Giải mã UNIQLO x KAWS: Gần một thập kỷ của những cơn sốt cháy hàng

Từ ngày 14/9, UNIQLO chính thức đưa bộ sưu tập UT mới nhất hợp tác cùng nghệ sĩ đương đại KAWS lên kệ, giới thiệu ba nhân vật hoàn toàn mới lấy cảm hứng từ Trái Đất, Mặt Trăng và Mặt Trời, sóng đôi cùng biểu tượng COMPANION quen thuộc. Đây là chương tiếp theo của một trong những cuộc "hôn phối" thương mại - nghệ thuật ăn khách bậc nhất làng thời trang toàn cầu suốt gần một thập kỷ qua.

Vũ trụ mới, thông điệp cũ mà chưa bao giờ cũ

Điểm nhấn của KAWS UNIVERSE là bộ ba nhân vật mới toanh: một Mặt Trời cười tươi dang tay ôm lấy Companion, một Mặt Trăng để Companion nằm dài thư giãn trên lưng, và một Trái Đất được Companion vác trên vai. Tất cả xoay quanh thông điệp “We are better together" - chúng ta luôn tốt đẹp hơn khi có nhau.

Bộ sưu tập gồm áo thun cổ tròn và áo nỉ cho cả người lớn và trẻ em, với ký hiệu "XX" đặc trưng của KAWS được thêu tỉ mỉ ở cổ và gấu áo, phối cùng bảng màu trầm dễ ứng dụng (đen, trắng, xám, xanh rêu).

Một thập kỷ gây sốt: Khi áo thun trở thành "hàng hiếm"

Sức hút của các collab KAWS x UNIQLO không phải chuyện mới. Mối lương duyên này bắt đầu từ năm 2016, sau đó nối dài qua nhiều mùa đáng nhớ: KAWS x Peanuts (2017), KAWS x Sesame Street (2018), và đặc biệt là bộ sưu tập mùa hè 2019 - sự kiện từng khiến truyền thông quốc tế tốn không ít giấy mực. Tại nhiều thị trường, đám đông xếp hàng dài từ sáng sớm; tại Trung Quốc, cảnh tranh giành thậm chí biến thành ẩu đả, xé rách cả ma-nơ-canh trong cửa hàng. Chỉ trong vài giờ, toàn bộ sản phẩm cháy hàng trên phạm vi toàn cầu, còn trên các sàn resell như StockX, nhiều mẫu áo vốn có giá gốc chưa đến 20 USD nhanh chóng được đẩy lên gấp 2-3 lần.

Sau giai đoạn đó, KAWS tiếp tục đồng hành cùng UNIQLO qua các dự án như KAWS TOKYO FIRST (2021) và KAWS + Warhol (2024), trước khi chính thức được bổ nhiệm làm “Nghệ sĩ Lưu trú đầu tiên” của thương hiệu, vị trí giúp ông tham gia sâu hơn vào định hướng sáng tạo, từ việc cố vấn cho cuộc thi UT Grand Prix đến vai trò trong sáng kiến Art For All. Sức hút bền bỉ này lý giải vì sao mỗi lần KAWS UNIVERSE hay các collab tương tự ra mắt, giới mộ điệu thời trang lẫn giới sưu tầm nghệ thuật đều dõi theo.

Đằng sau cơn sốt: Một thị trường sưu tầm trị giá hàng tỷ đô

Không phải ngẫu nhiên mà mỗi sản phẩm mang tên KAWS đều tạo hiệu ứng vượt xa một chiếc áo thun thông thường. Trên thị trường đấu giá và sưu tầm nghệ thuật, các tác phẩm gốc của KAWS từ lâu đã thuộc nhóm có giá trị giao dịch cao bậc nhất trong giới nghệ thuật đương đại, tác phẩm hội họa từng lập kỷ lục đấu giá cá nhân với mức giá gần 14,8 triệu USD tại Sotheby's Hong Kong, trong khi các phiên bản tượng và vật phẩm sưu tầm giới hạn của ông vẫn liên tục được giao dịch với giá từ vài trăm đến hàng chục nghìn USD trên thị trường thứ cấp.

Chính hệ sinh thái sưu tầm sôi động đó đã lan tỏa sang các sản phẩm hợp tác bình dân hơn như dòng UT của UNIQLO: một chiếc áo giá gốc chỉ vài trăm nghìn đồng, nhưng nhờ gắn liền với tên tuổi và ngôn ngữ tạo hình của KAWS, vẫn có thể trở thành món đồ được săn lùng, trao đổi lại với giá cao hơn đáng kể sau khi cháy hàng - một hiện tượng quen thuộc trong ngành gọi là "hype collab", nơi giá trị nghệ thuật và giá trị thương mại cộng hưởng lẫn nhau.

Tại Việt Nam, UNIQLO gia nhập thị trường từ cuối năm 2019 với cửa hàng đầu tiên trên đường Đồng Khởi, TP.HCM, và đến nay đã mở rộng lên hơn 30 cửa hàng trải dài cả ba miền Bắc - Trung - Nam. Sự mở rộng nhanh chóng này diễn ra trong bối cảnh thị trường bán lẻ thời trang trong nước cạnh tranh gay gắt giữa hàng nội địa, các thương hiệu fast-fashion quốc tế và làn sóng mua sắm trực tuyến ngày càng mạnh.

Trong bức tranh đó, các bộ sưu tập UT hợp tác cùng nghệ sĩ như KAWS đóng vai trò như một "cú hích" thu hút khách hàng trẻ, những người vừa quan tâm đến thời trang ứng dụng, vừa yêu thích yếu tố sưu tầm và văn hóa đại chúng. Việc KAWS UNIVERSE ra mắt tại Việt Nam gần như đồng thời với các thị trường lớn khác cũng cho thấy vị thế ngày càng được coi trọng của thị trường nội địa trong chiến lược toàn cầu của UNIQLO.