Một quỹ ngoại bán ròng cổ phiếu Việt Nam 10 quý liên tiếp, điều gì đang xảy ra?

Quỹ Fubon FTSE Vietnam ETF, một trong những quỹ ETF ngoại có quy mô lớn nhất đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam với tổng tài sản khoảng 14,65 tỷ TWD, tương đương gần 12.000 tỷ đồng, đang trải qua giai đoạn rút vốn kéo dài chưa từng có. Theo số liệu cập nhật đến cuối tháng 6, quỹ đã bị rút vốn ròng trong 10 quý liên tiếp, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư Đài Loan (Trung Quốc) đối với các thị trường mới nổi.

Sau giai đoạn thu hút mạnh dòng tiền trong năm 2022 và nửa đầu năm 2023, xu hướng của Fubon ETF đảo chiều từ quý III/2023. Kể từ đó đến hết quý II/2026, quỹ chưa ghi nhận quý nào có dòng vốn vào ròng. Riêng trong quý II năm nay, giá trị rút vốn ước đạt khoảng 3,28 tỷ TWD, tương đương gần 2.700 tỷ đồng, kéo dài chuỗi rút vốn lâu nhất kể từ khi quỹ hoạt động tại Việt Nam.

Danh mục đầu tư của Fubon ETF hiện gồm 30 cổ phiếu với tỷ lệ giải ngân khoảng 99,2% tổng tài sản. Quỹ tiếp tục ưu tiên các doanh nghiệp vốn hóa lớn, có thanh khoản cao thuộc nhiều nhóm ngành như bất động sản, ngân hàng, thép, chứng khoán, bán lẻ, năng lượng và hàng tiêu dùng.

Trong cơ cấu danh mục, Công ty CP Vingroup (mã chứng khoán: VIC) là khoản đầu tư lớn nhất với tỷ trọng 18,44%. Đứng thứ hai là Công ty CP Vinhomes (mã chứng khoán: VHM) với 13,33%, đưa tổng tỷ trọng của hai cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup lên gần một phần ba danh mục. Nhờ diễn biến tích cực của nhóm cổ phiếu này, hiệu suất đầu tư của Fubon ETF từ đầu năm đạt khoảng 5,2%, cao hơn mức tăng của VN-Index trong cùng giai đoạn.

Do quỹ mô phỏng chỉ số FTSE Vietnam Index, mỗi đợt nhà đầu tư rút vốn sẽ khiến Fubon ETF phải bán ra các cổ phiếu trong danh mục để hoàn trả tiền. Vì vậy, áp lực bán thường tập trung vào những mã có tỷ trọng lớn như VIC, VHM, Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát (mã chứng khoán: HPG), Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (mã chứng khoán: VCB) và Công ty CP Tập đoàn Masan (mã chứng khoán: MSN), qua đó có thể tạo ảnh hưởng ngắn hạn đến diễn biến giá cổ phiếu.

Khi ra mắt vào năm 2021, Fubon FTSE Vietnam ETF từng được xem là biểu tượng của dòng vốn Đài Loan chảy vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong giai đoạn 2022-2023, quỹ liên tục huy động thêm vốn và giải ngân hàng chục nghìn tỷ đồng vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, góp phần cải thiện thanh khoản và trở thành lực cầu đáng chú ý trên thị trường.

Tuy nhiên, xu hướng này bắt đầu thay đổi từ nửa cuối năm 2023. Không chỉ Fubon ETF, nhiều quỹ ETF đầu tư vào Việt Nam cũng ghi nhận tình trạng rút vốn khi dòng tiền quốc tế dịch chuyển sang các thị trường được đánh giá hấp dẫn hơn như Mỹ, Nhật Bản, Đài Loan và Ấn Độ. Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao cùng quá trình tái cơ cấu danh mục của các nhà đầu tư cũng tạo thêm áp lực lên các quỹ đầu tư vào thị trường mới nổi.

Đáng chú ý, chuỗi rút vốn của Fubon ETF diễn ra liên tục qua nhiều quý thay vì chỉ xuất hiện theo từng giai đoạn ngắn. Có thời điểm, quy mô vốn bị rút lên tới khoảng 5.000 tỷ đồng, mức lớn nhất kể từ khi quỹ thành lập.

Bước sang năm 2026, xu hướng này vẫn chưa có dấu hiệu đảo chiều khi cả hai quý đầu năm đều ghi nhận dòng vốn âm, dù diễn biến của thị trường chứng khoán Việt Nam đã tích cực hơn. Theo nhiều báo cáo, Fubon ETF vẫn nằm trong nhóm các quỹ bị rút vốn mạnh nhất đầu tư vào Việt Nam trong thời gian gần đây.

Theo giới phân tích, việc Fubon ETF liên tục bị rút vốn không đồng nghĩa triển vọng của thị trường chứng khoán Việt Nam suy yếu. Với đặc thù của mô hình ETF, dòng tiền phụ thuộc vào quyết định mua bán chứng chỉ quỹ của nhà đầu tư tại thị trường gốc. Khi nhà đầu tư rút vốn, quỹ bắt buộc phải bán bớt danh mục để hoàn trả tiền, bất kể diễn biến của thị trường cơ sở.

Nhiều tổ chức vẫn kỳ vọng dòng vốn ETF sẽ cải thiện khi Việt Nam tiến gần mục tiêu được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Nếu quá trình này diễn ra thuận lợi, thị trường có thể thu hút thêm lượng lớn vốn đầu tư thụ động từ các quỹ ETF toàn cầu. Trong thời gian chờ đợi, dòng tiền trong nước được dự báo sẽ tiếp tục đóng vai trò chủ lực trong việc duy trì thanh khoản và hỗ trợ xu hướng của thị trường.