Bạc thỏi trước ngưỡng “lên sàn”: thị trường cần một cơ chế giá mới
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương vừa phối hợp với Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) và các doanh nghiệp, ngân hàng liên quan vừa tổ chức cuộc họp thảo luận phương án niêm yết và vận hành giao dịch mặt hàng bạc thỏi.
Theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, nhu cầu giao dịch bạc thời gian qua tăng mạnh trong bối cảnh giá biến động lớn và khó dự báo. Trên thị trường quốc tế, giá bạc từng chạm gần 108,6 USD/ounce, trong khi tại Việt Nam, bạc thỏi có thời điểm vượt 111 triệu đồng/kg, mức phản ánh sự quan tâm ngày càng rõ từ nhà đầu tư cá nhân.
Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở mức giá, mà ở cách thị trường vận hành. Hiện nay, giao dịch bạc tại Việt Nam chủ yếu diễn ra dưới hình thức mua bán vật chất, thông qua thỏa thuận trực tiếp giữa các bên. Cơ chế này khiến thị trường thiếu một điểm tham chiếu chung về giá, thiếu chuẩn hóa về chất lượng và thông tin, đồng thời không có công cụ phòng ngừa rủi ro, yếu tố ngày càng quan trọng khi biến động giá gia tăng.
Trong bối cảnh đó, đề xuất niêm yết bạc trên MXV được đặt ra như một giải pháp để “tổ chức lại” thị trường. Khi giao dịch được đưa lên sàn, giá bạc sẽ được hình thành theo cơ chế tập trung, minh bạch hơn; các công cụ tài chính như hợp đồng kỳ hạn có thể giúp nhà đầu tư phòng ngừa rủi ro; và toàn bộ chuỗi giao nhận từ lưu ký, thanh toán đến tiêu chuẩn hàng hóa được chuẩn hóa theo một hệ quy chiếu thống nhất.
Lộ trình triển khai được chia làm hai bước. Giai đoạn đầu, bạc thỏi sẽ được niêm yết và giao dịch trong nước, chủ yếu dưới hình thức vật chất. Khi thị trường vận hành ổn định, sẽ tiến tới liên thông với các sở giao dịch hàng hóa khu vực và quốc tế bước đi có thể đưa thị trường bạc Việt Nam tiến gần hơn với thông lệ toàn cầu.
Dù vậy, cơ quan quản lý nhấn mạnh đây không phải là một quyết định có thể thực hiện nhanh. Những yếu tố như nguồn cung hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu, năng lực lưu ký, kiểm soát đầu cơ và an toàn hệ thống đều cần được đánh giá kỹ lưỡng. Việc thiết lập các cơ chế như giới hạn vị thế giao dịch hay kiểm soát rủi ro sẽ đóng vai trò then chốt trong việc tránh những biến động cực đoan.
Ở góc độ thị trường, việc “lên sàn” của bạc, nếu thành hiện thực, sẽ đánh dấu một bước chuyển quan trọng: từ một thị trường giao dịch mang tính tự phát sang một thị trường có cấu trúc. Khi đó, câu chuyện không còn chỉ là mua bán một kim loại quý, mà là hình thành một hệ sinh thái giao dịch, nơi giá cả, rủi ro và dòng tiền được định hình theo chuẩn mực rõ ràng hơn.
Nguyễn Huyền
