VPBank huy động 730 triệu USD từ IFC và loạt định chế tài chính quốc tế

Ngày 10/11, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank, mã chứng khoán: VPB) công bố khoản vay hợp vốn quốc tế trị giá 730 triệu USD, tương đương gần 19.000 tỷ đồng, do Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) và Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) đồng thu xếp.

Khoản vay có các kỳ hạn 3 năm, 5 năm và 7 năm, với nguồn vốn được giải ngân thành nhiều đợt trong năm 2026. Đây là một trong những thương vụ huy động vốn quốc tế đáng chú ý của VPBank, nối tiếp chuỗi giao dịch quy mô hàng tỷ USD được ngân hàng thực hiện trong hai năm gần đây.

Đáng chú ý, trước thời điểm thương vụ được công bố, hồ sơ dự án số 52109 mang tên VPB SrLoan2026 trên hệ thống thông tin của IFC đã đề cập phương án thu xếp gói tài trợ có quy mô tối đa 830 triệu USD cho VPBank. Hồ sơ được công bố lần đầu ngày 10/2/2026 và cập nhật gần nhất ngày 4/7/2026.

Theo tài liệu này, IFC dự kiến trực tiếp cung cấp tối đa 150 triệu USD, bao gồm khoản vay 100 triệu USD kỳ hạn 5 năm và 50 triệu USD kỳ hạn 7 năm. Phần còn lại, tối đa 680 triệu USD, dự kiến được huy động từ các nhà đầu tư quốc tế.

Với vai trò tổ chức thu xếp chính được ủy quyền kiêm quản lý sổ phân phối vốn (Mandated Lead Arranger and Bookrunner - MLAB), IFC không chỉ trực tiếp tham gia cấp tín dụng mà còn chịu trách nhiệm kết nối các định chế tài chính quốc tế tham gia khoản vay.

Tính trên quy mô tối đa 830 triệu USD trong hồ sơ đề xuất, vốn trực tiếp của IFC chiếm khoảng 18,1%, trong khi phần vốn dự kiến huy động từ các tổ chức khác chiếm 81,9%.

Hồ sơ IFC ghi nhận dự án được phê duyệt ngày 27/3, ký kết ngày 20/5 và có ngày đầu tư 29/6/2026. Các thông tin về kỳ hạn, mục đích sử dụng vốn và tiến độ triển khai có nhiều điểm tương đồng với thương vụ 730 triệu USD VPBank công bố ngày 10/11. Tuy nhiên, cần phân biệt quy mô tối đa 830 triệu USD trong hồ sơ đề xuất với khoản vay 730 triệu USD được ngân hàng công bố chính thức.

Khoản vay 730 triệu USD quy tụ nhiều định chế tài chính quốc tế

Theo thông tin từ VPBank, thương vụ có sự tham gia của nhiều nhóm tổ chức, gồm các định chế tài chính phát triển, ngân hàng xuất nhập khẩu và ngân hàng thương mại quốc tế.

Trong nhóm tài chính phát triển có DEG của Đức, Proparco của Pháp và Norfund của Na Uy. Các tổ chức còn lại gồm China Eximbank, Korea Eximbank, SMBC, ICBC, Shinhan Bank, Woori Bank cùng một số định chế tài chính khác.

IFC và SMBC cùng đảm nhiệm vai trò điều phối, thu xếp khoản vay. Trong đó, SMBC là cổ đông chiến lược nắm giữ 15% vốn điều lệ VPBank từ năm 2023, đồng thời tham gia nhiều thương vụ huy động vốn quốc tế của ngân hàng.

Đại diện IFC cho biết đây là lần đầu tổ chức này cấp khoản vay có kỳ hạn 7 năm cho một ngân hàng Việt Nam.

Về mục đích sử dụng, VPBank cho biết nguồn vốn sẽ được dành để hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), đặc biệt là doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ hoặc lãnh đạo và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Các khoản tài trợ hướng đến nhu cầu vốn lưu động, đầu tư nâng cao năng lực sản xuất và mở rộng hoạt động kinh doanh.

Định hướng này cũng được đề cập trong hồ sơ dự án số 52109 của IFC. Ngoài hoạt động cấp vốn, tổ chức này còn xây dựng chương trình tư vấn về tài chính nông nghiệp, tập trung vào tài trợ chuỗi cung ứng và các mô hình nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thương vụ 730 triệu USD tiếp nối chuỗi huy động vốn quốc tế quy mô lớn của VPBank trong giai đoạn 2025-2026.

Tháng 6/2026, ngân hàng ký kết khoản vay hợp vốn liên kết mục tiêu phát triển bền vững trị giá 1,44 tỷ USD với 15 định chế tài chính quốc tế. Trước đó, trong năm 2025, VPBank huy động tổng cộng 2,36 tỷ USD vốn quốc tế, với những giao dịch đáng chú ý gồm khoản vay hợp vốn 1,56 tỷ USD và đợt phát hành trái phiếu bền vững quốc tế trị giá 300 triệu USD.

Vay nước ngoài tăng, NIM của VPBank vẫn chịu sức ép

Hoạt động huy động vốn quốc tế diễn ra cùng quá trình mở rộng tín dụng và nhu cầu cân đối kỳ hạn nguồn vốn của VPBank.

Theo báo cáo ngày 2/10/2026 của SSI Research, quy mô vay nước ngoài của ngân hàng tăng khoảng 38.000 tỷ đồng trong quý II, lên 151.000 tỷ đồng. Cùng kỳ, nguồn vốn từ phát hành chứng chỉ tiền gửi tăng khoảng 30.000 tỷ đồng, đạt 169.000 tỷ đồng.

SSI Research cho biết việc bổ sung các khoản vay quốc tế dài hạn góp phần đưa tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn của VPBank giảm từ 28% xuống 22% vào cuối tháng 6/2026.

Trong khi đó, tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) theo quy định tại ngân hàng mẹ đạt 84,5%, tiệm cận giới hạn 85%. Theo đơn vị phân tích, việc tăng cường huy động vốn nước ngoài giúp VPBank kéo dài kỳ hạn nguồn vốn, trong khi khả năng mở rộng tiền gửi vẫn là yếu tố quan trọng đối với dư địa tăng trưởng tín dụng.

Theo số liệu KAFI Research tổng hợp, VPBank đã huy động khoảng 2 tỷ USD vốn quốc tế trung và dài hạn trong 9 tháng đầu năm 2026. Cùng giai đoạn, tổng huy động vốn tăng 34,2% so với đầu năm, cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng 28,4%.

Tuy nhiên, mở rộng nguồn vốn không đồng nghĩa với việc chi phí vốn giảm tương ứng. Báo cáo ngày 30/9 của VNDirect Research lưu ý áp lực chi phí vốn khi tín dụng tăng trưởng cao và lãi suất tiền gửi trải qua những đợt điều chỉnh tăng.

Biên lãi thuần (NIM) cũng là chỉ tiêu cần theo dõi. Theo KAFI Research, NIM của VPBank trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt 5,07%, giảm 33 điểm cơ bản so với mức 5,4% cùng kỳ năm trước. Chi phí vốn gia tăng cùng áp lực lên lợi suất tài sản sinh lời được xác định là những yếu tố ảnh hưởng đến chỉ tiêu này.

Đối với các khoản vay bằng USD, chi phí huy động thực tế còn phụ thuộc vào chi phí hoán đổi ngoại tệ khi ngân hàng chuyển đổi nguồn vốn sang VND để phục vụ hoạt động tín dụng trong nước. KAFI Research đề cập khả năng giảm áp lực chi phí hoán đổi trong điều kiện chênh lệch lãi suất và thị trường hoán đổi có diễn biến thuận lợi hơn.

Như vậy, các khoản vay quốc tế đang giúp VPBank đa dạng hóa nguồn tài trợ và kéo dài kỳ hạn huy động. Tuy nhiên, hiệu quả của chiến lược này không chỉ nằm ở quy mô vốn huy động mà còn phụ thuộc vào chi phí vốn sau chuyển đổi ngoại tệ, khả năng phân bổ vốn và hiệu quả sinh lời của tài sản.