Bộ Tài chính họp với EVN, PVN, TKV: Chuẩn bị nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng 10%+

Tăng trưởng GDP hai con số không chỉ là câu chuyện của tín dụng, đầu tư công hay xuất khẩu. Đằng sau mục tiêu đó là một yêu cầu nền tảng hơn: bảo đảm đủ điện, đủ than và đủ nhiên liệu cho nền kinh tế. Đây cũng là lý do Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn vừa chủ trì cuộc họp với ba "đầu tàu" năng lượng gồm EVN, PVN và TKV để rà soát năng lực cung ứng cho giai đoạn tăng tốc 2026-2030.

Theo báo cáo tại cuộc họp ngày 24/6, quy mô giá trị tăng thêm của EVN, PVN và TKV hiện chiếm khoảng 6,04% GDP cả nước. Cục Phát triển Doanh nghiệp Nhà nước cho biết cứ mỗi 1% tăng trưởng của ba tập đoàn này sẽ đóng góp khoảng 0,05 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP quốc gia. Điều đó cho thấy năng lượng không còn là ngành hỗ trợ mà đã trở thành một động lực tăng trưởng trực tiếp.

Trong ba doanh nghiệp, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) đang ghi nhận kết quả nổi bật nhất. Sáu tháng đầu năm 2026, sản lượng khai thác dầu thô trong nước đạt 5,49 triệu tấn, tăng 13,9% so với cùng kỳ. Doanh thu hợp nhất đạt 423,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 62% kế hoạch năm, trong khi lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 45,9 nghìn tỷ đồng, hoàn thành tới 94% kế hoạch năm.

Theo kế hoạch, PVN dự kiến khai thác 10,99 triệu tấn dầu thô trong năm 2026, tăng 10,2% so với năm trước. Để đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của nền kinh tế, doanh thu hợp nhất của tập đoàn cần đạt tối thiểu 731,6 nghìn tỷ đồng. Đây là áp lực không nhỏ trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu vẫn chịu tác động từ xung đột địa chính trị và biến động giá dầu.

Đối với EVN, nhiệm vụ trọng tâm vẫn là bảo đảm đủ điện cho nền kinh tế. Sáu tháng đầu năm, sản lượng điện sản xuất và mua đạt khoảng 163,9 tỷ kWh, doanh thu hợp nhất đạt 352.787 tỷ đồng và lợi nhuận khoảng 4.749 tỷ đồng. Dù kết quả kinh doanh đã cải thiện đáng kể so với giai đoạn khó khăn trước đó, thách thức lớn nhất vẫn nằm ở nửa cuối năm.

Theo kịch bản phụ tải cao, EVN được giao mục tiêu sản xuất và mua 347,1 tỷ kWh điện trong năm 2026, tương ứng doanh thu khoảng 727.400 tỷ đồng, tăng 11,6%. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số, sản lượng điện trong sáu tháng cuối năm phải tăng tới 16,9% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng rất cao, đòi hỏi cả nguồn điện mới lẫn hệ thống truyền tải phải vận hành ổn định.

Trong khi đó, Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) tiếp tục đóng vai trò cung cấp nhiên liệu cho hệ thống điện. Sáu tháng đầu năm, sản lượng than thành phẩm đạt 19,7 triệu tấn, doanh thu hợp nhất đạt 76.885 tỷ đồng và lợi nhuận khoảng 3.060 tỷ đồng. Kế hoạch cả năm đặt mục tiêu doanh thu 151.356 tỷ đồng, tăng khoảng 10% so với năm 2025.

Không chỉ than, TKV còn được giao nhiệm vụ mở rộng khai thác các loại khoáng sản chiến lược như bauxite, đồng, sắt và kẽm. Trong bối cảnh nhiều ngành công nghiệp đang bước vào chu kỳ đầu tư mới, việc bảo đảm nguồn nguyên liệu đầu vào ngày càng trở nên quan trọng đối với năng lực sản xuất của nền kinh tế.

Tại cuộc họp, ba tập đoàn đã đưa ra tổng cộng 20 kiến nghị liên quan đến cơ chế chính sách, nguồn vốn và các dự án trọng điểm. PVN đề xuất các cơ chế tài chính đặc thù, xử lý tồn tại lịch sử và tái cơ cấu các khoản vay. EVN kiến nghị tháo gỡ khó khăn cho các dự án điện, lưới điện và điện hạt nhân Ninh Thuận. Trong khi đó, TKV mong muốn điều chỉnh quy hoạch khoáng sản và cơ chế khai thác vượt công suất để bảo đảm an ninh năng lượng.

Điểm đáng chú ý là phần lớn các kiến nghị đều xoay quanh bài toán vốn. Khi mục tiêu tăng trưởng kinh tế được nâng lên mức hai con số, nhu cầu đầu tư vào điện, than, dầu khí và hạ tầng năng lượng cũng tăng tương ứng. Nếu không tháo gỡ được các nút thắt về cơ chế tài chính, tiến độ đầu tư có thể trở thành điểm nghẽn của tăng trưởng trong những năm tới.

Cuộc họp do Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chủ trì cho thấy một thực tế rõ ràng: tăng trưởng cao không chỉ cần dòng tiền mà còn cần dòng năng lượng. Khi các nhà máy, khu công nghiệp và dự án hạ tầng đồng loạt tăng tốc, khả năng bảo đảm điện, than và nhiên liệu sẽ quyết định mức độ bền vững của mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Việt Nam đang theo đuổi.