Iran cảnh báo tấn công nếu đảo Kharg bị đe dọa, giá dầu tăng trở lại

Căng thẳng tại Trung Đông gia tăng sau khi Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, cảnh báo nước này sẽ tấn công hạ tầng thiết yếu của một quốc gia trong khu vực nếu xuất hiện nỗ lực kiểm soát đảo Kharg.

Đảo Kharg xử lý tới 85–90% xuất khẩu dầu của Iran (khoảng 1,5–2 triệu thùng/ngày), tương đương khoảng 1–2% nguồn cung toàn cầu – khiến nơi đây trở thành “điểm nghẽn” nhạy cảm của thị trường dầu.

Ở góc độ thị trường, các chuyên gia tại ING Group (Hà Lan) cho biết khu vực Vịnh Ba Tư hiện chiếm khoảng 30% sản lượng dầu toàn cầu, khiến các rủi ro địa chính trị tại đây có thể nhanh chóng lan sang giá năng lượng.

Không chỉ dừng lại ở nguồn cung, rủi ro còn lan sang các tuyến vận tải. Theo Hãng thông tấn Tasnim (Iran), Iran có thể gây sức ép tại Eo biển Bab al-Mandeb – tuyến hàng hải mà theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), mỗi ngày có khoảng 6–7 triệu thùng dầu đi qua.

Điều này kéo theo hệ quả trực tiếp về chi phí. Theo dữ liệu từ các hãng bảo hiểm hàng hải, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh có thể tăng thêm hàng triệu USD cho mỗi chuyến tàu nếu căng thẳng leo thang, qua đó đẩy chi phí vận chuyển và giá năng lượng đi lên.

Ở góc độ chính sách, bà Karoline Leavitt, Thư ký báo chí Nhà Trắng, cho biết Hoa Kỳ sẵn sàng gia tăng áp lực nếu Iran không thay đổi lập trường. Trong khi đó, Lầu Năm Góc đã điều động khoảng 2.000 binh sĩ tới khu vực, cho thấy rủi ro xung đột vẫn ở mức cao.

Theo các nhà phân tích năng lượng, nếu nguồn cung từ Iran bị gián đoạn khoảng 1–2 triệu thùng/ngày, giá dầu có thể phản ứng mạnh trong bối cảnh thị trường hiện không còn nhiều dư địa dự phòng.

Trong bối cảnh đó, thị trường năng lượng đang đứng trước hai kịch bản: giá dầu có thể tăng mạnh nếu xung đột leo thang và ảnh hưởng tới nguồn cung, hoặc nhanh chóng hạ nhiệt nếu các kênh ngoại giao đạt tiến triển.