Khánh Hòa lập tổ công tác đặc biệt tháo gỡ vướng mắc cho dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam

UBND tỉnh Khánh Hòa vừa quyết định thành lập tổ công tác đặc biệt nhằm tháo gỡ các vướng mắc về đất đai cho dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 sau khi đánh giá tiến độ giải phóng mặt bằng chưa đáp ứng yêu cầu. Quyết định được đưa ra tại cuộc họp ngày 3/8 do Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì để rà soát tình hình triển khai dự án.

Kết luận cuộc họp, lãnh đạo UBND tỉnh cho rằng công tác giải phóng mặt bằng vẫn diễn ra chậm, việc điều hành tại các địa phương còn nhiều bất cập. Các địa phương được yêu cầu quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện, rà soát lại toàn bộ số liệu, đồng thời khẩn trương xử lý các tồn tại để bảo đảm tiến độ theo kế hoạch.

Đối với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 tại xã Phước Dinh, đến ngày 2/8, các bước đầu của quy trình thu hồi đất đã được triển khai trên toàn bộ phạm vi dự án. Tuy nhiên, tiến độ từ khâu lập phương án bồi thường đến chi trả, thu hồi đất và bàn giao mặt bằng vẫn ở mức thấp so với yêu cầu.

Cụ thể, địa phương đã lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho 854 trường hợp, tương ứng 394,4 ha, đạt 76,6%; niêm yết, lấy ý kiến đối với 450 trường hợp, tương ứng 338 ha, đạt 65,6%; thẩm định phương án cho 321 trường hợp, tương ứng 288,2 ha, đạt 56%. Trong khi đó, mới chỉ chi trả bồi thường cho 56 trường hợp, tương ứng 42,9 ha, đạt 8,3%.

Lũy kế giải ngân của dự án đạt 739,3 tỷ đồng, tương đương 44,1% kế hoạch vốn. Trong đó, 282 tỷ đồng đã được chi trả, 137 tỷ đồng chưa tổ chức chi trả và 320,3 tỷ đồng đã gửi vào tài khoản ngân hàng do người dân chưa nhận tiền hoặc hồ sơ còn phát sinh tranh chấp. Công tác di dời 570 ngôi mộ của 124 thân nhân và một tổ chức cũng đã hoàn thành.

Đối với Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 tại xã Vĩnh Hải, tiến độ giải phóng mặt bằng khả quan hơn. Đến nay, dự án đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho 814 trường hợp, tương ứng 403,5 ha, đạt 98,6% về số trường hợp và 97,5% về diện tích, với tổng kinh phí được phê duyệt 1.767 tỷ đồng.

Dự án đã chi trả 1.558 tỷ đồng cho 660 trường hợp, trong khi 209 tỷ đồng của 154 trường hợp còn lại đã được gửi vào tài khoản ngân hàng theo quy định. Theo UBND tỉnh, dự án cơ bản đáp ứng yêu cầu về mặt bằng, các trường hợp còn lại đang tiếp tục được xử lý theo quy định của pháp luật.

Đối với các vướng mắc trong xác định nguồn gốc và quá trình sử dụng đất, UBND tỉnh yêu cầu các địa phương phải tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật, bảo đảm không để xảy ra thất thoát ngân sách nhà nước. Việc xác định đối tượng, nguồn gốc đất phải được thực hiện thận trọng, chính xác; những khó khăn phát sinh cần được kịp thời báo cáo để tỉnh xem xét, tháo gỡ.

Lãnh đạo UBND tỉnh cũng yêu cầu các địa phương chủ động rà soát, điều động nhân sự hoặc đề xuất bổ sung lực lượng khi cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu tiến độ. Đồng thời, tỉnh quyết định thành lập Tổ công tác đặc biệt do Sở Nông nghiệp và Môi trường làm tổ trưởng để trực tiếp xử lý các vướng mắc về đất đai của hai dự án điện hạt nhân.

Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận gồm Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, mỗi nhà máy có công suất dự kiến 2.000-3.200 MW và được định hướng đưa vào vận hành trong giai đoạn 2031-2035. Dự án từng được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư năm 2009 nhưng tạm dừng triển khai vào năm 2016 do yêu cầu cân đối nguồn lực, bối cảnh kinh tế vĩ mô và các lo ngại về an toàn hạt nhân sau sự cố Fukushima.

Sau gần một thập kỷ tạm dừng, ngày 25/11/2024, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã thống nhất chủ trương tái khởi động Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, đồng thời tiếp tục nghiên cứu phát triển chương trình điện hạt nhân của Việt Nam trong dài hạn nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.