Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 tăng tốc giải phóng mặt bằng, đặt mục tiêu hoàn tất trước 15/10

Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đang bước vào giai đoạn đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng sau khi dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam được tái khởi động và vừa được Quốc hội quyết định tách thành các dự án độc lập.

Tại cuộc họp ngày 24/8, lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết toàn dự án tại xã Phước Dinh có 783 trường hợp bị ảnh hưởng, với tổng diện tích khoảng 515ha.

Đến ngày 23/8, địa phương đã xác nhận nguồn gốc đất đối với 293 trường hợp, đồng thời lập và niêm yết phương án bồi thường cho 293 trường hợp trên diện tích 283,5ha, tương đương khoảng 55% tổng diện tích dự án.

Trong số này, 291 trường hợp với diện tích 275,9ha đã được phê duyệt phương án bồi thường, tương đương 53,6% diện tích dự án. Địa phương đã chi trả cho 84 trường hợp, với diện tích 142,6ha, tương đương 27,7% tổng diện tích.

Diện tích đất đã thu hồi và quản lý đạt 156,1ha, chiếm khoảng 30,3%. Tổng kinh phí đã giải ngân cho công tác này khoảng 747 tỷ đồng, tương đương 44,6%. Riêng công tác di dời mồ mả đã hoàn thành.

Tiến độ đang có chuyển biến sau khi UBND tỉnh và Tổ công tác đặc biệt tăng cường chỉ đạo, trực tiếp hỗ trợ địa phương. Chỉ trong tuần qua, thêm 7 trường hợp với diện tích 11,1ha được phê duyệt phương án, trong khi 3 trường hợp trên 4ha đã được chi trả khoảng 20,9 tỷ đồng.

Tuy nhiên, phần việc còn lại vẫn đáng kể, đặc biệt là 98 trường hợp với diện tích 33,62ha đang chờ hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đặc thù. Địa phương hiện phải tiếp tục rà soát đối tượng, diện tích và kinh phí, đồng thời chuẩn bị sẵn hồ sơ để có thể triển khai ngay sau khi cơ chế được ban hành.

Trước khối lượng công việc này, UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu xã Phước Dinh rà soát, thống nhất toàn bộ số liệu, phân loại hồ sơ và xác định cụ thể người phụ trách cũng như thời hạn xử lý.

Đối với những trường hợp đã đủ điều kiện, việc phê duyệt, chi trả và thu hồi đất được yêu cầu thực hiện theo hình thức cuốn chiếu, thay vì chờ hoàn thành đồng loạt. Cách làm này nhằm rút ngắn thời gian và nhanh chóng tạo thêm mặt bằng sạch cho dự án.

Các sở, ngành cũng được yêu cầu phối hợp xử lý những hồ sơ phức tạp, đồng thời hoàn thiện trước hồ sơ đối với nhóm đang chờ cơ chế đặc thù. Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng tỉnh được giao triển khai đồng bộ khu tái định cư và tổ chức thi công ngay trên phần diện tích đã được bàn giao.

Mục tiêu hoàn tất 100% giải phóng mặt bằng trước ngày 15/10/2026 đang trở thành một trong những mốc tiến độ quan trọng đối với Ninh Thuận 1. Việc hoàn thành mặt bằng không chỉ giải quyết một khâu thủ tục, mà còn tạo điều kiện để các hạng mục tiếp theo của dự án có thể được triển khai theo kế hoạch.

Động lực mới cho dự án cũng đến từ việc Quốc hội vừa thông qua nghị quyết tách Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận thành 3 dự án độc lập, gồm dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ các nhà máy điện hạt nhân; Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2.

Nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI ngày 24/8, với 476/481 đại biểu tán thành, tương đương 95,2%.

Theo kế hoạch, Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận gồm hai nhà máy, mỗi nhà máy có công suất dự kiến từ 2.000-3.200 MW. Tổng công suất có thể đạt 4.000-6.400 MW, với mục tiêu đưa các nhà máy vào vận hành trong giai đoạn 2031-2035.

Dự án từng được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư năm 2009, với tổng công suất khoảng 4.000 MW trên diện tích 1.642ha. Tuy nhiên, đến năm 2016, Quốc hội quyết định tạm dừng để cân đối nguồn lực trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, đồng thời đặt ra yêu cầu thận trọng hơn về an toàn hạt nhân sau sự cố Fukushima tại Nhật Bản.

Sau gần một thập kỷ, chủ trương tái khởi động dự án được thống nhất vào ngày 25/11/2024. Việc khởi động trở lại chương trình điện hạt nhân được đặt trong yêu cầu lớn hơn về bảo đảm an ninh năng lượng và đáp ứng nhu cầu điện trong quá trình phát triển kinh tế.

Trong bối cảnh đó, tiến độ giải phóng mặt bằng tại Ninh Thuận 1 đang là một trong những khâu cần được đẩy nhanh nhất. Mốc 15/10 sẽ là phép thử quan trọng đối với khả năng chuyển chủ trương tái khởi động thành tiến độ triển khai thực tế của dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam.