Big Tech đổ tỷ USD, Việt Nam hút mạnh FDI bán dẫn và AI
Hàng loạt tập đoàn công nghệ lớn như Intel, Samsung, NVIDIA, Foxconn hay Qualcomm đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam, đưa bán dẫn, AI và công nghệ cao trở thành “đường đua” FDI mới của nền kinh tế.
Theo Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính, dòng vốn ngoại hiện không còn chỉ tìm nơi có nhân công rẻ. Cuộc chơi mới là ai giữ được chuỗi cung ứng công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, sản xuất chip, AI và các ngành công nghiệp chiến lược. Đây cũng là lý do hàng loạt tập đoàn lớn như Intel, Samsung, Foxconn, Amkor, NVIDIA hay Qualcomm liên tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam.
Sự dịch chuyển này đang kéo Việt Nam lên vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Chỉ tính từ đầu năm đến giữa tháng 11/2025, nhóm điện tử, điện thoại, máy móc và linh kiện đã mang về gần 200 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, chiếm khoảng 49% tổng xuất khẩu cả nước – tỷ trọng cho thấy nền kinh tế Việt Nam đang phụ thuộc ngày càng lớn vào xuất khẩu công nghệ cao.
Không còn chỉ là trung tâm lắp ráp giá rẻ, Việt Nam đang trở thành mắt xích mới trong chuỗi cung ứng bán dẫn và AI toàn cầu. Các dự án FDI công nghệ cao không chỉ kéo tăng xuất khẩu mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa về công nghệ, logistics, dữ liệu và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ.
Để đón “FDI thế hệ mới”, Việt Nam cũng đang thay đổi mạnh về chính sách. Sau Nghị quyết 50-NQ/TW năm 2019 – văn bản đầu tiên đặt trọng tâm vào chất lượng FDI thay vì số lượng – Chính phủ tiếp tục sửa Luật Công nghệ cao với hàng loạt ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng và quỹ hỗ trợ đầu tư cho các ngành công nghệ chiến lược.
Hiện khu vực FDI đóng góp hơn 20% GDP, khoảng 15-18% tổng vốn đầu tư xã hội, 25-28% tổng thu ngân sách và hơn 70% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Giai đoạn 2021-2025, vốn FDI thực hiện đạt hơn 158 tỷ USD, vượt xa mục tiêu 100-150 tỷ USD đặt ra trước đó.
Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh FDI hiện nay không còn là “ai thu hút được nhiều vốn hơn”, mà là “ai giữ được dòng vốn chất lượng hơn”. Trong cuộc đua mới, các quốc gia phải cạnh tranh bằng thể chế, năng lực công nghệ, chuyển đổi xanh và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Với vị thế ngày càng rõ trong chuỗi cung ứng điện tử, bán dẫn và AI, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn nhất nhiều thập kỷ qua để chuyển mình từ “công xưởng giá rẻ” thành trung tâm sản xuất công nghệ cao của khu vực.
Mạnh Huyền
