Các chủ nợ lớn đang rút khỏi trái phiếu Mỹ

Theo dữ liệu Bộ Tài chính Mỹ, lượng trái phiếu kho bạc Mỹ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ đã giảm từ 9.490 tỷ USD trong tháng 2 xuống còn 9.350 tỷ USD trong tháng 3. Riêng Trung Quốc và Nhật Bản – hai chủ nợ lớn nhất của Mỹ – đã giảm tổng cộng gần 90 tỷ USD chỉ trong một tháng. Trung Quốc giảm lượng nắm giữ từ 693,3 tỷ USD xuống còn 652,3 tỷ USD, tương đương giảm hơn 41 tỷ USD.

Trong khi đó, Nhật Bản giảm mạnh hơn với mức 47,7 tỷ USD, còn 1.192 tỷ USD. Đây là một trong những đợt điều chỉnh mạnh nhất của nhóm chủ nợ lớn trong nhiều tháng gần đây. Không chỉ Bắc Kinh và Tokyo, 7 trong 10 chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ, gồm Bỉ, Canada và Pháp, cũng giảm nắm giữ trái phiếu kho bạc trong tháng 3.

Động thái này diễn ra đúng thời điểm chiến sự Mỹ - Israel nhằm vào Iran khiến giá dầu, lạm phát và biến động tài chính toàn cầu tăng mạnh. Theo ông Robin Xing, Kinh tế trưởng phụ trách thị trường Trung Quốc của Morgan Stanley, thị trường đang phải định giá lại toàn bộ kỳ vọng lãi suất của Fed khi lạm phát quay trở lại do giá năng lượng leo thang. Điều này tạo áp lực trực tiếp lên thị trường trái phiếu Mỹ.

Khi lợi suất tăng, giá trị của các trái phiếu cũ giảm xuống, khiến nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu chịu lỗ định giá. Đến cuối tháng 3, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 4,32%, phản ánh tâm lý thận trọng ngày càng lớn với tài sản nợ của Washington.

Một yếu tố khác đang làm suy yếu lực mua trái phiếu Mỹ là cú sốc năng lượng tại Trung Đông. Việc vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn không chỉ đẩy giá dầu tăng mạnh mà còn làm suy giảm dòng USD từ xuất khẩu dầu của nhiều quốc gia trong khu vực. Theo giới phân tích, khi doanh thu dầu giảm trong lúc nhu cầu chi tiêu tăng lên, các quốc gia xuất khẩu năng lượng sẽ có ít nguồn lực hơn để tái đầu tư vào trái phiếu kho bạc Mỹ – vốn từ lâu là nơi hấp thụ lượng petrodollar khổng lồ của thế giới.

Với Trung Quốc, việc giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ còn là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối và giảm phụ thuộc vào tài sản định giá bằng USD. Song song với việc bán bớt trái phiếu Mỹ, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) tiếp tục tăng mạnh dự trữ vàng. Tính đến tháng 4, dự trữ vàng của nước này đã lên 2.322 tấn, đánh dấu tháng thứ 18 liên tiếp mua thêm vàng.

Theo ông Robin Xing, đây là quá trình tái phân bổ tài sản chủ quyền theo hướng giảm phụ thuộc vào một loại tiền tệ hoặc một loại tài sản duy nhất trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng bất ổn.

Dù vậy, giới phân tích cho rằng khả năng Trung Quốc hay các chủ nợ lớn bán tháo trái phiếu Mỹ trên diện rộng vẫn khá thấp. Nguyên nhân là đồng USD vẫn gắn với thị trường tài chính có thanh khoản lớn nhất thế giới, trong khi các lựa chọn thay thế như euro hay yen vẫn chưa đủ sức thay thế hoàn toàn vai trò của tài sản Mỹ.

Tuy nhiên, việc các chủ nợ lớn đồng loạt giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ trong bối cảnh nợ công Washington vượt 100% GDP và chi phí lãi vay tăng mạnh đang cho thấy một thực tế mới: niềm tin tuyệt đối vào tài sản an toàn của Mỹ đang bắt đầu xuất hiện những vết nứt rõ hơn.