Doanh nghiệp rút tiền khỏi ngân hàng: Tín hiệu gì từ dòng vốn?

Theo số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 3/2026, tổng phương tiện thanh toán (M2, không bao gồm giấy tờ có giá) đạt hơn 19,6 triệu tỷ đồng, tăng 0,98% so với cuối năm 2025. Mức tăng này được đánh giá là tương đối khiêm tốn trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào giai đoạn tăng tốc giải ngân đầu tư và mở rộng tín dụng.

Đáng chú ý, tiền gửi của khu vực dân cư tại các tổ chức tín dụng tiếp tục duy trì đà tăng. Đến cuối quý I, quy mô tiền gửi dân cư đạt trên 10,56 triệu tỷ đồng, tăng gần 226.000 tỷ đồng so với cuối năm ngoái, tương ứng mức tăng 2,19%.

Diễn biến này cho thấy ngân hàng vẫn là kênh giữ tài sản được nhiều người dân ưu tiên lựa chọn. Trong bối cảnh thị trường bất động sản chưa thực sự phục hồi đồng đều, chứng khoán biến động mạnh theo thông tin vĩ mô và các kênh đầu tư khác vẫn tiềm ẩn rủi ro, tiền gửi ngân hàng tiếp tục được xem là lựa chọn an toàn đối với phần lớn dòng vốn nhàn rỗi.

Trái ngược với khu vực dân cư, tiền gửi của các doanh nghiệp và tổ chức kinh tế lại ghi nhận xu hướng giảm. Số dư tiền gửi nhóm khách hàng này giảm từ khoảng 7,6 triệu tỷ đồng cuối năm 2025 xuống còn khoảng 6 triệu tỷ đồng vào cuối tháng 3/2026, tương đương giảm 2,69%.

Theo các chuyên gia, sự sụt giảm này có thể phản ánh việc doanh nghiệp đang gia tăng sử dụng nguồn vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh nhu cầu thị trường có dấu hiệu cải thiện. Khi vòng quay vốn được đẩy nhanh hơn, lượng tiền nhàn rỗi gửi tại ngân hàng thường có xu hướng thu hẹp.

Bên cạnh đó, không loại trừ khả năng một phần dòng tiền đang được dịch chuyển sang các kênh đầu tư có mức sinh lời kỳ vọng cao hơn khi mặt bằng lãi suất huy động vẫn duy trì ở mức thấp so với giai đoạn trước.

Một yếu tố khác được giới chuyên gia nhắc tới là tác động từ các chính sách tăng cường quản lý dòng tiền và minh bạch hóa hoạt động kinh doanh. Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia, việc siết chặt quản lý tài khoản phục vụ công tác thu thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân có thể khiến một bộ phận khách hàng điều chỉnh phương thức nắm giữ tiền mặt hoặc dịch chuyển dòng tiền khỏi hệ thống ngân hàng.

“Các hộ kinh doanh chiếm tỷ lệ lớn trong tổng huy động tiền gửi của các ngân hàng. Việc nhóm khách hàng này đồng loạt rút tiền thời gian qua đã khiến thanh khoản hệ thống bị thiếu hụt”, TS. Lê Xuân Nghĩa nhận định.

Tuy vậy, tác động đối với thanh khoản toàn hệ thống hiện vẫn cần được theo dõi thêm. Thực tế cho thấy dòng tiền gửi dân cư tiếp tục gia tăng đang đóng vai trò là nguồn bù đắp quan trọng cho sự sụt giảm từ khu vực doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

Trong kịch bản cơ sở, áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng nhiều khả năng vẫn được kiểm soát nếu tiền gửi dân cư duy trì đà tăng và tín dụng không tăng tốc quá mạnh trong các quý tiếp theo. Ngược lại, nếu xu hướng rút tiền của doanh nghiệp kéo dài trong khi nhu cầu tín dụng phục hồi nhanh hơn dự kiến, mặt bằng lãi suất huy động có thể chịu áp lực điều chỉnh tăng nhằm thu hút thêm nguồn vốn.

Diễn biến của dòng tiền gửi trong những tháng tới vì vậy sẽ là chỉ báo quan trọng phản ánh sức khỏe của khu vực doanh nghiệp cũng như xu hướng phân bổ vốn trong nền kinh tế. Sự dịch chuyển giữa các kênh nắm giữ tài sản không chỉ tác động tới thanh khoản ngân hàng mà còn ảnh hưởng tới triển vọng tăng trưởng tín dụng và hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ trong thời gian còn lại của năm 2026.