Kinh tế thế giới tuần qua (25/1): Chính sách biến động, dòng tiền tìm kiếm sự an toàn

Trụ sở Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tại Washington DC., ngày 16/4/2024. Ảnh: THX/TTXVN

Tuần qua, kinh tế thế giới ghi nhận loạt diễn biến đáng chú ý, từ các tín hiệu đối thoại chính trị tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), đến những biến động mạnh trên thị trường tài chính và hàng hóa. Dòng tiền toàn cầu tiếp tục cho thấy, xu hướng thận trọng trước các rủi ro địa chính trị, chính sách và thương mại.

Nhóm 1: Chính trị – chính sách định hình tâm lý thị trường

Hội nghị thường niên Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) khép lại ngày 23/1, với chủ đề “Tinh thần đối thoại”, trong bối cảnh các nhà lãnh đạo toàn cầu đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ xung đột địa chính trị, phân mảnh chuỗi cung ứng và căng thẳng thương mại.

Cùng lúc, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 lên 3,3%, tăng 0,2 điểm phần trăm so với dự báo trước đó, cho thấy niềm tin thận trọng rằng, các tác động từ căng thẳng thuế quan và thương mại trong năm 2025 chưa làm suy yếu đáng kể triển vọng tăng trưởng trung hạn của kinh tế thế giới.

Ở chiều ngược lại, những quyết định mang tính cá nhân từ Nhà Trắng tiếp tục tạo ra biến động khó lường. Tổng thống Mỹ Donald Trump rút lại kế hoạch áp thuế với châu Âu sau khi đạt được khuôn khổ thỏa thuận liên quan tới Greenland, song ngay sau đó lại phát đi các cảnh báo mới về Iran.

Thị trường hiện không thiếu thông tin tích cực, nhưng vẫn dè chừng trước rủi ro chính sách có thể nhanh chóng đảo chiều kỳ vọng.

Nhóm 2: Thị trường tài chính – dòng tiền tìm nơi trú ẩn

Những bất định địa chính trị nhanh chóng phản ánh lên thị trường tài chính. Giá vàng tăng vọt lên mức kỷ lục 4.988 USD/ounce, trong khi bạc leo lên đỉnh mới 101 USD/ounce trong phiên 23/1. Dòng tiền trú ẩn tiếp tục được thúc đẩy, bởi kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất trong năm nay, cùng lo ngại về các rủi ro an ninh toàn cầu.

Ở thị trường năng lượng, châu Âu được dự báo sẽ nhập khẩu hơn 185 tỷ m³ khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) trong năm nay – mức cao kỷ lục, phản ánh sự phụ thuộc ngày càng lớn vào nguồn cung toàn cầu sau khi mất phần lớn khí đốt đường ống từ Nga.

THỊ TRƯỜNG & HÀNG HÓA

– Giá vàng và bạc lập các mức cao kỷ lục trong bối cảnh bất ổn địa chính trị

– Dòng tiền tiếp tục dịch chuyển sang các tài sản trú ẩn an toàn

– Châu Âu dự kiến nhập khẩu LNG ở mức cao kỷ lục trong năm nay

Nhóm 3: Lương thực – thương mại và các điểm nghẽn mới

Ở lĩnh vực lương thực, Philippines siết chặt thời hạn nhập khẩu gạo, nhằm bảo vệ vụ thu hoạch trong nước, cho thấy xu hướng ngày càng phổ biến của các biện pháp hành chính, để ổn định thị trường nội địa.

Trong khi đó, Trung Quốc ghi nhận sản lượng lương thực kỷ lục 714,9 triệu tấn năm 2025, bất chấp thời tiết cực đoan. Đây là yếu tố quan trọng, giúp nước này giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Về thương mại, xuất khẩu của Nhật Bản sang Mỹ giảm lần đầu tiên trong 5 năm, phản ánh tác động trực tiếp của chính sách thuế quan Mỹ lên các đối tác lớn, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp và công nghệ.

Doanh nghiệp toàn cầu: M&A quy mô lớn quay trở lại

Thương vụ Warner Bros. Discovery chấp thuận mua lại Netflix với giá 72 tỷ USD, đánh dấu sự trở lại của các thương vụ M&A quy mô lớn trong ngành truyền thông – giải trí, sau giai đoạn trầm lắng vì lãi suất cao. Động thái này cho thấy, các tập đoàn lớn đang chuẩn bị cho một chu kỳ tái cấu trúc mới, đón đầu kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ.

Chuỗi sự kiện kinh tế tuần qua cho thấy, thế giới đang vận hành trong trạng thái “cân bằng mong manh”, nơi đối thoại và hợp tác vẫn được nhấn mạnh, nhưng các cú sốc chính sách và địa chính trị có thể nhanh chóng làm đảo chiều tâm lý thị trường. Câu hỏi lớn không chỉ là: Tăng trưởng sẽ đạt bao nhiêu phần trăm, mà là mức độ ổn định nào đủ để dòng vốn toàn cầu thực sự yên tâm quay trở lại.