FPT công bố nghiên cứu toàn cầu: Rào cản lớn nhất của AI không còn là công nghệ

Công ty CP FPT (mã chứng khoán: FPT) vừa phối hợp với Forrester Consulting công bố báo cáo nghiên cứu toàn cầu với chủ đề "Từ dự án thử nghiệm đến nền tảng có thể mở rộng: Lộ trình phát triển AI ở quy mô doanh nghiệp". Nghiên cứu được thực hiện trên 397 lãnh đạo doanh nghiệp và công nghệ tại Bắc Mỹ, châu Âu, Nhật Bản và khu vực châu Á - Thái Bình Dương, kết hợp với các cuộc phỏng vấn chuyên sâu trong nhiều lĩnh vực như tài chính, sản xuất, ô tô, y tế, năng lượng và thể thao.

Theo kết quả khảo sát, AI đã trở thành một trong những ưu tiên đầu tư của nhiều doanh nghiệp trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng cách giữa việc triển khai các dự án thử nghiệm và xây dựng năng lực AI ở quy mô toàn doanh nghiệp vẫn còn khá lớn. Báo cáo cho rằng đây là giai đoạn chuyển đổi quan trọng, khi doanh nghiệp không chỉ cần những mô hình AI có hiệu suất cao mà còn phải giải quyết các bài toán về dữ liệu, hạ tầng công nghệ và mô hình quản trị.

Đáng chú ý, nghiên cứu cho thấy AI đang tạo ra những lợi ích rõ rệt về năng suất và hiệu quả vận hành. Phần lớn doanh nghiệp tham gia khảo sát đánh giá việc ứng dụng AI giúp cải thiện tốc độ xử lý công việc, nâng cao chất lượng ra quyết định và tăng khả năng khai thác dữ liệu trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, những kết quả này chủ yếu đến từ việc tối ưu các quy trình hiện hữu thay vì thay đổi mô hình vận hành.

AI bước qua giai đoạn thử nghiệm nhưng quá trình mở rộng vẫn gặp nhiều thách thức

Khảo sát cho thấy 48% doanh nghiệp lựa chọn tự động hóa là động lực lớn nhất khi đầu tư vào AI. Đứng thứ hai là nhu cầu cải thiện khả năng khai thác dữ liệu phục vụ quá trình ra quyết định với tỷ lệ 45%.

Dù vậy, chỉ 34% doanh nghiệp cho biết đang ưu tiên xây dựng mô hình vận hành lấy AI làm trung tâm (AI-first). Con số này phản ánh việc AI đã trở thành một phần trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp nhưng vẫn chưa được triển khai đồng bộ trên quy mô toàn tổ chức.

Theo báo cáo, nhiều doanh nghiệp vẫn đang triển khai AI theo từng dự án hoặc từng bộ phận riêng lẻ. Điều này giúp giải quyết các bài toán cụ thể nhưng chưa tạo ra nền tảng dùng chung để mở rộng ứng dụng trên toàn doanh nghiệp. Khi số lượng dự án AI tăng lên, việc thiếu sự đồng bộ về dữ liệu, hạ tầng và quản trị có thể làm giảm hiệu quả đầu tư.

Một trong những kết quả đáng chú ý nhất của nghiên cứu là rào cản lớn nhất đối với AI hiện nay không còn nằm ở bản thân công nghệ hay các mô hình ngôn ngữ lớn. Thay vào đó, những hạn chế về dữ liệu, hệ thống công nghệ thông tin và khả năng tích hợp mới là yếu tố cản trở doanh nghiệp mở rộng AI.

Có 41% lãnh đạo tham gia khảo sát cho biết khó khăn lớn nhất là tích hợp AI với các hệ thống và quy trình đang vận hành. Trong khi đó, 38% nhận định việc mở rộng AI từ các dự án thử nghiệm sang nền tảng chung của doanh nghiệp là thách thức đáng kể.

Đáng chú ý, mặc dù hơn một nửa doanh nghiệp đã dành tối thiểu 5% ngân sách công nghệ thông tin cho AI, chỉ 26% tự đánh giá đã đạt mức trưởng thành cao trong vận hành AI. Điều này cho thấy mức đầu tư không phải là yếu tố duy nhất quyết định hiệu quả triển khai nếu doanh nghiệp chưa có nền tảng quản trị phù hợp.

Ở góc độ xu hướng phát triển, báo cáo cũng ghi nhận vai trò ngày càng lớn của AI Agents trong hoạt động doanh nghiệp. Hiện nay, các AI Agents đảm nhiệm trung bình khoảng 17% quy trình cốt lõi. Tỷ lệ này được dự báo sẽ tăng lên 26% trong vòng 12 tháng và đạt khoảng 39% trong hai năm tới nếu tốc độ ứng dụng tiếp tục được duy trì.

Doanh nghiệp thay đổi tiêu chí lựa chọn đối tác triển khai AI

Bên cạnh việc phân tích mức độ trưởng thành của AI, nghiên cứu cũng chỉ ra sự thay đổi trong cách doanh nghiệp lựa chọn đối tác công nghệ.

Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu tìm kiếm các nhà cung cấp giải pháp hoặc phần mềm, thì hiện nay xu hướng đang chuyển sang hợp tác với các đơn vị có khả năng đồng hành xuyên suốt vòng đời AI. Điều này bao gồm từ tư vấn chiến lược, xây dựng lộ trình, thiết kế kiến trúc, tích hợp hệ thống, quản trị dữ liệu đến vận hành và tối ưu sau triển khai.

Ba tiêu chí được các doanh nghiệp đánh giá cao nhất là năng lực triển khai AI ở quy mô lớn, khả năng quản trị và bảo mật AI, cùng năng lực tích hợp với hệ thống công nghệ thông tin hiện hữu.

Song song với đó, mô hình hợp tác cũng có sự thay đổi. Khoảng 62% doanh nghiệp ưu tiên các mô hình hợp tác nền tảng thay vì chỉ mua sản phẩm riêng lẻ. Có 58% lựa chọn dịch vụ quản trị và vận hành, trong khi 50% quan tâm đến mô hình đồng sáng tạo để cùng phát triển các giải pháp AI phù hợp với đặc thù từng doanh nghiệp.

Trong kế hoạch đầu tư thời gian tới, các doanh nghiệp được khảo sát cho biết sẽ tập trung nhiều hơn vào ba lĩnh vực gồm nâng cao năng lực quản trị và tuân thủ AI, tích hợp AI vào các hệ thống hiện hữu và tăng cường bảo mật cũng như khả năng chống chịu của hạ tầng AI.

Theo báo cáo, giai đoạn tiếp theo của AI không còn xoay quanh việc thử nghiệm các trường hợp ứng dụng riêng lẻ mà hướng đến xây dựng nền tảng AI có khả năng tái sử dụng và mở rộng trên toàn tổ chức. Để đạt được mục tiêu này, doanh nghiệp cần đồng thời đầu tư vào hạ tầng công nghệ, dữ liệu, mô hình quản trị và quy trình vận hành thống nhất.

FPT cho biết kết quả nghiên cứu phản ánh những kinh nghiệm doanh nghiệp tích lũy trong quá trình triển khai các dự án chuyển đổi số và AI cho khách hàng toàn cầu. Theo doanh nghiệp, khi hệ sinh thái AI ngày càng phức tạp, nhu cầu về các đối tác có khả năng kết nối chiến lược, triển khai, quản trị và vận hành cũng gia tăng.

Hiện FPT đang phát triển nền tảng AI FleziPT nhằm hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng và mở rộng các ứng dụng AI trên một nền tảng thống nhất, đồng thời phát triển phương pháp luận CASAN để đánh giá mức độ trưởng thành AI và xây dựng lộ trình chuyển đổi. Doanh nghiệp cũng cho biết đã đầu tư vào đội ngũ kỹ sư, hạ tầng AI Factory tại Việt Nam và Nhật Bản cùng mạng lưới hợp tác với nhiều đối tác công nghệ quốc tế.

Từ góc độ thị trường, kết quả nghiên cứu cho thấy AI đang bước sang giai đoạn phát triển mới khi trọng tâm không còn là khả năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo mà chuyển sang năng lực vận hành ở quy mô doanh nghiệp. Điều này đồng nghĩa lợi thế cạnh tranh trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ thuộc về các tổ chức có khả năng xây dựng nền tảng dữ liệu, chuẩn hóa quy trình quản trị và triển khai AI trên phạm vi toàn doanh nghiệp, thay vì chỉ sở hữu các ứng dụng AI đơn lẻ.