi đó, lãi suất tham chiếu kỳ hạn ba tháng ngày 2/11 ở mức 7,45%/năm, kỳ hạn sáu tháng là 7,9%/năm và kỳ hạn một năm đạt 8%/năm.

Cũng trong phiên 3/11, NHNN hút ròng hơn 7.839 tỷ đồng qua nghiệp vụ thị trường mở. Dư nợ lưu hành trên kênh cầm cố đạt hơn 116.381 tỷ đồng, với lãi suất chào thầu 4,5%/năm tại các kỳ hạn 7, 14, 35 và 91 ngày.

So với các khoản vay cầm cố trên thị trường mở, giao dịch hoán đổi kỳ hạn 182 ngày có thời hạn dài hơn. Tuy nhiên, đây là hai công cụ có cơ chế và điều kiện tiếp cận khác nhau, do đó không thể đánh đồng quy mô cung ứng vốn giữa hai kênh.

Chi phí giao dịch cũng là yếu tố các ngân hàng phải tính toán. Chênh lệch 305 đồng giữa tỷ giá mua giao ngay và bán kỳ hạn tương đương khoảng 2,51%/năm nếu quy đổi đơn giản theo thời hạn 182 ngày và tỷ giá giao ngay 24.399 đồng/USD.

Mức quy đổi này chưa bao gồm chi phí huy động hoặc sử dụng USD nên chưa phản ánh đầy đủ chi phí vốn VND thực tế.

Trong khi đó, tỷ giá USD/VND liên ngân hàng chốt phiên 3/11 ở mức 25.762 đồng/USD, cao hơn 1.363 đồng so với tỷ giá mua giao ngay trong phương án của NHNN.

Vì vậy, bên cạnh nhu cầu bổ sung VND, các ngân hàng còn phải cân nhắc nguồn USD hiện có, trạng thái ngoại hối và hiệu quả chi phí của giao dịch trước khi quyết định đăng ký tham gia.