GRDP tăng 9,75%, Nghệ An dồn lực gỡ điểm nghẽn để bứt tốc quý IV

Công nghiệp tăng mạnh, thu ngân sách vượt dự toán năm

Tại Hội nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An mới đây, ông Trịnh Thanh Hải - Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Nghệ An cho biết kinh tế - xã hội địa phương tiếp tục ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong 9 tháng đầu năm 2026, dù hoạt động sản xuất, kinh doanh vẫn chịu tác động từ thị trường, chi phí đầu vào và thời tiết bất lợi.

GRDP 9 tháng của Nghệ An ước tăng 9,75%. Riêng quý III, tốc độ tăng trưởng đạt 10,11%, đưa địa phương đứng thứ 2 khu vực Bắc Trung Bộ và xếp thứ 14 trong 34 tỉnh, thành phố.

Động lực nổi bật tiếp tục đến từ khu vực công nghiệp - xây dựng, với mức tăng 13,18%. Trong đó, riêng công nghiệp tăng 15,93%.

Chỉ số sản xuất công nghiệp 9 tháng tăng 21,49% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 25,79%, với đóng góp từ một số nhóm sản phẩm điện tử, thiết bị bán dẫn, máy tính và linh kiện.

Ở lĩnh vực đối ngoại, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 5,18 tỷ USD, qua đó đã vượt kế hoạch cả năm.

Khu vực dịch vụ cũng duy trì đà tăng với mức 9,41%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 147.700 tỷ đồng, tăng 12,2%. Hoạt động du lịch tiếp tục khởi sắc khi toàn tỉnh đón khoảng 9,89 triệu lượt khách, tăng 15% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng khoảng 4,64%. Mức tăng này được duy trì trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp chịu ảnh hưởng từ thời tiết cực đoan.

Thu ngân sách tiếp tục là một trong những điểm sáng của bức tranh kinh tế Nghệ An.

Đến hết tháng 9/2026, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt gần 25.689 tỷ đồng, vượt 10,1% dự toán cả năm và tăng 28,1% so với cùng kỳ. Riêng thu nội địa đạt 23.357 tỷ đồng, tương đương 109,2% dự toán.

Thu hút đầu tư cũng ghi nhận sự cải thiện rõ rệt. Trong 9 tháng, Nghệ An cấp mới 106 dự án và điều chỉnh 127 lượt dự án. Tổng vốn cấp mới và tăng thêm đạt hơn 106.000 tỷ đồng, gấp 3,15 lần so với cùng kỳ.

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt gần 2,5 tỷ USD, tiếp tục cho thấy sức hút của địa phương đối với các dự án sản xuất quy mô lớn.

Dù vậy, kết quả tăng trưởng khá trong 9 tháng chưa đồng nghĩa các động lực tăng trưởng đều vận hành trơn tru.

Sản xuất công nghiệp vẫn chịu sức ép từ thị trường, đơn hàng và chi phí đầu vào. Nông nghiệp tiếp tục đối mặt với rủi ro thời tiết. Đặc biệt, tiến độ một số dự án trọng điểm vẫn còn chậm, ảnh hưởng đến khả năng tạo thêm năng lực sản xuất và đóng góp cho tăng trưởng trong những tháng cuối năm.

Đầu tư công vẫn là nút thắt cần xử lý sớm

Đầu tư công được Nghệ An xác định là một trong những động lực quan trọng để hỗ trợ tăng trưởng hai con số trong năm 2026.

Đến ngày 24/9, toàn tỉnh đã giải ngân 14.024,3 tỷ đồng vốn đầu tư công, tương đương 69,3% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Tuy nhiên, theo đánh giá tại Hội nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy, tiến độ triển khai và thi công một số công trình vẫn chưa đạt yêu cầu.

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Khắc Thận chỉ ra rằng một số dự án, trong đó có trường liên cấp và các công trình trọng điểm, còn chậm ở khâu chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công.

Thực tế, nhiều dự án dù đã được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng tiến độ giải phóng mặt bằng mới đạt trên 50%, vẫn còn nhiều vướng mắc cần tháo gỡ.

Trước tình trạng này, tỉnh tiếp tục phân công lãnh đạo phụ trách cụ thể từng dự án, từng địa bàn, yêu cầu tập trung xử lý trong tháng 10 và chậm nhất trong tháng 11, tránh để công việc dồn sang tháng cuối năm.

Đây là yêu cầu đáng chú ý khi Nghệ An chỉ còn quý IV để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm 2026 từ 10,5% đến 11,5%.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận, sau 3/4 chặng đường của năm, các cấp, ngành cần rà soát toàn bộ chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ được giao, làm rõ nguyên nhân đối với các nội dung chậm tiến độ cũng như trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và cá nhân liên quan.

Trong quý IV, tỉnh yêu cầu nhận diện đầy đủ dư địa tăng trưởng, ưu tiên những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng ngay.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, tập trung thi công các công trình đã khởi công, đồng thời tháo gỡ thủ tục và mặt bằng cho các dự án đang chậm tiến độ.

Các dự án hạ tầng lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế và dự án có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa cũng được xác định là nhóm cần ưu tiên để bổ sung năng lực sản xuất mới.

Về ngân sách, Nghệ An đặt mục tiêu thu khoảng 35.000 tỷ đồng trong năm 2026.

Để đạt con số này, địa phương sẽ tập trung vào các nguồn thu từ thuế và đất đai, đôn đốc các dự án đã có giá đất thực hiện nghĩa vụ tài chính, đồng thời xử lý các vướng mắc liên quan đến đấu giá và xác định giá đất.

Trong thu hút đầu tư, Nghệ An tiếp tục chuyển trọng tâm sang chất lượng, quy mô, tính lan tỏa và hiệu quả thực chất của dự án.

Tỉnh yêu cầu chủ động chuẩn bị quỹ đất, hạ tầng và mặt bằng để đón các nhà đầu tư chiến lược. Những dự án đã có cam kết phải được đôn đốc triển khai đúng tiến độ, trong khi các dự án lớn trước khi khởi công cần hoàn thiện đầy đủ điều kiện cần thiết.

Ở lĩnh vực nông nghiệp, địa phương sẽ rà soát từng ngành hàng, vùng sản xuất và nhóm sản phẩm để xác định thêm dư địa tăng trưởng. Các sản phẩm có lợi thế, cây vụ đông, cây ăn quả, lúa và vùng nguyên liệu phục vụ chế biến tiếp tục được ưu tiên.

Cùng với đó, Nghệ An yêu cầu thúc đẩy các dự án chế biến nông sản nhằm tăng giá trị gia tăng cho khu vực nông nghiệp.

Một yêu cầu khác được đặt ra là nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở, rà soát lại việc phân cấp, phân quyền và siết kỷ luật hành chính.

Trong bối cảnh các động lực tăng trưởng đã dần hiện rõ sau 9 tháng, thách thức của Nghệ An trong quý IV không còn chỉ nằm ở việc tìm thêm nguồn lực mới. Quan trọng hơn là khả năng đưa các nguồn lực đã có vào vận hành thực chất, đặc biệt là vốn đầu tư công, đất đai, hạ tầng và các dự án đang chờ tháo gỡ thủ tục.

Nếu các điểm nghẽn này được xử lý sớm, đây sẽ là cơ sở để Nghệ An tăng tốc trong những tháng cuối năm và thu hẹp khoảng cách với mục tiêu tăng trưởng 10,5-11,5% đã đề ra.