Biên lợi nhuận trở lại vùng cao, Hòa Phát (HPG) hướng tới năm 2027 với những kỳ vọng và áp lực mới
Biên lãi gộp cao nhất hơn 4 năm, động lực từ Dung Quất 2
Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) đang ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về hiệu quả kinh doanh trong năm 2026. Theo báo cáo tài chính hợp nhất, kết thúc 9 tháng đầu năm, doanh nghiệp đạt doanh thu thuần 170.274 tỷ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 23.746 tỷ đồng, tăng 104% và vượt khoảng 8% kế hoạch cả năm.

Riêng quý III/2026, Hòa Phát ghi nhận doanh thu thuần 62.214 tỷ đồng, tăng gần 71% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận gộp đạt 11.922 tỷ đồng, tăng gần 96%, trong khi lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 8.265 tỷ đồng, gấp hơn hai lần cùng kỳ.
Không chỉ tăng trưởng về quy mô, khả năng sinh lời của tập đoàn cũng có sự cải thiện. Biên lợi nhuận gộp trong quý III đạt 19,2%, nhỉnh hơn mức 19% của quý liền trước và cao hơn khoảng 2,5 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025. Đây là quý thứ hai liên tiếp Hòa Phát duy trì biên lãi gộp quanh ngưỡng 19%, đồng thời là mức cao nhất kể từ quý I/2022.
Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận gộp của doanh nghiệp đạt 30.775 tỷ đồng, tăng 70% so với cùng kỳ. Biên lãi gộp theo đó cải thiện từ 16,5% lên 18,1%, phản ánh mức tăng của lợi nhuận gộp nhanh hơn tốc độ tăng doanh thu.
Để thấy rõ sự thay đổi trong khả năng sinh lời của Hòa Phát, có thể nhìn lại chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp trong những năm gần đây.
Năm 2021 từng đánh dấu giai đoạn kinh doanh thuận lợi nhất của Hòa Phát khi thị trường thép thế giới bước vào chu kỳ tăng giá. Doanh thu thuần cả năm đạt gần 149.680 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế lập kỷ lục 34.521 tỷ đồng. Đặc biệt, lợi nhuận gộp vượt 41.100 tỷ đồng, tương ứng biên lãi gộp 27,5%.
Tuy nhiên, đà tăng không kéo dài. Bước sang năm 2022, thị trường thép đảo chiều khiến biên lãi gộp của tập đoàn giảm xuống còn 11,9%, thậm chí chuyển sang âm 3,4% trong quý cuối năm. Tình hình chưa cải thiện đáng kể trong năm 2023 khi chỉ tiêu này ở mức 10,9%.
Phải đến những năm tiếp theo, khả năng sinh lời của Hòa Phát mới dần phục hồi. Biên lãi gộp cả năm 2025 tăng lên 15,7% trước khi tiếp tục cải thiện trong năm 2026, lần lượt đạt 15,8% ở quý I, 19% ở quý II và 19,2% trong quý III.
Một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sự thay đổi này là việc Khu liên hợp gang thép Dung Quất 2 gia tăng sản lượng, đặc biệt đối với thép cuộn cán nóng (HRC).
Theo báo cáo của Chứng khoán ACB (ACBS), Dung Quất 2 đã vận hành trên 100% công suất thiết kế trong quý III/2026. Sản lượng gia tăng giúp doanh nghiệp phân bổ chi phí cố định trên khối lượng sản phẩm lớn hơn, qua đó cải thiện hiệu quả sản xuất.
Bên cạnh yếu tố công suất, cơ cấu sản phẩm cũng góp phần nâng khả năng sinh lời của Hòa Phát. Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) ước tính doanh thu bình quân trên mỗi tấn thép trong quý III tăng khoảng 11% so với cùng kỳ, trong khi giá vốn bình quân tăng khoảng 8%. Chênh lệch này chủ yếu đến từ việc HRC chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng sản lượng tiêu thụ.
Diễn biến giá bán cũng có những tác động nhất định. Theo ACBS, giá thép xây dựng bình quân trong quý III ở khoảng 14,6 triệu đồng/tấn, tăng 7% so với cùng kỳ. Trong khi đó, giá HRC bình quân tại Việt Nam ở mức 520 USD/tấn, tăng 5% so với cùng kỳ nhưng giảm 7% so với quý trước.
Ngoài ra, lợi nhuận của Hòa Phát còn được hỗ trợ bởi độ trễ ghi nhận chi phí nguyên liệu. Việc sử dụng lượng nguyên liệu được mua từ các kỳ trước với mức giá thấp hơn giúp doanh nghiệp hạn chế phần nào áp lực lên giá vốn. ACBS cho biết giá than cốc bình quân quý II/2026 thấp hơn quý III khoảng 15,9%.
Dù vậy, lợi thế này không mang tính dài hạn. Khi nguồn nguyên liệu tồn kho giá thấp dần được sử dụng hết, chi phí sản xuất có thể chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ mặt bằng giá nguyên liệu mới. Điều này đồng nghĩa khả năng duy trì biên lãi gộp quanh mức 19% trong các quý tiếp theo sẽ phụ thuộc vào giá bán, cơ cấu tiêu thụ và hiệu suất vận hành thực tế.
Từ Dung Quất 2 đến nhà máy thép ray, Hòa Phát chuẩn bị gì cho năm 2027?
Trong khi Dung Quất 2 đang đóng góp vào tăng trưởng sản lượng và cải thiện lợi nhuận, Hòa Phát tiếp tục mở rộng danh mục sản phẩm với dự án Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất.
Theo thông tin được doanh nghiệp công bố ngày 12/11/2026, dự án đã hoàn thành gần 80% tiến độ, dự kiến cho ra sản phẩm ray đường sắt cao tốc đầu tiên trong quý I/2027.
Nhà máy có công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, sử dụng dây chuyền công nghệ từ Tập đoàn SMS (Đức), hướng tới sản xuất các loại thép ray và thép đặc chủng phục vụ lĩnh vực đường sắt. Đây là một phần trong định hướng mở rộng hoạt động của Hòa Phát sang những sản phẩm thép có giá trị gia tăng cao, bên cạnh các dòng sản phẩm chủ lực như thép xây dựng và HRC.
Không dừng ở sản phẩm ray, Hòa Phát còn định hướng tham gia cung ứng các vật liệu và cấu kiện phục vụ hạ tầng đường sắt, gồm thép hình, thép dự ứng lực, ống thép cùng một số sản phẩm cơ khí chuyên dụng.
Tại hội thảo trong khuôn khổ Rail & Cons 2026 ngày 12/11, đại diện Công ty CP Ray và Thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất cũng đề cập việc phát triển năng lực sản xuất trong nước đối với các sản phẩm đường sắt, từ làm chủ chất lượng, quy trình sản xuất đến tiếp nhận và phát triển công nghệ.
Tuy nhiên, việc có sản phẩm đầu tiên trong quý I/2027 chưa đồng nghĩa nhà máy sẽ ngay lập tức đóng góp đáng kể vào kết quả kinh doanh. Khả năng tạo doanh thu và lợi nhuận còn phụ thuộc vào tiến độ vận hành thương mại, sản lượng tiêu thụ cũng như nhu cầu từ các dự án đường sắt trong thời gian tới.
Ở hoạt động kinh doanh hiện hữu, triển vọng tăng trưởng của Hòa Phát vẫn chủ yếu gắn với việc gia tăng sản lượng tại Dung Quất 2 và diễn biến thị trường thép.
ACBS dự báo lợi nhuận sau thuế của Hòa Phát năm 2026 có thể đạt 28.338 tỷ đồng, tăng 83% so với năm trước. Sang năm 2027, chỉ tiêu này được dự báo tăng thêm 19%, lên 33.847 tỷ đồng. Những kỳ vọng trên dựa vào việc Dung Quất 2 vận hành toàn bộ công suất, nhu cầu thép được hỗ trợ bởi đầu tư công và tác động từ các biện pháp phòng vệ thương mại đối với HRC nhập khẩu.
Trong khi đó, VNDIRECT đưa ra dự báo lợi nhuận sau thuế cốt lõi năm 2026 của Hòa Phát ở mức 27.527 tỷ đồng, tăng 78% so với năm trước. Công ty chứng khoán này kỳ vọng lợi nhuận cốt lõi tiếp tục tăng 15% trong năm 2027 và 23% vào năm 2028, nhờ sản lượng mở rộng và khả năng giá than luyện cốc hạ nhiệt từ giữa năm 2027.
Dù triển vọng lợi nhuận được đánh giá tích cực, Hòa Phát vẫn đối mặt với áp lực gia tăng chi phí tài chính, đặc biệt khi các dự án đầu tư lớn chuyển sang giai đoạn vận hành.
Trong quý III/2026, chi phí tài chính của tập đoàn ghi nhận 2.135 tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ. Riêng chi phí lãi vay ở mức 1.774 tỷ đồng, tăng 118%. Lũy kế 9 tháng, chi phí lãi vay lên tới 4.627 tỷ đồng, tăng khoảng 146% so với cùng kỳ năm trước.
Một phần nguyên nhân đến từ việc Hòa Phát ngừng vốn hóa lãi vay đối với giai đoạn 2 của dự án Dung Quất 2 sau khi dự án đi vào hoạt động. Cùng với đó, dư nợ vay và lãi suất vay bình quân gia tăng cũng tạo thêm áp lực lên chi phí tài chính.
Vương Anh















