Chứng khoán Trung Quốc lao dốc, ngân hàng trung ương lần thứ ba bơm tiền hỗ trợ
Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc dự kiến đưa hơn 100 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 15,04 tỷ USD, vào hệ thống định chế tài chính thông qua cơ chế hoán đổi thanh khoản, sau khi thị trường chứng khoán trải qua tháng giảm điểm mạnh nhất trong gần 11 năm.
Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) vừa công bố kế hoạch triển khai các giao dịch hoán đổi với hệ thống định chế tài chính, dự kiến cung ứng hơn 100 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 15,04 tỷ USD, nhằm hỗ trợ thị trường cổ phiếu.
Đây là lần thứ ba công cụ cung ứng vốn đặc thù này được kích hoạt kể từ khi ra mắt cách đây hai năm. Cơ chế được thiết kế để giúp các công ty chứng khoán, doanh nghiệp bảo hiểm và quỹ đầu tư tiếp cận nguồn tài chính phục vụ hoạt động giải ngân vào cổ phiếu.
Trong hai đợt can thiệp trước đó, vào tháng 10/2024 và tháng 1/2025, tổng lượng thanh khoản được PBOC đưa vào thị trường thông qua công cụ này đạt 105 tỷ nhân dân tệ.
Quyết định mới được đưa ra sau khi chứng khoán Trung Quốc trải qua tháng 10 đầy khó khăn. Theo dữ liệu của Reuters, chỉ số CSI300, đại diện cho 300 doanh nghiệp có quy mô lớn nhất niêm yết tại hai sàn Thượng Hải và Thâm Quyến, giảm 8,5% trong tháng. Đây là mức giảm theo tháng mạnh nhất kể từ đầu năm 2016.
Cùng chiều, chỉ số STAR50 trên sàn STAR Market Thượng Hải mất 5,5%. Áp lực bán tập trung đáng kể ở nhóm cổ phiếu công nghệ, trong bối cảnh xu hướng chốt lời diễn ra trên thị trường quốc tế.
Giới đầu tư gia tăng lo ngại về khả năng sinh lời cũng như hiệu quả kinh tế của các dự án đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI). Diễn biến này khiến dòng tiền có xu hướng tìm đến những lĩnh vực được xem là an toàn hơn. Trong tháng 10, nhóm cổ phiếu hàng tiêu dùng thiết yếu tăng xấp xỉ 2%.
Trước khi PBOC chính thức công bố kế hoạch, truyền thông Trung Quốc đưa tin các cơ quan quản lý đã tổ chức cuộc họp với đại diện các định chế tài chính để thảo luận phương án hỗ trợ thị trường vốn. Kỳ vọng về các biện pháp can thiệp giúp chỉ số Shanghai Composite tăng 1,1% trong phiên đầu tuần, ghi nhận phiên tăng mạnh nhất kể từ ngày 27/8.
Đánh giá về động thái này, ông Hao Zhou, chuyên gia phân tích tại Guotai Haitong Securities chi nhánh Hồng Kông, cho rằng đây là thông điệp nhất quán và mạnh mẽ từ nhà điều hành trong nỗ lực duy trì ổn định thị trường tài chính, đồng thời củng cố niềm tin của giới đầu tư. Dù vậy, biến động toàn cầu và các yếu tố bên ngoài vẫn là lực cản đối với tâm lý thị trường.
Áp lực lên chứng khoán Trung Quốc xuất hiện trong bối cảnh kinh tế nước này vẫn có những điểm nghẽn. Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, GDP 9 tháng đầu năm 2026 tăng 4,6%. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đã giảm từ 5% trong quý I xuống 4,3% trong quý II, trước khi phục hồi nhẹ lên 4,5% trong quý III.
Lĩnh vực sản xuất cũng phát đi tín hiệu kém tích cực. Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) sản xuất chính thức tháng 10 giảm còn 49,3 điểm, từ mức 50,1 điểm trong tháng 9. Việc chỉ số xuống dưới ngưỡng 50 điểm cho thấy hoạt động sản xuất thu hẹp so với tháng trước.
Chỉ số đơn hàng xuất khẩu mới giảm xuống 48,7 điểm, phản ánh nhu cầu quốc tế đối với hàng hóa Trung Quốc suy yếu. Những diễn biến này diễn ra cùng thời điểm thị trường chứng khoán chịu sức ép bán ra, đặc biệt ở nhóm cổ phiếu công nghệ.
Ở thị trường nội địa, sức mua yếu và bất động sản trầm lắng tiếp tục là những trở ngại đối với tăng trưởng. Trong 9 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chỉ tăng 1,1% so với cùng kỳ. Nếu loại trừ lĩnh vực xe hơi, mức tăng đạt 2,8%.
Thị trường địa ốc chưa ghi nhận dấu hiệu cải thiện rõ rệt. Đầu tư phát triển bất động sản giảm 20,6%, trong khi doanh thu bán nhà ở thương mại mới giảm 13,9%. Cùng kỳ, đầu tư tài sản cố định của khu vực tư nhân giảm 10,4%, cho thấy hoạt động đầu tư của khối doanh nghiệp tư nhân vẫn thận trọng.
Trong khi các lĩnh vực truyền thống gặp khó, sản xuất chế tạo công nghệ cao tiếp tục tăng trưởng. Giá trị gia tăng của ngành này trong 9 tháng đầu năm tăng 14,3%. Tuy nhiên, mức tăng của lĩnh vực công nghệ cao chưa đủ bù đắp sự trì trệ tại những mảng khác của nền kinh tế.
Cơ chế hoán đổi thanh khoản của PBOC được thiết kế để giúp các định chế tài chính tiếp cận nguồn vốn phục vụ hoạt động đầu tư cổ phiếu. Việc công cụ này được kích hoạt lần thứ ba cho thấy nhà điều hành tiếp tục sử dụng biện pháp hỗ trợ thanh khoản trong nỗ lực ổn định thị trường.
Tuy nhiên, diễn biến chứng khoán Trung Quốc vẫn chịu tác động từ nhiều yếu tố, trong đó có triển vọng của ngành công nghệ, sức mua trong nước và tình trạng suy yếu của thị trường bất động sản. Khả năng phục hồi của các lĩnh vực này cùng kết quả kinh doanh thực tế của doanh nghiệp sẽ là những yếu tố cần theo dõi bên cạnh các biện pháp hỗ trợ từ PBOC.
Văn Mạnh
