Từ Biển Đỏ đến TP HCM: chuỗi cung ứng bắt đầu căng
Tuyến vận tải qua Biển Đỏ gián đoạn đang khiến chi phí logistics tăng mạnh. Doanh nghiệp tại TP.HCM bắt đầu chịu tác động khi thời gian giao hàng kéo dài và nguồn container trở nên khan hiếm.
Chuỗi cung ứng bị kéo dài
Theo Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM (HEPZA), căng thẳng tại Trung Đông đang bắt đầu ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và xuất nhập khẩu của nhiều doanh nghiệp trên địa bàn.
Một trong những tác động rõ nhất là gián đoạn tuyến vận tải qua Biển Đỏ – hành lang vận chuyển quan trọng kết nối châu Á với châu Âu. Nhiều hãng tàu buộc phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi), khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm 3–4 tuần và chi phí logistics tăng mạnh.
Đại diện HEPZA cho biết điều này khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào thế khó. Hàng hóa sản xuất xong nhưng không xuất đi được do tàu hủy chuyến hoặc thay đổi lịch trình, trong khi kho bãi tại cảng ngày càng quá tải.
“Chi phí vận chuyển và lưu kho tăng nhanh, doanh nghiệp phải gánh thêm nhiều khoản phụ phí như phụ phí chiến tranh hay phụ phí chuyển hướng hành trình”, đại diện cơ quan này cho biết.
Không chỉ vậy, việc tàu phải di chuyển xa hơn khiến vòng quay container kéo dài, dẫn tới tình trạng thiếu container rỗng tại các cảng TP.HCM – yếu tố quan trọng để đóng hàng xuất khẩu.
Nhiều ngành sản xuất chịu áp lực
Theo thống kê sơ bộ, các ngành đang chịu tác động rõ rệt gồm điện tử – linh kiện, dệt may, da giày, hóa chất và thủy sản.
Trong lĩnh vực điện tử, một số doanh nghiệp đang đối mặt nguy cơ thiếu hụt chip và linh kiện bán dẫn nhập khẩu từ châu Âu, đồng thời chi phí vận chuyển tăng khiến giá thành sản xuất bị đẩy lên.
Ngành dệt may và giày da cũng chịu sức ép lớn khi nguy cơ chậm giao hàng cho các đối tác EU gia tăng. Một số doanh nghiệp lo ngại nếu không đảm bảo tiến độ, các đơn hàng mùa hè có thể bị cắt giảm hoặc hủy bỏ.
Trong khi đó, ngành hóa chất ghi nhận giá nguyên liệu đầu vào như hạt nhựa, dung môi và phụ gia tăng theo biến động giá dầu.
Đối với thực phẩm và thủy sản, đặc biệt là các mặt hàng đông lạnh, khó khăn chủ yếu nằm ở vận chuyển hàng không và container lạnh.
“Container lạnh hiện rất khan hiếm và chi phí tăng mạnh. Một số lô tôm, cá tra xuất khẩu sang EU và Trung Đông như Jordan, UAE đang bị kẹt tại các cảng trung chuyển”, đại diện HEPZA cho biết.
Áp lực lan sang năng lượng và nguyên liệu
Không chỉ các ngành sản xuất, nhóm nguyên liệu đầu vào như xăng dầu, hóa chất và phân bón cũng ghi nhận xu hướng giá tăng và nguồn cung biến động, kéo theo phụ phí nhiên liệu trong vận tải tăng.
Trong lĩnh vực năng lượng, tại cuộc họp với Sở Công Thương TP.HCM ngày 5/3, đại diện Petrolimex Sài Gòn cho biết sản lượng tiêu thụ xăng dầu từ đầu tháng 3 tăng khoảng 15% so với bình quân các tháng trước. Doanh nghiệp đề xuất cho phép xe bồn vận chuyển xăng dầu được lưu thông trong giờ cao điểm nhằm tăng vòng quay hàng hóa từ kho về cửa hàng.
Trong khi đó, Công ty cổ phần Kinh doanh Khí miền Nam cho biết khoảng 50% nguồn gas của doanh nghiệp phụ thuộc nhập khẩu, nên đang gặp khó khăn về nguồn cung.
Để ứng phó ngắn hạn, doanh nghiệp đề xuất tạm thời chiết bình gas dân dụng từ 12 kg xuống còn 8 kg, qua đó phân bổ nguồn hàng cho nhiều hộ gia đình hơn. 
Độ mở kinh tế khiến tác động lan rộng
Hiện TP.HCM có 66 khu chế xuất và khu công nghiệp với 4.689 dự án, trong đó có hơn 300 doanh nghiệp chế xuất đang hoạt động.
Năm 2025, tổng doanh thu của các doanh nghiệp trong khu đạt khoảng 80 tỷ USD, với kim ngạch xuất khẩu 48,4 tỷ USD và nhập khẩu 36,6 tỷ USD.
Dù thương mại trực tiếp với Trung Đông chỉ chiếm 3–5% tổng kim ngạch, các doanh nghiệp tại TP.HCM có mức độ phụ thuộc cao vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Vì vậy, những biến động tại các tuyến vận tải quốc tế có thể nhanh chóng lan sang hoạt động sản xuất trong nước.
Theo HEPZA, nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài, áp lực chi phí logistics và rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng có thể tiếp tục gia tăng, buộc nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất và xuất khẩu trong thời gian tới.
Mạnh Huyền
