3 tháng xung đột Trung Đông đã làm thay đổi thị trường tài chính toàn cầu ra sao?

Tác động rõ nhất nằm ở thị trường năng lượng. Sau 3 tháng chiến sự, giá dầu vẫn duy trì trên vùng 100 USD/thùng, có thời điểm tăng gần gấp đôi so với trước xung đột. Dù các nền kinh tế lớn đã xả hơn 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược để hạ nhiệt thị trường, áp lực nguồn cung toàn cầu vẫn chưa thực sự biến mất.

Câu chuyện lớn nhất không chỉ là giá dầu tăng, mà là việc thị trường bắt đầu định giá lại rủi ro địa chính trị đối với hệ thống năng lượng toàn cầu, đặc biệt khi eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới – liên tục nằm trong trạng thái bất ổn. Hệ quả là lạm phát quay trở lại nhanh hơn dự kiến ở nhiều nền kinh tế.

Tại châu Âu, hoạt động kinh tế đã giảm tốc mạnh trong tháng 5 khi chi phí năng lượng leo thang tiếp tục bào mòn sức cầu và biên lợi nhuận doanh nghiệp. Ngay cả Mỹ, nền kinh tế ít phụ thuộc dầu nhập khẩu hơn nhờ tự chủ năng lượng, cũng không tránh khỏi áp lực. Giá xăng tại Mỹ đã lên mức cao nhất 4 năm, kéo lạm phát tăng mạnh và khiến thị trường bắt đầu nghi ngờ khả năng Fed sớm hạ lãi suất như kỳ vọng trước đó.

Đây mới là thay đổi quan trọng nhất của thị trường sau 3 tháng chiến sự: kỳ vọng về chu kỳ tiền tệ toàn cầu đang bị đảo ngược. Nếu trước đây nhà đầu tư đặt cược vào kịch bản giảm lãi suất, thì hiện nay thị trường bắt đầu lo ngại các ngân hàng trung ương sẽ phải duy trì chính sách tiền tệ cứng rắn lâu hơn do áp lực năng lượng và lạm phát quay trở lại.

Trên thị trường tiền tệ, đồng USD tiếp tục là tài sản hưởng lợi lớn nhất. Không chỉ nhờ vai trò trú ẩn an toàn, USD còn được hỗ trợ bởi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và vị thế của Mỹ như một quốc gia xuất khẩu năng lượng.

Trong khi đó, nhiều đồng tiền châu Á chịu áp lực rất lớn do phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu. Đồng rupee của Ấn Độ, rupiah Indonesia hay peso Philippines đều rơi xuống mức thấp kỷ lục so với USD. Ngay cả đồng yên Nhật cũng nhiều lần xuyên thủng vùng nhạy cảm 160 JPY/USD, buộc Tokyo phải can thiệp thị trường.

Điều này cho thấy chiến sự tại Trung Đông đang tạo ra sự phân hóa rất lớn giữa các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng và những quốc gia có lợi thế về tài nguyên hoặc dòng vốn trú ẩn.

Tuy nhiên, nghịch lý lớn nhất của thị trường toàn cầu hiện nay nằm ở chứng khoán. Bất chấp giá dầu cao, lạm phát tăng và rủi ro địa chính trị kéo dài, chứng khoán Mỹ vẫn liên tục lập đỉnh mới, trong khi nhiều thị trường lớn khác cũng duy trì trạng thái khá ổn định.

Nguyên nhân nằm ở làn sóng AI đang tạo ra một “siêu narrative” mới đủ mạnh để lấn át phần lớn lo ngại vĩ mô ngắn hạn. Dòng tiền toàn cầu tiếp tục đổ mạnh vào nhóm công nghệ, bán dẫn và AI với kỳ vọng đây sẽ là chu kỳ tăng trưởng lớn tiếp theo của kinh tế thế giới.

Các hãng chip như SK Hynix, Samsung Electronics hay Micron Technology đều hưởng lợi mạnh nhờ nhu cầu AI bùng nổ. Điều này giúp nhóm công nghệ trở thành “lá chắn” giữ tâm lý thị trường toàn cầu ổn định bất chấp bất ổn địa chính trị.

Dù vậy, không phải lĩnh vực nào cũng đứng vững. Các nhóm ngành phụ thuộc tiêu dùng và di chuyển toàn cầu như hàng không hay hàng xa xỉ đang chịu áp lực rõ rệt do chi phí năng lượng tăng và lo ngại lạm phát kéo giảm sức mua.

Theo giới phân tích, thị trường hiện đang vận hành trên một trạng thái khá mong manh: một bên là rủi ro dầu mỏ, lạm phát và địa chính trị; bên còn lại là niềm tin rất lớn vào AI và tăng trưởng công nghệ. Điều đó cũng đồng nghĩa nếu xung đột tiếp tục kéo dài hoặc giá dầu tăng sốc trở lại, trạng thái cân bằng hiện nay của thị trường toàn cầu có thể nhanh chóng bị phá vỡ.