Từng lỡ thương vụ hơn 20.800 tỷ đồng, Becamex chuẩn bị cho cuộc đại tái cơ cấu cổ đông?

Kết quả kinh doanh những tháng đầu năm 2026 cho thấy Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp - CTCP (mã chứng khoán: BCM) đang đối mặt với không ít thách thức. Quý I/2026, doanh thu thuần của doanh nghiệp đạt 1.105 tỷ đồng, giảm 40% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 280 tỷ đồng, giảm 22% và là mức thấp nhất trong 8 quý trở lại đây kể từ quý II/2024.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự suy giảm của mảng bất động sản - lĩnh vực kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp. Doanh thu từ hoạt động này đạt khoảng 754 tỷ đồng, thấp hơn 47% so với cùng kỳ. Trong khi đó, doanh thu tài chính cũng giảm 38%, còn khoảng 344 tỷ đồng.

Năm 2026, Becamex đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất 10.230 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 3.883 tỷ đồng, lần lượt tăng khoảng 4% và 10% so với kết quả thực hiện năm 2025. Sau quý đầu năm, doanh nghiệp mới hoàn thành khoảng 12% kế hoạch doanh thu và gần 7% mục tiêu lợi nhuận cả năm.

Chưa đáp ứng điều kiện công ty đại chúng

Becamex mới đây đã công bố thông tin bất thường liên quan đến việc chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện của công ty đại chúng theo quy định hiện hành.

Theo danh sách cổ đông chốt quyền tham dự ĐHCĐ thường niên năm 2026 tại ngày đăng ký cuối cùng 25/05/2026, doanh nghiệp có tổng cộng 9.221 cổ đông. Tuy nhiên, chỉ khoảng 4,56% số cổ phiếu có quyền biểu quyết đang được nắm giữ bởi các cổ đông không phải cổ đông lớn. Phần còn lại tương đương 95,44% vốn điều lệ do Nhà nước sở hữu thông qua UBND TP. HCM.

Với cơ cấu hiện tại, Becamex chưa đáp ứng yêu cầu tối thiểu về tỷ lệ cổ phiếu có quyền biểu quyết được nắm giữ bởi ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn thuộc nhóm được tiếp tục duy trì tư cách công ty đại chúng trong thời gian triển khai đề án tái cơ cấu đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Đây là trường hợp áp dụng đối với các doanh nghiệp Nhà nước đã cổ phần hóa và đang trong quá trình chuyển đổi từ mô hình sở hữu 100% vốn Nhà nước sang công ty cổ phần niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Để xử lý vấn đề này, Becamex cho biết đã kiến nghị UBND TP. HCM xem xét phê duyệt kế hoạch giảm tỷ lệ vốn Nhà nước từ mức 95,44% hiện nay xuống trên 65% trong giai đoạn 2026-2030. Một trong những giải pháp được doanh nghiệp đề xuất là phát hành thêm cổ phiếu ra công chúng nhằm tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do lưu hành và từng bước đáp ứng các yêu cầu về cơ cấu cổ đông.

Thương vụ 20.880 tỷ đồng có cơ hội trở lại?

Kế hoạch giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước khiến giới đầu tư nhớ tới thương vụ phát hành quy mô lớn mà Becamex từng dự kiến triển khai trong năm 2025.

Theo phương án được công bố khi đó, doanh nghiệp dự kiến chào bán 300 triệu cổ phiếu phổ thông thông qua đấu giá công khai trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. HCM (HoSE). Giá khởi điểm được xác định ở mức 69.000 đồng/cổ phiếu. Nếu thành công, Becamex có thể thu về tối thiểu khoảng 20.880 tỷ đồng, trở thành một trong những đợt huy động vốn lớn nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Tuy nhiên, kế hoạch đã không thể diễn ra như dự kiến. Giữa tháng 04/2025, doanh nghiệp bất ngờ thông báo hoãn phiên đấu giá trong bối cảnh cổ phiếu BCM lao dốc mạnh. Chỉ trong khoảng một tuần, thị giá giảm gần 25% và liên tục xuất hiện các phiên giảm sàn, khiến điều kiện thị trường không còn thuận lợi cho hoạt động chào bán.

Thời điểm đó, Becamex cho biết sẽ xem xét triển khai lại phương án phát hành vào thời điểm phù hợp hơn nhằm đảm bảo lợi ích của doanh nghiệp, cổ đông cũng như thích ứng với diễn biến thị trường.

Nếu kế hoạch phát hành 300 triệu cổ phiếu được thực hiện theo phương án ban đầu, tỷ lệ sở hữu của cổ đông Nhà nước sẽ giảm xuống quanh mức 74%. Đây cũng là mức giúp doanh nghiệp tiến gần hơn tới việc đáp ứng các tiêu chuẩn về công ty đại chúng.

Đến nay, thị giá BCM vẫn chưa thể quay lại vùng đỉnh ghi nhận vào cuối năm 2024 và đầu năm 2025 - giai đoạn thị trường kỳ vọng lớn vào thương vụ phát hành lịch sử. Sau nhịp tăng mạnh cuối năm 2025 và đầu năm 2026, cổ phiếu này tiếp tục điều chỉnh từ nửa cuối tháng 01/2026 và hiện giao dịch quanh vùng 55.000 đồng/cổ phiếu.

Trong bối cảnh doanh nghiệp đang xây dựng lộ trình giảm tỷ lệ vốn Nhà nước và gia tăng tỷ lệ cổ phiếu lưu hành tự do, khả năng Becamex quay lại với một kế hoạch huy động vốn quy mô lớn trong các năm tới tiếp tục là vấn đề được giới đầu tư theo dõi sát sao.