ECB cảnh báo lạm phát khu vực đồng euro khó hạ nhiệt, cánh cửa tăng lãi suất vẫn để ngỏ

Phát biểu với CNBC bên lề Hội nghị thường niên ECB tại Sintra (Bồ Đào Nha) ngày 30/6, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Đức (Bundesbank) Joachim Nagel, đồng thời là thành viên Hội đồng Thống đốc ECB, cho rằng lạm phát có khả năng "duy trì ở mức cao" thay vì nhanh chóng quay về mục tiêu 2% của ECB. Theo ông, tác động của cú sốc giá năng lượng vẫn đang lan tỏa trong nền kinh tế ngay cả khi giá dầu đã quay về vùng trước xung đột.

Ông Nagel nhấn mạnh, việc giá dầu giảm không đồng nghĩa áp lực lạm phát sẽ biến mất ngay lập tức. "Tỷ lệ lạm phát sẽ duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với mục tiêu của chúng tôi", ông nói, cho rằng các cú sốc chi phí thường mất nhiều thời gian để phản ánh hết vào chuỗi cung ứng và mặt bằng giá tiêu dùng.

Trong tháng 6/2026, ECB đã tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023 sau khi chiến sự Mỹ - Iran đẩy giá năng lượng tăng mạnh. Dù giá dầu hiện đã giảm về quanh vùng cuối tháng 2/2026 - thời điểm trước khi xung đột bùng phát - nhiều chuyên gia vẫn cảnh báo thị trường năng lượng có thể biến động trở lại nếu tiến trình hòa bình tại Trung Đông không đạt kết quả.

Theo ông Nagel, quyết định tăng lãi suất vừa qua là phù hợp, song còn quá sớm để xác định hướng đi tiếp theo của chính sách tiền tệ. Ông cho rằng ECB cần thêm thời gian quan sát bởi triển vọng địa chính trị vẫn rất khó đoán, đặc biệt khi tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran còn nhiều bất định.

Những diễn biến mới nhất cũng cho thấy sự mong manh của thỏa thuận hòa bình tạm thời. Tổng thống Mỹ Donald Trump đầu tuần này cho biết các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran sẽ diễn ra tại Doha (Qatar), song ngay sau đó người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran phủ nhận thông tin này và khẳng định chuyến công tác của phái đoàn kỹ thuật Iran không liên quan đến các quan chức Mỹ. Trong khi đó, hai đặc phái viên Mỹ là Jared Kushner và Steve Witkoff đã tới Doha nhưng chỉ làm việc với các bên trung gian thay vì gặp trực tiếp phía Iran.

Theo ông Nagel, chính những tín hiệu trái chiều đó khiến ECB chưa thể đưa ra quyết định chính sách mới. "Điều nên làm lúc này là chờ đợi. Liệu Trung Đông có ổn định hay không, chưa ai dám chắc. Còn khoảng 50 ngày nữa để các cuộc đàm phán diễn ra, sau đó bức tranh sẽ rõ ràng hơn", ông nhận định.

Dữ liệu sơ bộ cho thấy lạm phát khu vực đồng euro tháng 5/2026 đạt 3,2%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của ECB. Trong đó, giá năng lượng tăng với tốc độ hai chữ số tiếp tục là yếu tố đóng góp lớn nhất khiến lạm phát duy trì ở mức cao.

Phát biểu tại Sintra trước đó một ngày, Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho rằng sau hơn 15 năm phải ứng phó với hàng loạt cú sốc như khủng hoảng nợ công, xung đột Nga - Ukraine hay biến động địa chính trị, các ngân hàng trung ương có thể quay trở lại với những nguyên tắc điều hành truyền thống. Theo bà Christine Lagarde, lãi suất sẽ tiếp tục là công cụ chính để kiểm soát lạm phát thay vì phải dựa nhiều vào các biện pháp phi truyền thống như trước.

Tuy nhiên, bà Lagarde cũng lưu ý môi trường kinh tế toàn cầu đã thay đổi đáng kể. Các cú sốc từ phía nguồn cung đang xuất hiện thường xuyên hơn, từ chính sách thuế quan của Mỹ đến các xung đột quân sự tại Trung Đông, khiến việc điều hành chính sách tiền tệ trở nên phức tạp hơn nhiều so với giai đoạn trước. "Các nguyên lý cơ bản không thay đổi, nhưng cách áp dụng các nguyên lý đó đã thay đổi", bà nhấn mạnh.

Trong bối cảnh lạm phát chưa trở lại mục tiêu và rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu, thị trường tài chính đang gia tăng kỳ vọng ECB sẽ tiếp tục nâng lãi suất trong cuộc họp tháng 9/2026, theo dữ liệu của LSEG. Điều này cho thấy chu kỳ thắt chặt tiền tệ tại châu Âu có thể chưa kết thúc, dù giá năng lượng đã hạ nhiệt đáng kể so với thời điểm căng thẳng nhất của cuộc xung đột Trung Đông.