Bộ Công Thương đề xuất 3 thay đổi lớn về chính sách dầu khí
Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) do Bộ Công Thương xây dựng tập trung vào ba thay đổi lớn liên quan đến ưu đãi và cơ chế khai thác. Điểm chính là mở rộng phạm vi áp dụng để xử lý các mỏ khó và mỏ cận biên.
Thứ nhất, nới mạnh khung ưu đãi tài chính. Thuế thu nhập doanh nghiệp giảm từ 32% xuống 25% trong diện ưu đãi đặc biệt; thuế xuất khẩu dầu thô từ 10% xuống 5%; trần thu hồi chi phí nâng từ 70% lên 80% sản lượng khai thác mỗi năm. Những điều chỉnh này trực tiếp hạ ngưỡng hiệu quả đầu tư, giúp nhiều dự án chi phí cao có thể đạt điểm hòa vốn sớm hơn, đặc biệt trong bối cảnh chu kỳ khai thác kéo dài 10–15 năm.
Thứ hai, mở rộng diện áp dụng gần như toàn bộ các trường hợp “khó”. Không chỉ mỏ nước sâu, xa bờ, địa chất phức tạp, mà cả các lô đã đấu thầu không có nhà đầu tư, diện tích hoàn trả, lô bị trả lại trước thời hạn, mỏ cận biên không đạt hiệu quả tối thiểu, thậm chí dầu khí phi truyền thống đều được đưa vào diện ưu đãi. Thay đổi này cho thấy cách tiếp cận dịch chuyển rõ rệt: từ chọn lọc một nhóm hẹp sang tìm cách đưa phần tài nguyên bị “treo” trở lại chu kỳ khai thác.
Thứ ba, bổ sung cơ chế kỹ thuật để kéo dài và tận thu trữ lượng. Các dự án áp dụng công nghệ nâng cao hệ số thu hồi được phép tăng thêm tối đa 10% mức thu hồi chi phí và gia hạn hợp đồng không quá 5 năm. Với các mỏ cận biên, sau khi thực hiện thuế tài nguyên, sản lượng được ưu tiên cho thu hồi chi phí trước khi phân chia lợi nhuận. Những điều chỉnh này nhằm giữ mỏ tiếp tục vận hành thay vì đóng sớm khi hiệu quả suy giảm.
Ba thay đổi này tạo ra một tác động chung: mở rộng biên kinh tế của ngành dầu khí, giúp nhiều mỏ trước đây không đạt ngưỡng hiệu quả có thể được khai thác. Trong ngắn hạn, chính sách giúp duy trì và có thể gia tăng sản lượng từ các khu vực khó. Trong trung hạn, nếu triển khai đúng đối tượng, đây là cách tận dụng phần tài nguyên còn lại khi các mỏ dễ khai thác ngày càng cạn dần.
Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khâu lựa chọn và thực thi. Nếu các ưu đãi được áp dụng đúng vào các mỏ thực sự cận biên, chính sách sẽ phát huy tác dụng. Ngược lại, nếu mở rộng thiếu chọn lọc, phần nới chính sách có thể không chuyển hóa tương xứng thành sản lượng.
Điểm cốt lõi của lần sửa đổi này, vì vậy, có thể gói gọn: nới điều kiện – mở đối tượng – kéo dài khai thác. Tác động đến đâu sẽ phụ thuộc vào việc ba thay đổi này có đi đúng địa chỉ hay không.
Mạnh Huyền
