Chấm dứt cho vay tập trung doanh nghiệp, dự án thuộc hệ sinh thái hoặc sân sau của tập đoàn

Đề án được triển khai với 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu gồm: Nhóm nhiệm vụ, giải pháp chung; hiện đại hóa hệ thống ngân hàng; xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém; tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trong nhiệm vụ triển khai đồng bộ các giải pháp về xử lý các Quỹ tín dụng nhân dân yếu kém, Đề án đặt mục tiêu chấm dứt tình trạng cho vay tập trung vào một số doanh nghiệp, nhóm khách hàng lớn, dự án thuộc hệ sinh thái hoặc sân sau của tập đoàn có thể gây ra các rủi ro, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và lành mạnh của tổ chức tín dụng.

Thường xuyên rà soát, theo dõi chặt chẽ tình hình, biến động sở hữu cổ phần, hoạt động cấp tín dụng đối với cổ đông/lãnh đạo và người có liên quan, nhóm cổ đông cần quan tâm (nếu có) nhằm phát hiện sớm những dấu hiệu rủi ro, hành vi vi phạm pháp luật về sở hữu cổ phần và các tồn tại rủi ro trong hoạt động có thể ảnh hưởng đến an toàn hoạt động của tổ chức tín dụng; tăng cường, chủ động phối hợp chặt chẽ với các cổ đông trong quá trình thoái vốn, đặc biệt cổ đông là Tập đoàn, Tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước và người có liên quan có sở hữu cổ phần vượt giới hạn đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật.

Đề án cũng yêu cầu xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém (bao gồm: các ngân hàng; các tổ chức tín dụng phi ngân hàng và các quỹ tín dụng nhân dân). Trong đó tập trung: Phê duyệt phương án cơ cấu lại cụ thể của từng tổ chức tín dụng theo quy định pháp luật; giám sát việc thực hiện các phương án, xử lý theo thẩm quyền/báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Phương án.

Xem xét, quyết định việc sửa đổi, bổ sung phương án cơ cấu lại (nếu cần thiết) trên cơ sở đề xuất của tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật và kết quả thực hiện phương án cơ cấu lại theo lộ trình đề ra.

Triển khai đồng bộ các giải pháp về xử lý các Quỹ tín dụng nhân dân yếu kém tại Đề án “Cơ cấu lại tổng thể hệ thống quỹ tín dụng nhân dân và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045”.

Tăng cường hiệu quả, hiệu lực công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của các tổ chức tín dụng và phòng, chống rửa tiền; tăng cường cảnh báo sớm. Chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng đánh giá, nhận diện, cảnh báo, có phương án chủ động khắc phục, xử lý nghiêm các sai phạm trong hoạt động ngân hàng, đặc biệt là về sở hữu, cấp tín dụng, quản lý vốn vay, chấp hành các quy định về an toàn hoạt động, không để tích tụ thành sai phạm lớn, tác động lan truyền, ảnh hưởng đến an toàn hệ thống.

Phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan tư pháp, chính quyền địa phương trong việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến thu hồi, xử lý nợ xấu, xử lý tài sản bảo đảm, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về pháp lý, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng, phát triển kinh tế.

Ngoài các giải pháp trực tiếp nêu trên, Đề án cũng triển khai các giải pháp hỗ trợ. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Theo dõi, giám sát các tổ chức tín dụng, đặc biệt là đối với các tổ chức tín dụng có mức độ tập trung tín dụng cao hoặc có tốc độ tăng trưởng tín dụng cao, gia tăng nhanh, tỷ lệ nợ xấu cao, dư nợ cấp tín dụng trong những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro có xu hướng gia tăng nhanh, chiếm tỷ trọng lớn... để phát hiện các rủi ro tiềm ẩn, từ đó có các biện pháp cảnh báo, chấn chỉnh, xử lý kịp thời, hạn chế rủi ro tập trung tín dụng theo quy định.

Tăng cường phối hợp giữa công tác giám sát và công tác thanh tra nhằm kịp thời xử lý các tồn tại, hạn chế, phát hiện, cảnh báo sớm các rủi ro tiềm ẩn; tham mưu các biện pháp phù hợp nhằm kiểm soát rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

Chỉ đạo các tổ chức tín dụng tập trung nâng cao năng lực quản trị, quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ, tài chính, ý thức chấp hành nghiêm quy định pháp luật, kỷ cương, kỷ luật trong hoạt động ngân hàng...; tuân thủ các giới hạn an toàn, chất lượng tín dụng, kiểm soát nội bộ, các giao dịch với cổ đông, người có liên quan.

Theo dõi, yêu cầu các tổ chức tín dụng cổ phần có cổ đông sở hữu cổ phần chưa bảo đảm quy định tiếp tục rà soát để thực hiện nghiêm túc các quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng và các văn bản có liên quan đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật.

Đối với các tổ chức tín dụng: Tăng cường kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán nội bộ đối với hoạt động cấp tín dụng, chất lượng tín dụng, mức độ tập trung tín dụng, khách hàng, nhóm khách hàng liên quan, cấp tín dụng các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao, đầu tư trái phiếu doanh nghiệp. 

Lưu ý nợ xấu cao/tăng nhanh, dư nợ tín dụng tập trung lĩnh vực bất động sản, tăng mạnh để đầu tư, kinh doanh chứng khoán. 

Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, tăng cường công tác kiểm tra sử dụng vốn vay, đặc biệt là đối với việc cấp tín dụng thuộc lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro để phát hiện sớm các rủi ro nhằm đảm bảo kiểm soát chất lượng tín dụng cũng như kiểm soát, hạn chế nợ nhóm 2, nợ xấu phát sinh; tập trung tăng cường đẩy mạnh các biện pháp thu hồi, xử lý nợ xấu của ngân hàng.

Rà soát các khoản lãi dự thu lớn, số ngày dự thu dài, tăng mạnh, thoái các khoản lãi dự thu không đúng quy định (nếu có), đảm bảo tuân thủ quy định, lợi nhuận phản ánh đúng thực trạng hoạt động kinh doanh.

Tăng cường năng lực tài chính và khả năng chống chịu; thực hiện đầy đủ, kịp thời các quy định về phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro, định giá, quản lý và xử lý tài sản bảo đảm, bảo đảm phản ánh trung thực chất lượng tín dụng và chủ động nhận diện, ghi nhận rủi ro. 

Đẩy mạnh, đa dạng hóa các biện pháp thu hồi, xử lý nợ xấu, tài sản bảo đảm và các khoản đầu tư kém hiệu quả, nâng cao khả năng thu hồi giá trị tài sản, cải thiện dòng tiền và tỷ lệ bao phủ nợ xấu; tăng cường phối hợp với các cơ quan có liên quan để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nâng cao hiệu quả xử lý nợ xấu.