Không chỉ cho vay, Techcombank muốn tham gia cấu trúc dòng vốn quốc tế

Tiến sĩ Jens Lottner, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank), cho rằng thách thức của Việt Nam hiện không chỉ nằm ở khả năng thu hút vốn ngoại mà còn ở năng lực chuyển hóa các cơ hội đầu tư thành những sản phẩm tài chính phù hợp với khẩu vị rủi ro và kỳ vọng lợi nhuận của nhà đầu tư quốc tế.

Theo ước tính của Techcombank, nền kinh tế cần khoảng 1.100 tỷ USD vốn đầu tư trong 5 năm tới để phục vụ các mục tiêu phát triển, trong đó khoảng 200-300 tỷ USD cần được huy động từ nước ngoài.

Nhu cầu vốn này gắn với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam, từ dựa nhiều vào lao động chi phí thấp sang năng suất, công nghệ và hạ tầng. Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn quy mô lớn, có kỳ hạn dài và khả năng phân bổ rủi ro phù hợp.

Tại Fortune Southeast Asia 500 Summit 2026, ông Jens Lottner nhận định kinh tế Việt Nam đã thể hiện khả năng chống chịu trước những cú sốc toàn cầu. Theo thông tin được ông chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với Global Finance, xuất khẩu tăng 36% so với cùng kỳ, giải ngân đầu tư công tăng 46% và tiêu dùng nội địa tăng 13%.

Tuy nhiên, dòng vốn quốc tế đang phải cạnh tranh với nhu cầu đầu tư hàng nghìn tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu và hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu. Trong bối cảnh đó, việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam và tổ chức R&I nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia từ BB+ lên BBB- với triển vọng ổn định ngày 08/10/2026 được xem là những tín hiệu tích cực.

Ông Jens Lottner cho rằng vấn đề không chỉ là xác định cơ hội đầu tư mà còn phải cấu trúc chúng sao cho phù hợp với khẩu vị rủi ro và kỳ vọng lợi nhuận của từng nhóm nhà đầu tư.

Từ cấp tín dụng đến cấu trúc và phân phối dòng vốn

Một trong những khoảng trống của thị trường vốn Việt Nam nằm ở sự chênh lệch giữa kỳ hạn huy động và nhu cầu tài trợ. Trong khi các dự án hạ tầng thường cần nguồn vốn trung, dài hạn, hệ thống ngân hàng trong nước chủ yếu huy động vốn ngắn hạn.

Theo CEO Techcombank, VIFC có thể tạo điều kiện để các định chế tài chính tiếp cận đa dạng nguồn vốn quốc tế thông qua vay hợp vốn, phát hành trái phiếu quốc tế và các giao dịch tài chính xuyên biên giới.

Đối với những dự án hạ tầng quy mô lớn, nhà đầu tư nước ngoài thường thận trọng trước các rủi ro ở giai đoạn đầu như thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng và tiến độ thi công. Đây là khoảng trống mà các tổ chức tài chính am hiểu thị trường nội địa có thể tham gia, từ thẩm định dự án, khởi tạo khoản vay, thu xếp vốn đến quản lý rủi ro và giám sát dòng tiền.

Khi dự án đi vào vận hành ổn định, các khoản tài trợ ban đầu có thể được cấu trúc lại thành những sản phẩm tài chính như trái phiếu hạ tầng dài hạn, chứng khoán hóa tài sản (ABS) hoặc quỹ tín thác đầu tư bất động sản (REITs).

Những sản phẩm này có thể được phân phối cho các nhà đầu tư phù hợp thông qua thị trường nợ thứ cấp. Cách làm này giúp ngân hàng có khả năng chuyển giao một phần rủi ro, giải phóng hạn mức và tiếp tục tham gia tài trợ những dự án mới.

Mô hình trên gần với phương thức originate-to-distribute (O2D), trong đó ngân hàng không chỉ khởi tạo khoản vay mà còn cấu trúc và phân phối khoản tài trợ cho các nhà đầu tư. Đây là một trong những năng lực mà Techcombank cho biết đã đầu tư trong nhiều năm qua để chuẩn bị cho hoạt động kết nối dòng vốn quốc tế.

Theo ông Jens Lottner, Techcombank sẽ tham gia đóng góp vào quá trình hoàn thiện khung pháp lý, đồng thời nỗ lực thiết lập sự hiện diện tại VIFC theo quy định và sự cho phép của cơ quan quản lý.

Techcombank chuẩn bị gì cho cuộc chơi tại VIFC?

Trong số các ngân hàng đang xúc tiến tham gia VIFC, Techcombank đã công bố kế hoạch thành lập ngân hàng thương mại do ngân hàng sở hữu 100% vốn tại trung tâm này.

Lợi thế mà ngân hàng hướng tới là hệ sinh thái tài chính đã được mở rộng sang nhiều lĩnh vực, gồm ngân hàng, bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ, tư vấn huy động vốn và quản lý tài sản.

Ông Jens Lottner cho biết Techcombank đã chuyển đổi từ một ngân hàng truyền thống thành trung tâm của hệ sinh thái tài chính tích hợp. Theo lãnh đạo ngân hàng, nền tảng công nghệ quản lý tài sản cũng là một trong những lĩnh vực được đầu tư nhằm mở rộng dịch vụ tài chính.

Về năng lực tài chính, tháng 10/2026, Techcombank được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận phương án tăng vốn điều lệ. Sau khi hoàn tất các đợt phát hành đã được phê duyệt, vốn điều lệ dự kiến đạt khoảng 106.593 tỷ đồng.

Tại cuối quý III/2026, tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của ngân hàng đạt khoảng 15%, trong khi tỷ lệ nợ xấu ở mức 1,36%.

Bên cạnh năng lực vốn, Techcombank cũng xác định số hóa, dữ liệu và AI là những trọng tâm đầu tư trong giai đoạn 2026-2030. Theo CEO ngân hàng, khoảng 90% nhân sự đã được đào tạo ứng dụng AI vào công việc trong vòng 6 tháng. Ngân hàng cũng đang sử dụng những mô hình AI có chi phí chỉ bằng khoảng 1% nhưng có thể giải quyết tới 99% các bài toán nghiệp vụ thực tế.

Về tiến độ hình thành VIFC, tính đến đầu tháng 11/2026, đã có 9 ngân hàng thương mại xúc tiến thủ tục thành lập ngân hàng con tại trung tâm. Theo Nghị định 329/2025/NĐ-CP, các ngân hàng này có thể thực hiện nhiều nghiệp vụ quốc tế như cho vay, bảo lãnh, phát hành trái phiếu quốc tế và giao dịch phái sinh với cơ chế linh hoạt hơn.

Tuy nhiên, việc thành lập ngân hàng con tại VIFC đi kèm các điều kiện về năng lực tài chính và quản trị. Ngân hàng mẹ phải duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 3%, được Ngân hàng Nhà nước xếp hạng A hoặc B và có lãi liên tục trong 5 năm trên cả báo cáo tài chính riêng lẻ lẫn hợp nhất.

Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng điều hành VIFC, cũng nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy để trung tâm sớm có ngân hàng thành viên và phát sinh giao dịch thực tế ngay trong tháng 11/2026.

Với Techcombank, sự hiện diện tại VIFC gắn với định hướng mở rộng hoạt động từ ngân hàng truyền thống sang các dịch vụ thị trường vốn, quản lý tài sản và thu xếp tài chính xuyên biên giới. Khả năng cấu trúc các khoản đầu tư thành sản phẩm phù hợp với nhà đầu tư quốc tế sẽ là một trong những yếu tố quyết định vai trò của ngân hàng trong hệ sinh thái tài chính mới.