Big Tech đang vay tiền của cả thế giới để xây AI

Từ đầu năm 2026 đến nay, Alphabet liên tiếp lập các kỷ lục phát hành trên nhiều thị trường vốn quốc tế. Chỉ riêng thương vụ ngày 15/5, công ty đã huy động 576,5 tỷ yen Nhật, trở thành một trong những đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp bằng đồng yen lớn nhất từ trước tới nay. Trước đó, Alphabet cũng huy động 5,5 tỷ bảng Anh, 3,1 tỷ franc Thụy Sĩ, 9 tỷ euro và 8,5 tỷ đôla Canada.

Amazon cũng không đứng ngoài làn sóng này. Tháng 3 vừa qua, tập đoàn thương mại điện tử và điện toán đám mây lớn nhất thế giới huy động 14,5 tỷ euro thông qua 8 đợt phát hành trái phiếu, theo dữ liệu của LSEG. Đây là thương vụ phát hành trái phiếu doanh nghiệp bằng euro lớn nhất lịch sử.

Những con số trên cho thấy một thực tế mới đang hình thành: AI không còn là cuộc chơi của phần mềm hay thuật toán. Cuộc đua hiện nay là cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu, mua chip xử lý, mở rộng hạ tầng điện toán và năng lượng. Tất cả đều đòi hỏi lượng vốn khổng lồ.

Theo Bank of America, tỷ trọng trái phiếu phát hành ngoài USD của các hyperscaler đã tăng gấp đôi trong năm nay, từ khoảng 15% lên 30% tổng lượng vốn huy động. Xu hướng này phản ánh chiến lược đa dạng hóa nguồn vốn của các tập đoàn công nghệ, đồng thời tận dụng mặt bằng lãi suất hấp dẫn hơn tại châu Âu và nhiều thị trường quốc tế.

Sức nóng của AI hiện đã lan sang cả thị trường nợ toàn cầu. Alphabet và Amazon góp phần đưa tổng lượng trái phiếu do các doanh nghiệp phi tài chính Mỹ phát hành tại châu Âu vượt 60 tỷ euro từ đầu năm đến nay, thiết lập mức cao kỷ lục mới.

Ông Giulio Baratta, Đồng Giám đốc tài chính cấp đầu tư tại BNP Paribas, nhận định rằng nếu tốc độ hiện tại tiếp tục được duy trì trong 12 tháng tới, một số công ty công nghệ có thể trở thành những nhà phát hành trái phiếu lớn nhất thế giới ở mọi đồng tiền.

Dự báo của Morgan Stanley cũng cho thấy quy mô cơn khát vốn này chưa dừng lại. Ngân hàng đầu tư Mỹ ước tính các hyperscaler có thể phát hành khoảng 50 tỷ euro trái phiếu trong năm nay. Nếu kịch bản này xảy ra, Mỹ sẽ vượt Pháp để trở thành nguồn phát hành trái phiếu doanh nghiệp lớn nhất thị trường eurozone.

Theo ông John Servidea, Đồng Giám đốc toàn cầu mảng tài chính cấp đầu tư tại JPMorgan, các thị trường như euro đã phát triển đủ sâu để đáp ứng nhu cầu huy động vốn quy mô rất lớn từ các tập đoàn công nghệ. Việc vay vốn ở nhiều khu vực khác nhau cũng giúp doanh nghiệp giảm áp lực phải liên tục quay lại thị trường trái phiếu Mỹ.

Điều đáng chú ý là câu chuyện AI giờ đây không còn thu hút riêng nhà đầu tư cổ phiếu. Ông Nicolas Forest, Giám đốc đầu tư của Candriam, cho biết công ty đang mua trái phiếu euro do các hyperscaler phát hành nhằm gia tăng tỷ trọng đầu tư vào chủ đề AI.

Điều này đồng nghĩa với việc AI đang mở rộng ảnh hưởng từ thị trường chứng khoán sang thị trường tín dụng. Nhà đầu tư không chỉ mua cổ phiếu Nvidia, Microsoft hay Alphabet để đặt cược vào AI, mà còn có thể tham gia thông qua trái phiếu do các tập đoàn này phát hành.

Tác động của xu hướng này đã xuất hiện rất rõ. Chỉ sau một đợt phát hành, Alphabet đã trở thành bên vay nợ lớn thứ tư trong chỉ số trái phiếu doanh nghiệp bằng bảng Anh của ICE BofA và đứng thứ sáu trên thị trường franc Thụy Sĩ.

Tuy nhiên, khi AI ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động huy động vốn toàn cầu, rủi ro cũng bắt đầu tích tụ. Nếu làn sóng đầu tư AI tiếp tục bùng nổ, thị trường trái phiếu sẽ được hưởng lợi từ nhu cầu vốn khổng lồ của Big Tech. Ngược lại, nếu kỳ vọng AI suy giảm hoặc các khoản đầu tư không tạo ra hiệu quả như dự kiến, tác động sẽ không chỉ dừng lại ở nhóm cổ phiếu công nghệ.

Ông David Zahn, Giám đốc đầu tư trái phiếu châu Âu tại Franklin Templeton, cảnh báo rằng bất kỳ cú sốc nào liên quan đến AI cũng có thể tạo ra biến động lớn hơn cho các thị trường trái phiếu trong tương lai.

Sau nhiều năm dẫn dắt cơn sốt trên thị trường chứng khoán, AI đang bắt đầu tái định hình cả thị trường nợ toàn cầu. Và lần này, nhiên liệu cho cuộc đua không còn là những dòng mã lệnh, mà là hàng trăm tỷ USD vốn vay đang chảy vào các trung tâm dữ liệu trên khắp thế giới.