Từng là “cỗ máy in tiền”, mảng tự doanh của VIX bất ngờ báo lỗ

Theo báo cáo tài chính quý I/2026, Công ty CP Chứng khoán VIX (mã chứng khoán: VIX) ghi nhận doanh thu hoạt động đạt 1.653 tỷ đồng, tăng 68,8% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 138 tỷ đồng, giảm 62,8%.

Diễn biến trái chiều giữa doanh thu và lợi nhuận phản ánh sự thay đổi đáng kể trong cơ cấu đóng góp của các mảng kinh doanh. Trong khi hoạt động cho vay và môi giới tiếp tục tăng trưởng, mảng tự doanh - động lực lợi nhuận quan trọng nhất của VIX trong năm 2025 - lại ghi nhận kết quả kém tích cực.

Trong quý đầu năm, hoạt động tự doanh ghi nhận khoản lỗ khoảng 61 tỷ đồng, trái ngược hoàn toàn với mức lãi 349 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Đây là nguyên nhân chính khiến lợi nhuận của VIX sụt giảm mạnh dù doanh thu vẫn tăng trưởng cao.

Danh mục đầu tư tập trung khiến kết quả tự doanh biến động mạnh

Tính đến cuối quý I/2026, quy mô tài sản tự doanh của VIX đạt khoảng 15.622 tỷ đồng, tiếp tục là khoản mục lớn nhất trên bảng cân đối kế toán. Chiến lược đầu tư của công ty nhiều năm qua chủ yếu tập trung vào cổ phiếu và các khoản ủy thác đầu tư, giúp tạo ra lợi nhuận đột biến khi thị trường thuận lợi nhưng cũng khiến kết quả kinh doanh biến động mạnh khi thị trường điều chỉnh.

Dù không công bố chi tiết danh mục nắm giữ trong quý I/2026, các báo cáo trước đó cho thấy danh mục của VIX tập trung đáng kể vào các cổ phiếu như GEE, GEX và EIB. Đây đều là những mã có diễn biến không thực sự khả quan trong ba tháng đầu năm.

Việc danh mục đầu tư có mức độ tập trung cao khiến hiệu quả tự doanh phụ thuộc lớn vào biến động của một số cổ phiếu chủ chốt. Khi các khoản đầu tư này suy giảm giá trị, kết quả kinh doanh của VIX cũng chịu tác động đáng kể.

Bước sang quý II/2026, diễn biến thị trường có phần tích cực hơn khi áp lực từ giá dầu hạ nhiệt và tâm lý nhà đầu tư cải thiện. Một số cổ phiếu lớn trong danh mục của VIX cũng phục hồi nhẹ so với đầu quý. Điều này có thể giúp hoạt động tự doanh quay trở lại trạng thái có lãi.

Tuy nhiên, mức tăng giá chưa đủ lớn để tạo ra khoản lợi nhuận đột biến như cùng kỳ năm 2025. Ngoài ra, nền lợi nhuận rất cao của năm trước cũng khiến áp lực so sánh trở nên đáng kể trong các quý còn lại của năm.

Cho vay margin giảm nhiệt, triển vọng tăng trưởng đối mặt thách thức

Bên cạnh tự doanh, cho vay ký quỹ là mảng đóng góp lợi nhuận lớn thứ hai của VIX. Trong quý I/2026, hoạt động này mang về khoảng 349 tỷ đồng lợi nhuận, tăng hơn 117% so với cùng kỳ năm trước và trở thành nguồn thu quan trọng nhất của công ty.

Tuy nhiên, các chỉ số hoạt động đang cho thấy dấu hiệu chững lại. Dư nợ cho vay của VIX đã giảm từ mức đỉnh khoảng 16.143 tỷ đồng vào quý III/2025 xuống còn 12.507 tỷ đồng vào cuối quý I/2026.

Sự sụt giảm này phản ánh nhu cầu sử dụng đòn bẩy của nhà đầu tư đang yếu đi trong bối cảnh thanh khoản thị trường chưa thực sự bùng nổ. Theo đặc thù ngành chứng khoán, lợi nhuận từ cho vay thường có độ trễ nhất định so với biến động dư nợ. Vì vậy, việc quy mô cho vay giảm trong thời gian qua có thể ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh các quý tiếp theo.

Triển vọng phục hồi của mảng cho vay phụ thuộc nhiều vào thanh khoản toàn thị trường. Nếu giá trị giao dịch có thể quay trở lại vùng trên 30.000 tỷ đồng mỗi phiên, nhu cầu margin được kỳ vọng sẽ cải thiện, qua đó hỗ trợ tăng trưởng cho VIX từ cuối năm nay.

Tại ĐHCĐ thường niên, doanh nghiệp chưa đưa ra nhiều thông tin tạo đột biến ngoài kế hoạch chia cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 5%. Trong khi đó, cổ phiếu VIX hiện giao dịch quanh vùng 18.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng mức P/B khoảng 1,35 lần.

Mức định giá này thấp hơn nhiều doanh nghiệp cùng ngành nhưng chưa đủ hấp dẫn để tạo ra dư địa tăng mạnh trong ngắn hạn. Khi cả mảng tự doanh và cho vay đều đang đối mặt với những thách thức riêng, triển vọng tăng trưởng của VIX trong năm 2026 sẽ phụ thuộc đáng kể vào diễn biến chung của thị trường chứng khoán.