Ngân hàng Nhà nước lại yêu cầu giảm mặt bằng lãi suất

Theo công văn ngày 21/5 của Vụ Chính sách tiền tệ gửi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh khu vực, cơ quan điều hành yêu cầu các đơn vị theo dõi sát diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay trên địa bàn, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với các tổ chức tín dụng.

NHNN cho biết qua theo dõi thực tế, vẫn còn tình trạng một số ngân hàng thương mại điều chỉnh tăng lãi suất huy động, gây áp lực lên mặt bằng lãi suất thị trường và ảnh hưởng đến mục tiêu giảm chi phí vốn cho nền kinh tế.

Cơ quan điều hành yêu cầu giám đốc NHNN khu vực tổ chức họp với các chi nhánh ngân hàng thương mại để quán triệt việc thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thống đốc tại thông báo ngày 10/4 về giảm mặt bằng lãi suất. Đồng thời, các đơn vị phải khẩn trương triển khai nội dung công văn ngày 14/5 liên quan đến kiểm tra việc giảm lãi suất tại các ngân hàng trên địa bàn.

Trong quá trình thanh tra, nếu phát hiện vi phạm quy định về lãi suất, NHNN khu vực phải xử lý theo thẩm quyền và báo cáo ngay về NHNN đối với các trường hợp vượt thẩm quyền. Động thái mới nhất cho thấy áp lực điều hành lãi suất vẫn chưa hạ nhiệt dù trước đó NHNN đã nhiều lần yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí hoạt động, ổn định lãi suất huy động và tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay hỗ trợ doanh nghiệp.

Trên thực tế, mặt bằng lãi suất huy động từng giảm nhẹ sau các chỉ đạo hồi tháng 4, nhưng xu hướng này nhanh chóng chững lại. Nhiều ngân hàng gần đây bắt đầu tăng lãi suất tiết kiệm trực tuyến hoặc áp dụng các chương trình cộng thêm lãi suất để hút tiền gửi trong bối cảnh thanh khoản vẫn chịu áp lực.

Trước đó, tại công văn số 2342 ban hành ngày 30/3, NHNN đã yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm quy định về lãi suất, bao gồm niêm yết đầy đủ và tuân thủ trần lãi suất tiền gửi theo quy định. Các ngân hàng cũng phải tăng cường kiểm tra nội bộ, kịp thời chấn chỉnh các hành vi vi phạm liên quan đến lãi suất huy động.

Cơ quan điều hành nhấn mạnh yêu cầu cân đối hợp lý giữa huy động và cho vay, bảo đảm thanh khoản hệ thống nhưng “không gây xáo trộn mặt bằng lãi suất thị trường”. Dòng vốn tín dụng cần ưu tiên cho lĩnh vực sản xuất kinh doanh và các động lực tăng trưởng kinh tế thay vì cạnh tranh huy động bằng lãi suất cao.

Việc NHNN liên tiếp phát đi các văn bản chỉ đạo diễn ra trong bối cảnh chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn tiếp tục nới rộng. Theo số liệu của NHNN, trong ba tháng đầu năm 2026, tăng trưởng tín dụng đạt 3,18%, trong khi huy động vốn chỉ tăng 0,55%.

Theo giới phân tích, áp lực thanh khoản cùng rủi ro lạm phát khiến dư địa giảm sâu lãi suất huy động không còn nhiều. Điều này đồng nghĩa cuộc đua hút vốn giữa các ngân hàng có thể vẫn tiếp tục âm ỉ trong thời gian tới, đặc biệt ở nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ.

NHNN cho biết sẽ tiếp tục giám sát chặt diễn biến lãi suất tiền gửi trên toàn hệ thống, coi đây là yếu tố quan trọng nhằm ổn định thị trường tiền tệ, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.